Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Шотландиядағы өзен, Ұлыбритания
Онтариодағы сол аттас өзен
River in Scotland, United Kingdom
the river of the same name in Ontario
Аллан суы (Uisge Alain) – Шотландияның орталық бөлігінде орналасқан өзен. Охил төбелерінде бастау алып, Стратлан арқылы Данблейн және Аллан көпіріне дейін ағып, содан кейін Форт өзеніне қосылады. Төменгі Аллан көпірі ауданында су тасқынына себеп болуы мүмкін. Ол Тевиот өзенінің саласымен бірдей атауға ие. Атауы Бервикширдегі Эль суына, Росс графтығындағы Элнесс өзеніне, Стирлингширдегі Элландер суына, Нортумберлендтегі Элн өзені мен Эйл Бернге, Камбриядағы Эллен өзеніне, сондай-ақ Англияның оңтүстігіндегі, Уэльстегі және Корнуоллдағы бірнеше өзендерге ұқсас. Шамамен 150 жылы географиялық еңбегін жазған Птолемей осы өзендердің кейбіреулерін Алауна немесе Алаунос деп атаған. Экваллдың сөзіне сүйенсек, Алауна немесе Алаунос – бұл британдық (яғни бритондық немесе кельт) өзен атауы. Николайзен Аллан атауының кельт тіліне дейінгі индоевропалық тегінен шыққандығын айтады. Оның түпкілікті түрі Алауна, ол индоевропалық *el/ol түбірінен пайда болған, мағынасы – "ағу, құйылу". Еуропадағы көптеген өзендер мен елді мекендердің атаулары осы түбірден шыққан болуы мүмкін. Ал кейбір деректерде Алауна – кельт теңіз құдайы болса, Алаунус – галлдықтардың медицина және болжам жасау құдайы екендігі айтылады. Екі баллада "Аллан суына" сілтеме жасайды. Шотландиялық балладада былай делінген: "Аллан суы кең және терең, ал менің сүйкімді Энним өте әдемі; жоғарыдағы тұйық кең, егер менің болса, Энним үшін бәрін берер едім". Екінші, көбірек танымал ағылшын балладасы "Аллан суының жағасында" деп басталады және адал емес әскерінен айырылған диірменшінің қызының өлімі туралы айтады. Бұл нұсқаны C. E. Horn өзінің "Rich and Poor" (1812) комедиялық операсында танымал еткен, ал Томас Хардидің "Far From The Madding Crowd" (1874) романындағы қой қырқу кешкі асында Бэтшеба Эвердин орындайды. 2008 жылы итальяндық әнші Ариелла Ульяно шіркеу органының сүйемелдеуімен осы әнді жазды.
The Allan Water (Uisge Alain) is a river in central Scotland. Rising in the Ochil Hills, it runs through Strathallan to Dunblane and Bridge of Allan before joining the River Forth. It is liable to cause floods in lower Bridge of Allan. It shares its name with a tributary of the River Teviot. The name is similar to the Ale Water in Berwickshire, the River Alness in Ross shire, the Allander Water in Stirlingshire, the River Alne and the Ayle Burn in Northumberland, the River Ellen in Cumbria, and several names in the south of England, Wales and Cornwall. Ptolemy, who wrote his Geography about 150 AD, gave the names of some of these rivers as Alauna or Alaunos. Ekwall says that Alauna or Alaunos are British [i. e. Brythonic or P Celtic] river names. Nicolaisen says that the name Allan is of Pre Celtic Indo European origin. Its original form was Alauna, from the Indo European root *el /ol , meaning "to flow, to stream". Several European rivers and settlements have names that may come from that root. Others say that Alauna was a Celtic river goddess, also found in Brittany; Alaunus was a Gaulish god of medicine and prophesy. Two broadside ballads refer to the "Allan Water". According to one, a Scottish ballad, the "Allan Water's wide and deep, and my dear Anny's very bonny; Wides the Straith that lyes above't, if't were mine I'de give it all for Anny." The other, more familiar, English ballad begins "On the banks of Allan Water" and relates the death of a miller's daughter whose soldier lover proves untrue. This version, popularised by C. E. Horn in his comic opera, Rich and Poor (1812), is sung by Bathsheba Everdene at the sheepshearing supper in Thomas Hardy's novel Far From The Madding Crowd (1874). A similar rendition was recorded with church organ accompaniment by Italian singer Ariella Uliano in 2008.
Өнеркәсіп
Өзен және оның салалары бір кезде диірмендер мен фабрикаларды қуаттандыру үшін кеңінен пайдаланылған. Басты салалары – Мюкл Берн және Кнайк өзендері көбінесе төбелі қой шаруашылығы жерлерінде орналасқан және олар өнеркәсіптік қолданысқа ие болған жоқ. Аллан өзенінің Дэнни Берн саласындағы Уок Милл N890081 жергілікті шаруашылыққа тиесілі шағын астық диірмені болған сияқты. Көптеген іздері қалмаған. (Басқа орналасқан жерлерді табу үшін сол сыртқы сілтемеге қараңыз). Ағыс бойымен жылдамдасақ, Кинбэк NN790051 диірменінің ғимараты мен бөгеті әлі де бар, бірақ құлайды. Эшфилдтегі NN785040 бөгеті және NN783038 ірі диірмен ғимараттары әлі де бар, бірақ көбінесе құлайды. Дунбланде екі үлкен бөгет бар, NN770017 орналасқан бөгет әлі де бар, бірақ енді диірмен емес, Спрингбанк диірменін NN770016-ға қуатпен қамтамасыз етеді, ал екіншісі NN780014 орналасқан. Дунбланның төменгі ағысында NS785996 бөгеті ұзақ уақыттан бері тасталып кеткен Төменгі Кеир диірменін NS785994 орналасқан жерде қуатпен қамтамасыз еткен. Аллан көпірінде әлі де үш үлкен бөгет бар, олардың жоғарғысы NS786981 орналасқан, бұрын Эйртри диірмендерін NS786968 қамтамасыз еткен, ал ортаңғы бөгет (NS786977) Эйртри диірмендерінен шығатын суды және өзеннің негізгі ағынын жинау үшін орналастырылған. Төменгі бөгет NS788976 орналасқан, ал орта және төменгі бөгеттер 1950 жылдарға дейін әртүрлі диірмендер мен фабрикаларды қуатпен қамтамасыз еткен. Қазіргі уақытта бұл аймақта тұрғын үйлер салынған, бірақ диірмендердің көптеген іздерін көруге болады және бөгеттерден ағатын судың күші әсерлі.
The river and its tributaries were once extensively used to power mills and factories. The major tributaries, the Muckle Burn and River Knaik, are mainly in hilly sheep farming terrain and no significant industrial use was made of them. The Danny Burn tributary of the Allan, the Wauk Mill N890081 appears to have been a small corn mill belonging to a local farm. Very little remains. (Pan around the same external link to find the other locations.) Progressing downstream, the mill buildings and weir at Kinbuck NN790051 still exist but are derelict. The weir NN785040 and some large mill buildings NN783038 at Ashfield still exist but are largely derelict. There are two substantial weirs in Dunblane, at NN770017, feeding the Springbank Mill NN770016, which still exists but is no longer a mill, and at NN780014. Downstream of Dunblane, a weir at NS785996 fed the long derelict Lower Keir Mill at NS785994. At Bridge of Allan there are still in existence three very substantial weirs, the upper of which, NS786981, formerly supplied the Airthrey Mills NS786968, while the middle (NS786977) weir was positioned to collect the outfall from the Airthrey Mills as well as the main flow of the river. The lower weir is at NS788976, and the middle and lower weirs supplied a changing assortment of mills and factories as recently as the 1950s. The area is now occupied by housing but many traces of the mill lades can still be seen, and the flow of water over the weirs remains impressive.