Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аберфойл (Obar Phuill) – Шотландияның Пертшир тарихи және тіркеу округіне, сондай-ақ Стирлинг кеңесінің аймағына қарасты ауыл. Бұл елді мекен Глазгодан солтүстік-батысқа қарай 43 шақырым қашықтықта орналасқан. Аберфойл приходы осы ауылдың атымен аталады және 2011 жылғы халық санауы бойынша 1065 адам тұрады.
Aberfoyle (Obar Phuill) is a village in the historic county and registration county of Perthshire and the council area of Stirling, Scotland. The settlement lies 27 mile (43 km) northwest of Glasgow. The parish of Aberfoyle takes its name from this village, and had a population of 1,065 at the 2011 census.
География
Қала Форт өзенінің жағасында, Крейгмор тауының етегінде орналасқан. 1885 жылдан бастап Монтроз герцогы Крейгмордың шығыс беткейінен ескі жолға қосылатын жол салғаннан кейін, Аберфойл Троссакс асуы мен Лох Катринге барудың балама жолына айналды; бұл жол Герцогтың жолы немесе Герцогтың асуы деп аталады. Орман шаруашылығы комиссиясы жерді сатып алғаннан кейін 1931 жылы жол көпшілікке ашылды. Лох-Ард Аберфойлден шамамен 3 шақырым батысқа қарай орналасқан. Оның ұзындығы 5 шақырым, ені 2 шақырымды құрайды. Батыс жағында Эйлан Горм (жасыл арал) орналасқан, ал солтүстік-батыс жағалауында Ледард сарқырамасы бар. Лох-Ард көлінің солтүстік жағалауы Бейнн ан Фхограид тау тізбегімен көмкерілген. Лох-Ардтан солтүстік-батысқа қарай 3 шақырым жерде, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан, ұзын және ені шамамен 1 шақырым болатын Лох Чон көлі бар. Ол Авон Ду өзені арқылы Лох-Ардқа құйылады, ал Лох-Ард өз кезегінде Форт өзеніне құйылады.
The town is situated on the River Forth at the foot of Craigmore ( high). Since 1885, when the Duke of Montrose constructed a road over the eastern shoulder of Craigmore to join the older road at the entrance of the Trossachs pass, Aberfoyle has become the alternative route to the Trossachs and Loch Katrine; this road, known as the Duke's Road or Duke's Pass, was opened to the public in 1931 when the Forestry Commission acquired the land. Loch Ard, about 2 mile (3 km) west of Aberfoyle, lies above the sea. It is 3 mile (5 km) long (including the narrows at the east end) and 1 mile (2 km) broad. Towards the west end is Eilean Gorm (the green isle), and near the north western shore are the falls of Ledard. The loch's northern shores are dominated by the mountain ridge of Beinn an Fhogharaidh 2 mile (3 km) northwest of Loch Ard is Loch Chon, at above the sea, long and about broad. It drains by the Avon Dhu to Loch Ard, which is drained in turn by the Forth.
Топоним
Аберфойл бритон кельт тілінен шыққан, абер полл немесе абер фьюилл (шотланд гаэл. Obar Phuill), яғни Фьюилл бұлағының аузында (Поу Бёрн Аберфойлде Форт өзеніне құяды) деген мағынаны білдіреді. Тарихи тұрғыдан алғанда, қазіргі жазу 20-ғасырда қабылданғанға дейін Абирфулл, Аберфулл, Аберфоилл және Аберфоил сияқты баламалы жазулар тіркелген. Өзен атауы гаэль тілінен poll немесе бритон тілінен pol шыққан, екеуі де "жатыр, ағысы баяу су" дегенді білдіреді.
Aberfoyle supposedly originates from the Brittonic Celtic, aber poll or aber phuill (Scottish Gaelic, Obar Phuill), meaning (place at the) mouth of the Phuill Burn (the Pow Burn enters the River Forth at Aberfoyle). Historically, alternative spellings such as Abirfull, Aberfule, Aberfoill and Aberfoil have been recorded before the current spelling became accepted by the 20th century. The river name is from either Gaelic poll or Brittonic pol, both of which mean 'pool, sluggish water'.
Өнеркәсіп
1820-1950 жылдары жұмыс істеген Крейгмордағы тақтатас кен орындары қазір тоқтатылған; өркендеген шағында бұл маңызды өнеркәсіп болатын. Басқа салалардың ішінде 1720 жылдары салынған темір зауыты, жүн илеу және мақта тазалау фабрикасы бар еді. 1882 жылдан бастап ауылға Аберфойл теміржол станциясы қызмет көрсетті, ол Стратхендрик және Аберфойл теміржолының соңғы станциясы болып, Думбартон немесе Киркинтиллох арқылы Глазго қаласына байланыстырды. Станция 1951 жылы жолаушылар тасымалына жабылып, қалған жүк тасымалы 1959 жылы тоқтатылды. Аталған өнеркәсіптер кейіннен жойылды, қазір Аберфойл негізінен орман шаруашылығы, өнеркәсіп және туризм есебінен қолдауға ие.
The slate quarries on Craigmore which operated from the 1820s to the 1950s are now defunct; at its peak this was a major industry. Other industries included an ironworks, established in the 1720s, as well as wool spinning and a lint mill. From 1882 the village was served by Aberfoyle railway station, the terminus of the Strathendrick and Aberfoyle Railway which connected to Glasgow via Dumbarton or Kirkintilloch. The station closed to passenger traffic in 1951, and the remaining freight services ceased in 1959. The above industries have since died out, and Aberfoyle is supported mainly by the forestry, industry and tourism.
Туризм
Аберфойл мен оның айналасына келушілер 1810 жылы сэр Уолтер Скотттың «Көлдің әйелі» поэмасын жариялағаннан кейін қызығушылық танытты. Поэма Лох Катрин көлінің әсемдігін суреттеген. Аберфойл өзін Троссаксқа апаратын қақпа деп сипаттайды және келушілер үшін Лох-Ломонд пен Ментейт көліндегі Инчмахоум аббаттығы сияқты тартатымды жерлерге қол жеткізуге ыңғайлы. VisitScotland басқаратын туристік ақпарат бюросы қала орталығында орналасқан, тегін ақпарат ұсынады, сувенирлер сатады және көптеген жергілікті пансиондар мен қонақүйлер үшін брондау кеңсесі ретінде жұмыс істейді. Аберфойл гольф клубы 1860 жылы салынған және Rob Roy мейрамханасының жанында, қаланың оңтүстігінде орналасқан. Аберфойл сондай-ақ Лох-Ломонд және Троссакс Ұлттық паркінің құрамына кіреді. Аберфойл Ұлыбританиядағы ең ірі Go Ape аттракциондарының үйі, онда Ұлыбританиядағы ең ұзын «өлімнен құтылу сырғанауы» немесе «zip line» бар.
Visitors were first attracted to Aberfoyle and the surrounding area after the publication of The Lady of the Lake by Sir Walter Scott in 1810. The poem described the beauty of Loch Katrine. Aberfoyle describes itself as The Gateway to the Trossachs, and is well situated for visitors to access attractions such as Loch Lomond and Inchmahome Priory at the Lake of Menteith. A tourist information office run by VisitScotland sits in the centre of town, offering free information, selling souvenirs and acting as a booking office for many of the local B&B's and hotels. Aberfoyle Golf Club was built in 1860 and is located just south of town near the Rob Roy restaurant. Aberfoyle is also part of the Loch Lomond and The Trossachs National Park. Aberfoyle is also home to the largest Go Ape adventure course in the UK, featuring the longest death slide, or 'zip line', in the UK.
Тарихи тұлғалар
Аберфойл Роб Рой және Шотландия королевасы Мэри сияқты көптеген тарихи тұлғалармен байланысты. Роберт Рой Макгрегор жақын маңдағы Лох Катриннің басында дүниеге келді, ал оның мал ұрлауы Аберфойл төңірегіндегі аймақты аралап өтті. Мысалы, 1691 жылы Макгрегорлар Киппен ауылының барлық амбарларын шапты және ауыл тұрғындарының барлық малын ұрлады. Бүгінде ауылда Макгрегордың заңнан қашу үшін көтеріліп, жасырынған ағашы бар. Сонымен қатар, Шотландия королевасы Мэри бала кезінде және өзінің қысқа билігі кезінде жақын маңдағы Инчмахом монастырына жиі келіп тұратын. Ол 1547 жылы, әсіресе, ағылшын армиясынан қауіпсіз сезінген кезінде монастырды пайдаланды. Дегенмен, ең танымал тарихи тұлға – 1644 жылы туған пастор Роберт Кирк. Пастор Кирк шотланд тіліндегі гаэль тіліне алғаш рет Ырымдық Забурларды, содан кейін бүкіл христиандық Киелі кітапты аударды, бірақ оны көбінесе 1691 жылы жарық көрген «Эльфтердің, Фавндардың және Феялардың құпия одағы» атты кітабы арқылы еске алады. Кирк ұзақ жылдар бойы феяларды зерттеген, ал кітапта оларды кездестіргендердің жекелеген әңгімелері мен баяндамалары жиналған. Осыдан кейін, Кирк Аберфойл приходының пасторы болған кезде, ол ерекше жағдайларда қайтыс болды. Кирк жергілікті Дун Хиллдің «құпия одаққа» немесе кельттердің басқа әлеміне апаратын қақпа деп ұзақ уақыттан бері сенген. Кирк осы жерге жиі барып, күнделікті үйінен серуендеп баратын. Аңыз бойынша, Дун Хиллдегі феялар пастор Киркті Unseelie сотының аумағына кіргені үшін, оған бармауға ескерткеніне қарамастан, оны 1692 жылдың мамыр айында Дун Хиллде бір түнге қамауға алуға шешім қабылдады. Пастор Кирк түнгі көйлегімен төбеге серуендеуге шықты. Кейбір деректерде ол жай ғана жоғалып кеткен, бірақ кенеттен құлап түсті. Оны тауып үйге алып келді, бірақ көп ұзамай қайтыс болды. Ол өзінің шіркеуінің ауласына жерленді, бірақ жергілікті аңыздар феялар оның денесін алып кеткенін және табытта тек тастар бар екенін айтады. Дун Хиллдің үстінде тұрған алып қарағайда Кирктің тұтқынға алынған рухы бар деген әңгіме бар. Кейінірек Кирктің туысы Дюшрейдің Грэмы Кирктің көрінісі түні бойы оны келіп мазалап, оның Келттік басқа әлемге алынғанын айтқанын мәлімдеді. Жесір әйелін жүкті қалдырған Кирк Грэмға оның тумаған баласының шомылдырылу рәсімінде пайда болатынын айтты. Грэм осы көрініске темір пышақ лақтыруы керек еді, бұл Киркті феялардың тұтқындығынан босатуға тиіс болды. Алайда, пастордың көрінісі шомылдыру рәсімінде пайда болған кезде, Дюшрейдің Грэмы, Орфей сияқты, темір пышақты лақтыруға тым қорқып, Кирк мәңгілікке жоғалып кетті. Бүгінде Дун Хиллге келушілер ақ жібекке немесе басқа ақ матаға тілектерін жазып, оларды ағаштардың бұтақтарына байлап, «Жақсы адамдардың» орындалуына сеніп тапсырады.
Aberfoyle has connections to many historical figures such as Rob Roy and Mary, Queen of Scots. Robert Roy MacGregor was born at the head of nearby Loch Katrine, and his well known cattle stealing exploits took him all around the area surrounding Aberfoyle. It is recorded, for example, that in 1691, the MacGregors raided every barn in the village of Kippen and stole all the villagers' livestock. There currently stands a tree in the village that MacGregor was reputed to have climbed and hid in to escape the clutches of the law. Also, Mary, Queen of Scots, visited nearby Inchmahome Priory often as a child, and during her short reign. She also used the priory during her short reign, particularly in 1547, where she felt safe from the English Army. However, the most local historical figure is the Reverend Robert Kirk, born in 1644. It was the Rev. Kirk who provided the first translation into Scottish Gaelic of the Metrical Psalms and then the whole Christian Bible, however, he is better remembered for the publication of his book "The Secret Commonwealth of Elves, Fauns, and Fairies" in 1691. Kirk had long been researching fairies, and the book collected several personal accounts and stories of folk who claimed to have encountered them. It was after this, while Kirk was minister of Aberfoyle parish, that he died in unusual circumstances. Kirk had long believed that the local Doon Hill was the gateway to the "Secret Commonwealth", or the Celtic Otherworld. It was a place that Kirk visited often, taking daily walks there from his manse. The story goes that the Fairies of Doon Hill were angry with the Rev. Kirk for going into the domain of the Unseelie court, where he had been warned not to go, and decided to imprison him in Doon Hill — for one night in May 1692, the Rev. Kirk went out for a walk to the hill, in his nightshirt. Some accounts claim that he simply vanished, however he suddenly collapsed. He was found and brought home, but died soon afterwards. He was buried in his own kirkyard, although local legends claim that the fairies took his body away, and the coffin contains only stones. The huge pine tree that still stands at the top of Doon Hill is said to contain Kirk's imprisoned spirit. Kirk's cousin, Graham of Duchray, was later to claim that the spectre of Kirk had visited him in the night, and told him that he had been carried off into the Celtic Otherworld. Having left his widow pregnant, Kirk told Graham that he would appear at the baptism of his unborn child. Graham was to throw an iron knife at the apparition, which would set Kirk free from his imprisonment by the fairies. However, when the Minister's spectre appeared at the baptism, Graham of Duchray, similarly to Orpheus, was too shocked to throw the iron knife, and Kirk faded away forever. Today, visitors to Doon Hill write their wishes on pieces of white silk, or other white cloth, and tie them to the branches of the trees for the Good People to grant.
Көркем әдебиеттердегі қолданылуы
Аберфойл Жюль Верннің "Les Indes noires" (ағылшын атауы: The Child of the Cavern) атты оқиғалық романы үшін орын ретінде және шабыт көзі ретінде қолданылды. "Аберфойлдың Клэханы", сол кезде (1715 жылы) шағын ауыл болған, Уолтер Скотттың "Роб Рой" романының екінші томында маңызды рөл атқарады. Адам Райттың "Көлбеу жер" кітабында Аберфойлде екі әжесі өскен. Бұл әжелер Шелликотттармен байланысты екі екінші дәрежелі кейіпкердің ата-бабалары болып табылады. Кітапта Аберфойл тұрғындарының қанында біршама әуесилік бар деген болжам жасалады.
Aberfoyle was used as the location and inspiration for the adventure novel "Les Indes noires" (English title: The Child of the Cavern) by Jules Verne. The "Clachan of Aberfoil", then (in 1715) a small hamlet, plays a significant role in the second Volume of the novel Rob Roy by Walter Scott. Aberfoyle is where two grandfathers grew up in Shadow Land by Adam Wright. The grandfathers are the ancestors of two sub characters who are related to Shellycoats. In the book, it is surmised that people from Aberfoyle have a hint of the faerie in their blood.