Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эдинбургтегі өзен, Шотландиядағы өзен.
River in Edinburgh, Scotland
the river in Scotland
Лейттің суы (шотланд тілінде: Uisge Lìte) – Шотландияның Эдинбург қаласының орталығынан өтетін, Пентлендс төбелерінен басталып Лейтті портына, содан кейін Форт шығанағы арқылы теңізге құятын негізгі өзен.
The Water of Leith (Scottish Gaelic: Uisge Lìte) is the main river flowing through central Edinburgh, Scotland, that starts in the Pentlands Hills and flows into the port of Leith and then into the sea via the Firth of Forth.
Атауы
Лейт атауы бритондық тектен болуы мүмкін және *lejth сөзінен шыққан, ол "ылғалды, дымқыл" (Уэльс тілінде llaith) деген мағынаны білдіреді. Атаудың ескі скандинав тіліндегі lodda – "өзен" деген сөзден шыққан болуы ықтимал емес. Гейл тіліндегі атаудың түрі Lìte (Лит), ал "Water of Leith" толық аудармасы Uisge Lìte болып табылады. Шотланд тілінің сөздігінде "су" термині "Көбінесе өзен мен булақ арасындағы орташа мөлшердегі үлкен ағын" деп анықталған.
The name Leith may be of Brittonic origin and derived from *lejth meaning 'damp, moist' (Welsh llaith). It is less likely that the name derives from the Old Norse lodda meaning a river. The Gaelic form of the name is Lìte (Leith), with Uisge Lìte being the full translation of "Water of Leith". The Dictionary of the Scots Language defines the term "water" here as "A large stream, usu. thought of as intermediate in size between a Burn and a river."
Курс
Өзеннің ұзындығы – . Оның бастауы Пентленд тауларындағы Колциум бұлақтарында. Өзен Харперриг су қоймасы арқылы ағып, Кернс қамалының қираған қалдықтарынан өте, Балерно, Керри, Джунипер Грин, Колинтон, Слэйтфорд, Лонгстоун, Сотон, Балгрин, Роузберн және Вест Коутс елді мекендеріне жетеді. Өзен Вест-Энд пен Дин-Виллидж арасында Эдинбург қаласының орталығына жақындап келеді; бұл терең шатқалдағы ежелгі су диірмендері орналасқан жер. 1832 жылы Томас Телфорд жобалаған және Куинсферриге баратын жол үшін салынған Дин көпірі осы ойысты керемет көпірмен жалғап тұр. Өзен Стокбридж, Инверлейт, Канонмиллз және Уорристоннан өтіп, Puddocky деп аталатын жердегі таяз сулардан өтеді. Бұл жер атының "puddocks" – шотланд тіліндегі бақалар сөзімен байланысты екені жиі айтылады, бірақ іс жүзінде ол жақын жерде орналасқан бұрынғы Паддок үйінің атынан шыққан. Өзен тағы бір су диірмені орналасқан Бонингтоннан Лейтке дейін ағып, ол Шордағы ескі портқа кеңейеді. Лейт доктері ескі жағалаудан айтарлықтай кеңейтілген.
The length of the main stream is Its source is the Colzium Springs in the Pentland Hills. The river travels through Harperrig Reservoir, past the ruins of Cairns Castle, on to Balerno, Currie, Juniper Green, Colinton, Slateford, Longstone, Saughton, Balgreen, Roseburn and West Coates. The river nears Edinburgh city centre between West End and Dean Village; the site of old watermills in a deep gorge. The ravine is dramatically spanned by the Dean Bridge, designed by Thomas Telford and built in 1832 for the road to Queensferry. The river flows on past Stockbridge, Inverleith, Canonmills and Warriston where it passes through shallows at a place known as Puddocky which is commonly thought to refer to "puddocks", the Scots language term for frogs, but actually took its name from the former Paddock Hall sited nearby. The river continues past Bonnington, the site of another watermill, to Leith where it widens into the old harbour and port at the Shore. Leith Docks have been extended considerably out into the firth from the old shoreline.
Лейттің су жолы
Лейттің су жолы Балернодан Лейтке дейін 21 километрге жуық (21 км) өзен бойымен созылады.
The Water of Leith Walkway is beside the river for 12.8 mile (21 km) from Balerno to Leith.
Лейт су қоры
Water of Leith Conservation Trust 1988 жылы құрылған, тіркелген қайырымдылық ұйымы. Оның мақсаты – "Лейт өзенін және оның төңірегін сақтау" және "өзеннің табиғи және құрылған мұрасын дамыту". Траст білім беру бағдарламаларын жүргізеді және Эдинбургтің оңтүстік-батысында, Юнион каналы Слэйтфорд акведугі арқылы Лейт өзенінің үстінен өтетін жерге жақын жердегі келушілер орталығын басқарады.
The Water of Leith Conservation Trust, founded in 1988 is a registered charity whose objective is to "conserve the Water of Leith and its environs" and "promote the natural and built heritage of the river . ". The Trust runs educational programs and operates a visitor centre close to where the Union Canal passes over the Water of Leith via the Slateford Aqueduct in south west Edinburgh.
Жабайы табиғат
Өзенде 15 түрлі балық бар, олардың ішінде қоңыр форель, жабайы көкбалық, шабақ, тас лоуч, миноу, үш қозғағышты тікенек балық және камбала кездеседі. Өзенде кейбір теңіз форелі жүзеді, ал Атлантикалық лосось кездесетіні туралы хабарлар түседі, бірақ қабықша үлгілері алынғандары басқа су алаптарынан шыққан болып табылады. Бөгеттер бұзылмаса немесе тиімді балық өтетін құрылғылармен жабдықталмаса, осы өзенде лосось популяциясының қайтадан қалыптасуының үміті аз. Мұнда ешкімүйіз, борсық, сусар және басқа да сүтқоректілерді жиі көруге болады. Өзен мен оның төңірегінде орман және су құстарының көптеген түрлері мекендейді, олардың ішінде балықшы, сұр құтан, аққұйрық, үлкен нүктелі тоқыл және ақ тамақ құсы бар.
The river contains 15 different types of fish including brown trout, wild grayling, eels, stone loach, minnow, three spined stickleback and flounder. A few sea trout run the river, and occasional Atlantic salmon are reported, although those from which scale samples have been obtained have turned out to be from other catchments. Until the weirs are either demolished or furnished with effective fish passes, there is little chance of a population of salmon establishing themselves in this river again. Roe deer, badgers, otters and other mammals are often seen. The river and its environs are the haunt of a wide variety of woodland and water birds, including kingfisher, grey heron, pied wagtail, great spotted woodpecker and white throated dipper.