Кіріспе

Германиядағы католик епархиясы

Пасау епархиясы (Diœcesis Passaviensis) – Германиядағы католик шіркеуінің латын епархиясы және Мюнхен және Фрайзинг архиепархиясының қарасты епархиясы. Пасау князь-епископтығы – 1803 жылы әйгілеуге дейін ғасырлар бойы болған діни княздық. Епархияның аумағы 5442 км² құрайды.

Лорх

Пасау епархиясын ежелгі Лорх (Лореакум) епархиясының мұрагері деп санауға болады. Лорхта, Еньс және Дунай өзендерінің қосылған жеріндегі римдік бекеті мен маңызды тірек нүктесінде, христиандық үшінші ғасырда, рим үстемдігі кезеңінде тамыр тартты және төртінші ғасырда Лорх епископы болғандығы сөзсіз. Рим папасы Симмахтың (498–514) Лорх архиепискобы Теодорға жазған хаты епископ Пилигрим жасаған жалған құжат. Ұлы көші-қон кезінде Дунай бойындағы христиандық толығымен жойылды, келт және рим халқы құрылысқа түсірілді немесе құлдыққа алынды.

Пасау епархиясының құрылуы

Лех пен Энс өзендері арасындағы аймақта көшпелі байуарилер VII ғасырда христиан дініне көшті, ал шығыстағы аварлар бұтқа табынушылықта қалды. Баварияның шіркеу ұйымын 739 жылы Папаның өкілі әулие Бонифаций құрды. Ол герцог Одилоның қолдауымен немесе герцогтың бұрынғы жоспарын іске асыра отырып, Фрайзинг, Ратисбон, Пасау және Зальцбург қалаларында төрт епископтық кафедраны орнатты. Ол Пасау епископы Вивилоны немесе Виволусты бекітті, оны Римде Папа Григорий III (731-741) шіркеуге қызметке тағайындаған еді. Содан бері Вивило бұрынғы римдік колония Батавис орналасқан Пасауда тұрақты түрде қоныстанды. Бұл жерде әулие Стефанға арналған, негізін қалаушы белгісіз шіркеу болды. Епископ Вивилоның епархиясына ежелгі Лорх қосылды, ол уақыт өте кішкентай және маңызсыз жерге айналды. Герцогтың кеңдігімен әулие Стефан шіркеуінің жанында собор салынды, онда епископ шіркеу қызметкерлерімен бірге тұрды. Баварияның шіркеу провинциясы 798 жылдың 20 сәуірінде Ұлы Карлдың өтініші бойынша құрылды. Папа Лео III Зальцбургті метрополиялық архиепископтық деп атады және провинциядағы тәуелді епархиялар ретінде Пасау, Ратисбон, Фрайзинг, Сэбен-Бриксен және Нойбургті тағайындады. Ол Зальцбург епископы Арноға паллиум жіберді. Пасау епархиясы 1728 жылға дейін Зальцбургқа бағынышты болды; 1728 жылдан 1817 жылға дейін ол тікелей Киелі Таққа (Папалыққа) бағынышты болды; 1826 жылдан бастап Мюнхен-Фрайзинг архиепархиясына бағынышты болды.

Епархиялық шекаралар

Епархияның шекарасы батысқа қарай Исар өзеніне, ал шығысқа қарай Эннге дейін созылған. Пасау шіркеу істері бойынша, әрине, бастапқыда Зальцбургқа бағынышты болған. Одило және Тассило герцогтерінің ықыласымен епископтық көптеген сыйлықтар алды, соның салдарынан бірнеше монастырлар құрылды – мысалы, Нидерлатайх, Нидернбург, Матцее, Кремсмюнстер аббаттықтары мол мүлікпен қамтамасыз етілді. Епископ Вальтрайхтың (774–804) тұсында, бүлікші герцог Тассилоға көмектескен авариялықтарды жаулап алғаннан кейін, Энн мен Рааб арасындағы аймақ епархия құрамына қосылды, осылайша Оңтүстік Баварияның бүкіл шығыс бөлігі (Остмарк) және қазіргі Венгрияның бір бөлігі оған енді.

Моравиямен қиындықтар

Папа Евгений II (824–827) Моравия мен Венгрияның (Паннония) төрт епископына хат жіберіп, Пасау епискобы Урольфты архиепископ етіп тағайындағанын және оны Фавианенцис, Спекулиулиенцис (Огутуренцис), Нитравенцис және Ветуаренцис епархияларын қамтитын шіркеулік провинцияның митрополиті етіп тағайындағанын хабарлады. Епархиялық атаулардың тек екеуі ғана белгілі. Алайда, бұл құжат – жалған. Оны епископ Пилигрим Пасау епархиясы Лорх (архиепархиясы) иегері екенін және паллиумға құқылы екенін дәлелдеу үшін ойлап тапты. Неміс патшалары мен папалар бұл талапты мойындаған жоқ. 860 жылдың 24 қыркүйегінде Пасау епискобы Хартвигтің өтініші бойынша король Людовик II Хартвигтің хорепископы Альберикке бірнеше мансион берді. Бірақ 864 жылдың мамыр айында Папа Николай I король Людовикке хат жазып, Пасау епискобы Хартвигтің соңғы төрт жылдан бері (abhinc quattuor annos) сал болып қалғанын атап өтті, бірақ оны жай ғана қызметтен шеттетуге болмайды; егер ол тиісті құжаттарды рәсімдесе, епархиядан кетуге құқылы. Пасаудан алғашқы миссионерлер баспаған мажарларға аттанды, ал 866 жылы шіркеу Болгарияға миссионерлер жіберді. 873 жылдың көктеміне дейін бірнеше неміс епископтары үш жыл бойы «славяндардың елшісі» епископ Мефодийді биліктен ығыстыруға тырысты. Папа Иоанн VIII (872–882) Германия мен Паннониядағы өкілі, Анкона епископы Пауылға хат жазып, король Луиге Паннонияның тікелей Киелі Таққа (Папалыққа) бағынышты екенін және ол Зальцбург архиепискобы Альвин мен Пасау епискобы Эрмерикусқа егер олар епископ Мефодийді киелі қызметінен айырса, папа оларға да солай істейтінін жеткізуін бұйырды. Эрмерикус Мефодийді тұтқындап, суық қыста түрмеде ұстады, епископтардың кеңесін өткізді және басқалардың араласуы болмаса, Мефодийді жазалап, көпшілік алдында сабап тастауға ниеттенген. Папа Иоанн Эрмерикусты қызметтен шеттетіп, оны епископ Пауыл мен епископ Мефодиймен бірге сотқа тарту үшін Римге шақырды. Ол 874 жылдың 2 қаңтарында қайтыс болды. Мажарлар алғаш рет 899 жылы Солтүстік Италияға шабуыл жасады, ал 900 жылы Баварияға шабуыл жасады. 900 жылдың шілдесінде Зальцбург архиепископы Дитмар, Фризинг епископы Вальдо, Эйхштадт епископы Эрханбальд, Бриксен епископы Захария, Ратисбон епископы Туто және Пасау епископы Рихариус Папа Иоанн IX-қа шағым хат жолдады. Олар үш епископтың – архиепископ Иоанн мен епископтар Бенедикт және Даниэльдің Моравиядан Пасау епархиясына келгенін және Зальцбург архиепискобының немесе Пасау епискобының білуіне немесе келісіміне ие болмай, архиепископ пен үш епископты тағайындағанын жазды. Олар папаға франк патшаларының оның ізашарларына жасаған жақсылықтарын еске салды, славяндардың айыптауларын жоққа шығарды және папаға бавариялық епископтар туралы айтқан өтіріктерге сенбеуін кеңес берді. Пасау, немістердің шығыс шебі, мажарлардың шабуылынан ең көп зардап шекті. Сол кезде көптеген шіркеулер мен монастырлар қиратылды. Пасау канондары ерекше үлкен шығынға ұшырады. Сондықтан 903 жылдың 12 тамызында Пасау шіркеуінің вассалдары Арбо мен Энгильмар графтарының өтінішімен және епископ Бурхардтың келісімімен король Людовик IV Иннвейерттегі жерлерді, олардың ондықтарын және басқа да иеліктерін, бұрын епископтың игілігі ретінде берілген, канондардың билігіне беруге келісті. Бұл Пасау канондарының біртұтас орган ретінде ең ерте кездескен нақты атауы. Венгриялықтардың қосымша шабуылдары, әдетте Пасауға зиян келтіретін, 915 және 917 жылдары Алеманнияға шабуыл жасады, Базель қиратылғанда және Эльзас талқандалғанда; 921 жылы Тюрингия мен Саксонияға бағытталды; 924 жылы Франкония зардап шекті; 925 жылы Бавария мен Алеманнияға шабуыл жасалды; және 926 жылы шабуылдар Галлияға жетті. Лехфельд шайқасында жеңіске жеткеннен кейін немістер алға жылжып, ескі Остмаркты қайтарып алғанда епископ Адалберт (946–971) өзінің рухани юрисдикциясын Венгрияға кеңейтуге үміттенді. Ол 948 жылы Ингельхаймдағы соборда болды, оның атағы «архиепископ» емес, «епископ» деп берілді.

Епископ Қажы

Оның ізбасары, епископ Пилигрим (971-991), Паннонияны христиан дініне өткізуде табысқа жетті, Пасау қаласын Зальцбургтың митрополиттік үстемдігінен босатуға тырысты, бірақ бұл жолы, сондай-ақ Пасаудың Лорхтан мұрагерлік еткен митрополиттік құқықтарын бекіту және Венгрияның барлық аймағын өзінің епархиясына қосу әрекеттері сәтсіз аяқталды. Ол епархиясында көптеген монастырьлар құрып, келешектегі епископтардың билігіне негіз салды. Сонымен қатар, ол көптеген жаңа шіркеулер салды және бұрын қирағандарын жаңартты.

Империяның ханзадалары

Оның мұрагері Кристиан (991–1002) 999 жылы император Отто III-ден нарықтық құқықтарды, сондай-ақ монета соғу, салық салу және жоғары және төменгі сот билігін алды. Епископ Кристиан 1007 жылы Франкфуртта өткен мәжіліске қатысты, онда Бамберг епархиясын құру туралы шешім қабылданды, ал 1012 жылы ол жаңа собордың қасиеттілік рәсіміне қатысты. Император Генрих II оған Солтүстік Орманның үлкен бөлігін сыйлады. Осыдан бастап епископтар империяның князьдары ретінде билік етті, бірақ бұл атақ алғаш рет 1193 жылы бір құжатта қолданылды. Беренгар (1013–1045) тұсында Вена орманының шығысындағы Летха және Марш өзендеріне дейінгі барлық аймақ Пасаудың билігіне берілді. Оның кезінде соборлық тарау құрылды, бірақ оның епископ сайлау құқығы бар жеке заңды тұлға ретінде қалыптасуы туралы мәлімет аз. Бұл құқыққа императорлық ықпалдың араласуы үлкен кедергі келтірді. Инвеституралық даудың басында епископ Альтманн (1065–1091) осы лауазымды иеленді және папа Григорий VII-ге адал болған немiс епископтарының санатында болды. Ол папа Григорийдің паптық легаты қызметін атқарды. 1175 жылы ол Пасауда кеңес өткізді, онда 1074 және 1075 жылдарға арналған папа Григорийдің синодтық хаттары жиналған қауымға оқылды; олар дін қызметкерлерінің бойдақ болуын талап етті. Альтманн бұл талапты орындауға қиындықтармен тап болды, сондықтан ол папаға хат жазды, ол дін қызметкерлерінің бірі талапқа бағынса, оны лауазымына қайта орналастыруға болатынын, ал бас тартса толығымен шеттетуге болатынын жауап берді. 1080 жылы папа Григорий Констанц епискобы Оттонды Римдік Ұсыныс синодында қызметтен шеттетуге бұйрық берді және епископ Альтманнға Констанцқа барып, лайықты епископ сайлауын қадағалауды тапсырды. 1081 жылы ол Альтманнға Зальцбург архиепискобын және король Генрих IV-ке өткен басқа епископтарды қайтаруды тапсырды, сондай-ақ паптық басшылыққа оралғандарды, әсіресе Оснабрюк епискобы Бенноны бауырластықпен қарсы алуын бұйырды. 1085 жылғы Пасха аптасында Альтманн Остия кардинал-епископының төрағалығымен Куиндленбургте өткен епископтардың синодына қатысты, онда Везло Майнцтен қатысты; екі аптадан кейін Везло мен тағы он тоғыз басқа схизматикалық епископтар Майнцте кездесу өткізді және Григорий VII-ге адал болған он бес епископты, соның ішінде Пасау епискобы Альтманнды да, қауымнан шеттетуге бұйрық берді. Епископ Альтманн король Генрих және оның антипапасы Климент III-ті жақтаған өз дін қызметкерлерімен епархиясынан қуылды. Оның орнына герцог Лиутольд Эппенштейннің ағасы Германн келді. Епископ Ульрих (1092–1121) 1095 жылдың 1–7 наурызында Пьяченцада папа Урбан II өткізген синодта болды. Ол император Генрих IV-тің ықпалымен монастырлық реформаларды жүргізіп, крест жорықтарын қолдады. Регинмар (1121–1138), Конрад III крест жорығына қатысқан Регинберт, граф Хегенау (1136–1147) және епископ Отто Фрайзингтің ағасы Конрад Австриялық (1149–1164) барлығы жаңа монастырларды құруға және барларын реформалауға қызығушылық танытты. Епископ Конрад 1156 жылдың 17 қыркүйегінде Ратисбонда өткен мәжіліске қатысты және император Фридрих Барбароссаның привилегиясына куә болды, онда ол Австрияның Остмарк аймағын герцогтікке көтерді. Берг епискобы Дипольд 1189 жылы Фридрих Барбароссамен бірге үшінші крест жорығына аттанды, собордың деканы Тагено ілесіп, оның күнделігі кейінгі авторларға үлкен әсер етті. Дипольд 1190 жылдың 3 қарашасында Антиохияда қайтыс болды, мүмкін жұқпалы аурудан. Епископ Ульрих (1215–1221) 1217 жылдың қаңтарында Нюрнбергте өткен рейхстагта империяның князі ретінде ресми түрде танылды. Гебхард фон Плайен (1221–1232) және Рудигер фон Родек (1233–1250) бастаған реформалар Пасаудың ең ұлы епископтарының бірі Отто фон Лонсдорфтан (1254–1265) ынталы қолдау тапты. Ол монастырлардың тәртіпсіздігіне қарсы қатаң шаралар қабылдады, францискандықтар мен доминикандықтарды өзінің епархиясына енгізді, өнер мен ғылымды дамытты және алдыңғы кезеңнің қиындықтарынан аман қалған ескі құжаттарды жинады, сондықтан біз оған Пасаудың ерте тарихы туралы біліміміздің көп бөлегін береміз. Епископ Петр, бұрынғы Бреслау каноны, король Рудольфтің ұлдарына епископтық феодалдық жерлерді сыйлап, Габсбургтер әулетіне үлес қосты. Кардинал Гидо ди Боргония (Гай де Бургундия), паптық легат ретінде 1267 жылдың 10 мамырында Венада кеңес өткізді, онда Пасау епискобы Петр және тағы көптеген адамдар қатысты. Осы кезеңде 1274 жылы Фюрстенцель аббаттығы құрылды. Епископ Годфрид 1284 жылдың 19 наурызында Санкт-Пөлтенде өткен епархиялық синодқа төрағалық етті. 1293 жылғы маусымда Прамбах епискобы Бернард Пасауда епархиялық синод өткізді.

Пасау епископсыз

Бернард Брамбах (1285–1313) тұсында Пасау еркін императорлық қала болуға тырысуға кірісті. 1298 жылғы мамыр айындағы көтерілістен кейін епископ 1299 жылғы қалалық жарлықта Бернардин жарғысы деп аталатын заңға сәйкес қала тұрғындарына жеңілдіктер берді. 1281 жылы собор өртеніп кеткендіктен, ол 1662 жылға дейін сақталған жаңа собор салды. Епископ Бернард 1313 жылғы 27 шілдеде қайтыс болды. Собордағы діни кеңес әдеттегідей жиналып, оның орнын іздеді, бірақ нәтижесі тәртіпсіздікке әкелді. Екі топ екі түрлі үміткерді таңдады: көпшілік канон Гебхард Вальсені, ал азыншылық – Рим патшасының ұлы канон Альбертусты таңдады. Гебхард Авиньонға барып, папа Климент V-ге шағымданды, ол мәселе шешілмей тұрып 1314 жылғы 20 сәуірде қайтыс болды; Гебхард та жаңа папа сайланбастан бұрын қайтыс болды. Папа Иоанн XXII жасы келмеген және діни қызметке кірмеген Альбертті қабылдамады. Ол 1317 жылғы 3 маусымда Жанның інісі Генри де Вьеннді Венуа дофині етіп тағайындады, ол да жасы келмеген және діни қызметке кірмеген еді. Шындығында, 1313 жылғы сәуірде папа Климент Генриге жеті жылға азаматтық құқықтарды оқуға рұқсат берді, оның өзінің біріншіліктерінің бірінде тұру шартымен. Содан кейін, 1316 жылғы 6 қыркүйекте папа Иоанн Гренобль епископына Генри өзінің барлық игіліктерінен бас тартқысы келетінін және епископ оның отставкасын қабылдауы керектігін жазды. Құжаттар 1317–1320 жылдары Пасауда епископ болмағанын және епископтық функцияларды Фризинг епископы атқарғанын көрсетеді. Ақырында, папа Иоанн XXII 1320 жылғы 14 маусымда Альберт Саксонды Пасау епархиясына тағайындады, бірақ ол тек кішігірім діни шендерде болды және Вена приходының ректоры еді. 1320 жылғы 22 маусымда оған барлық діни тағайындауларын бір күні өз таңдаған епископ арқылы жүргізуге рұқсат берілді. Ол Венада субдиакон болып тағайындалды, ал 1321 жылғы қыркүйекте архиепископ оны Зальцбургте тағайындады және киеледі. Епископ Альберт фон Винкель (1363–1380) қала тұрғындарымен күресте және қарақшы рыцарьларға қарсы тұруда ерекше көзге түсті. Қара өлім Готфрид II фон Вайценбек (1342–1362) тұсында епархияны қамтыды. Епископ Георг фон Хоэнлоге (1388–1421) 1414 жылғы 8 қарашада Ахенде Германия королі Сигизмундтың тәж кию рәсіміне қатысты; одан кейін ол дереу Констанц кеңесіне барып, Патша Сигизмундтың жақын кеңесшісі ретінде оның барлық отырысына қатысты. Ол папа Иоанн XXIII-ні мойындады және Неаполь королі Ладиславқа қарсы жорық ұйымдастырды. Папа Иоанн XXIII 1415 жылғы 1 ақпанда епископ Георгийге бұйрық берді, онда ол Пасауды Зальцбург архиепискобының барлық митрополиттік бағынысынан, сондай-ақ олардың папалық легаттар ретіндегі бақылауынан босатты және Пасау епископтарына паллийді пайдалану құқығын берді. 1418 жылдан кейін ол императорлық канцлер болды және гуситтерге қарсы белсенді күресті. Зальцбург архиепискобының өтініші бойынша Рим папасы Мартин V 6 тамызда 1418 жылы «intenta Semper» деп аталатын папалық бұйрық шығарды, онда ол Иоанн XXIII-нің Пасауға қатысты жасаған шараларын жойды. Пасаудың архиепископтық мәртебесі алынып тасталды және епископтар енді паллийді қабылдамады.

Фредерик III, Сикст IV және Пасау

Епископ Ульрих фон Нуссдорф (1451–1479) кезінде діл епархия алғашқы үлкен қысқаруды бастан өткізді. Император Фридрих III-нің өтініші бойынша, Рим папасы Павел II 1469 жылғы 18 қаңтарда Пасау епархиясынан алынған жерлерден Вена епархиясын құрды. Бұл епархия кейіннен Папа Сикст IV-нің бұйрығымен Пасаудың есебінен одан әрі кеңейтілді. XV ғасырдың соңында австриялық кандидат пен бавариялық арасындағы қақтығыс епархияда соғыс жағдайын тудырды. 1478 жылғы 1 шілдеде император Фридрихтің өтініші бойынша Папа Сикст IV «Super Universas» атты бұйрығын шығарды, онда ол императорға епископ Ульрих қайтыс болғаннан кейін Пасаудың келесі епискобын тағайындау құқығын берді. Император бұл бұйрықтың мазмұнын 1478 жылғы 25 қазандағы хаты арқылы Пасаудың провизорына, деканына және капітулына жеткізді, егер олар папалық бұйрықтың шарттарын немесе императорлық құқықтарды бұзса, қауымнан шығарылатыны және императорлық артықшылықтарынан айырылатыны туралы ескертті. Епископ Ульрих 1479 жылғы 2 қыркүйекте қайтыс болды, ал қазан айында императордың кандидаты туралы ешқандай хабарлама алмағанын айтып, олар әдеттегі және қалыпты сайлауды бастады. Канон Фредерик Мауркирхердің кандидатурасын герцог Людовик IX-тың ұлы Бавария герцогы Георг ұсынды. Мауркирхер заң ғылымының докторы және герцогтың канцлері болды. Даулы сайлау процесінде оны Пасаудың көмекші епискобы Салона епискобы Альбертус, капітулдың деканы және тағы алты канон қолдады. Олармен бірге Маутерн коллегиат шіркеуінің деканы, Аспах аббаты, Санкт-Николай коллегиат шіркеуінің провосты және собордың екі викарийі қосылды. Императордың кандидатурасы – Джордж Хаслер, ол Вена университетінде оқыған және францискан инквизиторы Иоанн Капистраноның ізбасары болған. Хаслер оқуын аяқтағаннан кейін Римге барып, онда протонотарий, содан кейін папаның жанындағы діни қызметкер болды. Ол Германияға оралып, он жылдан астам императордың хатшысы және кеңесшісі болып қызмет етті. 1477 жылы Кардиналдар коллегиясының наразылығына қарамастан, Сикст IV оны кардинал етіп тағайындады. Пасаудағы сайлаушылар папаға жолдаған хатында император өзінің кандидатын уақылы ұсынбағанын мәлімдеді, бірақ 1479 жылғы 28 қаңтардағы жарлығында Папа Сикст олардың талаптарын канондық құқық негізінде қабылдамады, ол дін қызметкерінің қайтысы мен оның орнын басатын адамды тағайындау арасындағы алты айлық мерзімді қарастырды. Сонымен қатар, олардың талабы орынсыз болды, өйткені олар папаның сайлауға тыйым салған бұйрығын бұзған еді. Сондықтан Сикст канон Фредерик Мауркирхердің сайлауын жоққа шығарды және егер ол өз талаптарында және ниеттерінде тұрақтаса, оны қауымнан шығарумен қорқытты. Сол күні, 1479 жылғы 28 қаңтарда папа кардинал Георг Хаслерді Пасау епископы етіп тағайындады. Пасауда Епископ Хаслерді ыстық қарсылықпен күштіктеді. 1480 жылғы 13 желтоқсанда Папа Сикст Пасау епархиясының комиссары Михаэль Лёхмерге қарсы қауымнан шығару жазасын берді, өйткені ол және оның серіктестері епархияның мүлкін кардинал Хаслерге беруден бас тартты және Венадағы шіркеу есіктерінен папалық бұйрықтар мен хаттарды жыртып, ластады. 1481 жылғы 8 қаңтарда Папа Сикст Альберт пен Георг Бавария герцогтарын папаның қауымнан шығарған кардинал Георг Хаслердің жауына көмектесуден және қолдау көрсетуден ауыз қоюға шақырды. 1481 жылғы 15 қаңтарда Папа Сикст Германиядағы өзінің нунциусы, Теоно епископы Орсо Орсиниге көмекші епископ Альбертты, канон Фредерикті және Пасаудың басқа канондарын шақырып, папалық сотқа келіп, ерескеулік күдігінен арылуға қажетті құқықтық өкілдік беруді тапсырды. Кардинал Хаслер 1482 жылғы 21 қыркүйекте қайтыс болды; оның денесі Венаға жеткізілді, онда ол С. Мария Стиген шіркеуіне жерленді. 1482 жылғы 30 қазанда Папа Сикст IV епископ Фридрих Мауркирхерді Пасау епископтығына тағайындады.

Реформация

Протестанттық реформация Эрнест Баварияның күш-жігерімен, ол ешқашан шіркеу қызметкері болып тағайындалмаса да, 1517 жылдан 1541 жылға дейін епархияны басқарды, Ортенбург графлығынан басқа, Бавария епархиясының барлық бөлігінен тыс қалды. Дегенмен, Лютерандық дін Австрия бөлігінде көп жақтастар тапты. Епископтар Вольфганг фон Салм (1540–1555) және Урбан фон Треннбах (1561–1598) қарсы реформацияға жетекшілік етті. 1552 жылдың жазында епископ Вольфгангтың басшылығымен Пасау бейбіт шарты жасалды. Баварияның соңғы епископ-принцы Урбан болды, ол Реформация кезіндегі күресінде Австрия епархиясының бөлігіне Бавария герцогы Альберт V-тен, ал 1576 жылдан кейін император Рудольф II-ден маңызды көмек алды. Урбанның барлық ізбасарлары австриялықтар болды. Епископ Леопольд Фердинанд Австриялық (1598–1625) (1607 жылдан кейін Страсбург епархиясын да басқарды) 1609 жылғы Католик лигасына қосылғандардың бірі болды. Отыз жылдық соғыста ол өзінің ағасы, император Фердинанд II-ге адал болды. Леопольд II Вильгельм (1625–1662), Фердинанд II-нің ұлы, ізгі дин иесі және Пасау қаласының үлкен меценаты, әсіресе 1662 жылғы үлкен өрттен кейін, бес епископты біріктірді. Епископ Вензелаус фон Тун (1664–1673) жаңа кафедралық соборды салуды бастады, ол отыз жылдан кейін оның ізбасары, кардинал Джон Филипп фон Ламберг аяқтады. Епископ Джон Филипп 1700 жылдың 21 маусымында Папа Иннокентий XII-нің бұйрығымен кардинал атанды. Оның туысы және ізбасары, епископ Джозеф Доминик фон Ламберг (1723–1762), 1737 жылдың 20 желтоқсанында Папа Климент XII-нің бұйрығымен кардинал атанды. Олар Франц Иосиф I, Лейхтенберг ландгравының ағасы мен ұлы болды, екеуі де австриялық сарай үшін дипломаттар болып қызмет етті.

Архиепископтық

1719 жылғы қарашада император Карл VI Рим папасы Клемент XI-ге хат жазып, Вена епископтығын митрополиттік орынға көтеруді сұрады. Папа бұл ұсынысты Консисториялық конгрегацияға жіберді, ол 1721 жылғы 6 наурызда жағымды баға берді. Бірақ, бұйрықтарға қол қоюға дайындық жүріп жатқанда, папа 19 наурызда қайтыс болды. Жаңа папа Иннокентий XIII 1722 жылғы 1 маусымда бұйрықтарды жариялады және Зигизмунд фон Коллоницті архиепископ етіп тағайындады. 1722 жылы Вена архиепископтық мәртебеге ие болғанда, епископ Раймонд фон Рабатта Вена орманының шегінен тыс жерлерден бас тартты, бірақ өтемақы ретінде Пасау епархиясы Зальцбургтің митрополиттік билігінен босатылды және тікелей Рим Папасына (Папалыққа) бағынышты, өзі митрополиттік епархияға айналды; епископ өзіне және ізбасарларына паллий ие болды. Архиепископ Леопольд Эрнст фон Фирмиан (1763–1783), 1772 жылғы 14 желтоқсанда Папа Клемент XIV-тің кардиналы болып тағайындалды, Пасауда дінтану институтын құрды және 1773 жылы иезуиттерді таратудан кейін лицей құрды. Архиепископ Иосиф фон Ауэрсперг (1783–1795) тұсында император Иосиф II епархияның үштен екі бөлігін алып, Линц және Санкт-Пөлтен епархияларын құрды және Вена архиепархиясын соңғы рет кеңейтті. Рим папасы Пий VI 1784 жылғы 28 қаңтарда «Romanus Pontifex» бұйрығын шығарып, Линц епархиясын құрды. Сол күні папа тағы бір «Inter plurimas» бұйрығын шығарды, онда ол Сент-Пөлтен епархиясын құрды, ол да бұрын Пасау епархиясының бір бөлігі болған аумақта орналасқан. Соңғы князь-епископ Леопольд фон Тун (1796–1826) 1803 жылы ескі епископтықты секуляризациялады; Пасау қаласы және Инн өзенінің сол жағалауындағы, Ильц өзенінің оң жағалауындағы жерлер Баварияға, ал Дунай және Ильц өзендерінің сол жағалауындағы аумақтар Габсбург-Лотарингиялық Фердинанд III-ке, бұрынғы Тоскананың ұлы герцогіне, Салцбург сайлау округінің бір бөлігіне, содан кейін Австрияға өтті. 1803 жылғы 22 ақпанда бавариялық әскерлер Пасауға кірген кезде, князь-епископ Богемиядағы өзінің иеліктеріне қайтып кетті және бұрынғы резиденциясына ешқашан оралмады.

Қайта құру

Наполеонның 1815 жылы тақтан бас тартуынан кейін Баварияның Максимилиан I Жозефі Вена конгресінде Бавария королі ретінде және 1815 жылғы 8 маусымда Германия Федеративтік Конституциясының мүшесі ретінде расталды. Шекаралар өзгертілді, ең маңыздысы – Зальцбургтің Бавариядан Австрияға берілуі. Сондықтан шіркеу провинциялары мен дін аймақтарының жаңа шекаралары бойынша келіссөздер жүргізу қажет болды. Бавария мен Папалық арасындағы конкордатты кардинал Эрколь Консалви мен барон Иоганн Казимир Хеффелин жасасты және 1817 жылғы 5 маусымда қол қойды. Фрайзинг дін аймағы таратылып, оның аумағы Мюнхен дін аймағына қосылды. IX бап Бавария патшаларына, Папаның бекітуімен, патшалықтағы бос архиепископтықтар мен епископтықтарға үміткерлерді ұсыну құқығын мәңгілікке берді. 1818 жылғы 1 сәуірде Папа Пий VII «Dei ac Domini» бұйрығын шығарды, онда Бавариямен жасалған конкордатта келісілген өзгерістерді канондық түрде күшіне енгізді. Ол Ратисбон шіркеу провинциясын және оған кіретін барлық дін аймақтарын, соның ішінде Пассау және Берхтесгаден провизориатын жоюдан бастады. Дінаймақ қайта құрылғанда, Пассау қаласынан басқа, папалық бұйрығында тізілген 136 приходты қамтыды. Пассаудағы Әулие Стефан соборының тарауы екі лауазымнан – проваст пен деканнан және сегіз каноннан, төрт үлкен және төрт кіші каноннан тұруға тиіс болды. Бұл 18 ғасырда болған 23 канониядан кеміту болды. Пассау 1826 жылғы 22 қазанда соңғы принц-архиепископ Леопольд фон Тунның қайтысына дейін тікелей Рим Папасына бағынышты болды. Одан кейін дінаймақ Мюнхен-Фрайзингке бағынышты болды. Папа Бенедикт XVI 1927 жылғы 16 сәуірде Пассау дінаймағындағы Марктль-ам-Инн қаласында дүниеге келді және сонда крещение алды.

Пасау епископтары

Пасаудың көмекші епископтары бөлек бетте тізімделген және олар туралы түсініктемелер берілген.

1200 дейін

Жоқ, жоқ. Атынан бастап аяқталуына дейін түсініктемелер Валентин Раетиялық?475 Вивило?Вивилоны Рим папасы Григорий III (731-741) епископқа бекітті. Беат?753/754 Беат тек епископтар тізімінен ғана белгілі.1 Сидоний753756 Епископ ретінде қызмет еткен кезеңі туралы ештеңе белгісіз. Күндері шамамен айтылған. Үшінші немесе төртінші епископ Антельмнің аты епископтар тізімінде кездеседі.2 Висурих770777 Висурих епископ 770 жылдың 26 қыркүйегінде сыйлыққа куә болды; Висерих 772 жылдың 14 қазанында Дингольфингте 6 епископ пен 13 аббаттан тұратын синодқа қатысты.3 Вальдрих777804/805 Лео III Вальдрихке 798 жылдың 20 сәуірінде хат жазды. Ол 799 жылғы 20 қаңтарда Рейсбахта епископтардың синодында болды.4 Урольф804/805806 Папа Евгений II-нің Урольфтың паллийі мен Паннония мен Моэзияны иеленуі туралы хаты епископ Пилигримнің жасаған жалғандығы.5 Хатто806817 6 Регинар818838 Бос орын838840 7 Хартвиг840866 8 Эрманрих866874 9 Энгельмар875897 10 Вихинг898899 11 Рихарий899902 Рихарий, Рихариус, Рихар. Ол епархияны үш жыл басқарды және 903 жылдың тамызынан бұрын қайтыс болды, ол кезде Буркхард епископ болған.12 Буркхард903915 13 Гумпольд915932 14 Герхард932946 Папа Агапетий II-нің паллиумды және Пасаудың митрополиттік мәртебесін растайтын бұйрығы жалған.15 Адалберт946970/971 16 Пилигрим971991 Зиггардингер әулетінен шыққан. Пилигрим Пасаудың алғашқы құжаттарын жалғандап жасағандығымен танымал.17 Христиан9911013 Дүниелік билігі бар бірінші епископ18 Беренгар10131045 19 Эгильберт10451065 Энгельберт20 Альтманн10651091 Германн фон Эппенштейн10851087 Intrusus. Генрих IV-тің қарсы епискобы, Киелі Рим императоры, Каринтияның Эппенштейн герцогы Лютольдтың ағасы. Ол 1087 жылы қайтыс болды.21 Ульрих10921121 Ульрих I.22 Регимар11211138 23 Региберт Хагенауский11381148 24 Конрад Бабенбергский1148/11491164 Австрия маркграфы Леопольд III мен Агнес фон Вайблингеннің ұлы; Зальцбург архиепискобы (1164 жылдың 28 қыркүйегі) 25 Руперт11641165 Руперт антипапа Паскаль III-нің ағымын қолдады. 1165 жылы қарашада қайтыс болды. 11651168 жылдары 11 қарашада сайланды. 1168 жылы Пасаудан императорға қарсы папаны қолдағаны үшін қуылды, оның орнына Богемия патшасының ұлы Альберт билікке келді. Генрих Бергский11691172 орнынан бас тартты, кейіннен 1191 жылдан 1197 жылға дейін Вюрцбург епископы болды.26 Бергский Дипольд11721190 (Теобальд). Папа Александр III-нің рұқсатымен Дитпольд 1172 жылдың 23 қыркүйегінде Пасауда бекітілді. Ол Антиохияда Фредерик Барбароссаны жерлегеннен кейін, 3 қарашада 1190 жылы қайтыс болды.27 Эрлалық Вольфгер11911204 Вольфгер 1204 жылдың 24 маусымында Папа Иннокентий III-тің бұйрығымен Аквилея патриархы болып тағайындалды.

1200 ден 1500 дейін

Жоқ, жоқ. Аквилея соборының провикторы. Поппо 1204 жылы 24 маусымда Папа Иннокентий III Аквилеяға ауыстырған Вольфкердің орнын басады; 1204 жылдың 15 қазанынан бастап қызмет етті және 1205 жылдың 26 желтоқсанында қайтыс болды. 28 Поппо 1204 1205 Кафедралық провизор Аквилея. Поппо Вольфкерден кейін ілесті, Вольфкер Папа Иннокентий III-тің бұйрығымен 1204 жылдың 24 маусымында Аквилеяға ауыстырылды; ол 1204 жылдың 15 қазанынан бастап қызмет етті және 1205 жылдың 26 желтоқсанында қайтыс болды. 29 Бергтен Манегольд 1206 1215 М. 1215 жылдың 9 маусымында қайтыс болды. 30 Ульрих 1215 1221 31 Плейннен Гебхард 1222 1232 32 Берггеймнен Рюдигер 1233 1250 Кимзе епископы 1216–1233; 1250 жылы Папа Иннокентий IV-тің бұйрығымен айырылды және қызметтен алынды. — Конрад 1248 1249 Канондық емес сайлау 1248 жылдың жазында, бірақ Папа растамады. 1249 жылы өзін Pataviensis Electus деп атады. 34 Питенгаудан Бертольд 1250 1254 Б. Папалық легаты, кардинал Петрус де Коллемедио, Альбано епискобы тағайындады және 1250 жылдың 1 қазанында Папа Иннокентий IV бекітті. 35 Лонсдорфтан Отто 1254 1265 Отто 1265 жылдың 9 сәуірінде қайтыс болды. 36 Силезиядан Владysław 1265 1265 Бұрын Вышеград провизоры және Папалық шаплині, Ладислав (Влодислав) 1265 жылдың 2 мамырында Пасау епископы болып сайланды. Ол қасиетті ордендері мен жасына қарамастан, 1265 жылдың 10 қарашасында Папа Клемент IV-тің Сальцбург архиепискобы етіп тағайындалды. Ладиславтың Пасаудағы орынбасары 1265 жылдың 24 қарашасында тағайындалды. Архиепископ Ладислав 1270 жылдың 27 сәуірінде қайтыс болды. 37 Петрус 1265 1280 Бреслау каноны 38 Польгеймнен Вихард 1280 1282 39 Готфрид 1282 1285 Вестфалиялық Готфрид Германияның Рудольф I-нің протонотарі және канцлері болды, неміс патшасы 40 Прамбахтан Бернард 1285 1313 Даулы сайлаудан бос орын 1313 1317 Альберт II, Австрия герцогы 1313 1313 Пасау каноны Гебхард Вальсо 1313 1315 Пасау каноны 41 Ла Тур ду Пиннен Генри 1317 1319 Тек сайланған епископ, ешқашан тағайындалмаған немесе киеленбеген. 42 Саксония-Виттенбергтен Альберт II 1320 1342 43 Вайссенектен Готфрид 1342 1362 Готфрид Вайссенектен Ордюльфтің (1343–1365) ағасы болды. Ол Пасау провизоры болған. 44 Винкельден Альберт 1363 1380 Альберт кафедралық бөлімнің деканы, содан кейін провизоры болды. 45 Шарфенбергтен Иоанн 1381 1387 Иоанн 1374 немесе 1376 жылдан бері Пасау кафедралық бөлімінің провизоры болды. Ол 1387 жылдың 3 ақпанында қайтыс болды. 46 Дигни Герман 1387 1388 Герман кафедралық бөлімнің деканы болды. Ол епископ болып сайланды, бірақ Папа Урбан VI қабылдамады. Германн Электус және Декан және Капитул епархия мен Австрияның архигерцогтары арасындағы келісімді 13 қазан 1387 жылы жаңартты. 1388 жылдың 31 тамызында епископ болып сайланған және деканы ретінде ол Санкт-Пөлтен провистының сайлануын мақұлдады. 47 Юлих Бергтен (де Монте) Руперт 1388 1390 1389 жылдың 13 наурызында Руперт Папа Урбан VI-ның бұйрығымен Падерборн епархиясына ауыстырылды. Ол 1389 жылдың 15 қазанында қайтыс болды. 48 Хоэнлогеден Георг 1390 1423 Георг 1418 жылдың 22 желтоқсанында Папа Мартин V-нің бұйрығымен Стригонияның (Эстергом) апостолдық әкімшісі болып тағайындалды. Ол 1423 жылдың 8 тамызында қайтыс болды. 49 Лаймингтен Леонард 1423/1424 1451 50 Нуссдорфтан Ульрих 1451 1479 51 Гесслер Георг 1480 1482 Гесслер, апостолдық протонотарь және императорлық кеңесші, 1477 жылдың 10 желтоқсанында Папа Павел II оны кардинал етіп тағайындады. 52 Мауэркирхер Фридрих 1482 1485 Фридрих 1479 жылдың қыркүйегінде Пасау капелласымен канондық түрде сайланды, бірақ кардинал Гесслердің бұзушылығына байланысты өзінің орнына отыра алмады. Кардинал қайтыс болғаннан кейін, Папа Сикст IV оны қайтадан тағайындады. Бавария герцогінің канцлері қызметіне байланысты ол Пасауда үнемі болмады. 53 Оттингеннен Фредерик 1485 1490 1485 жылдың 2 желтоқсанында сайланды; 1486 жылдың 15 ақпанында Папа Иннокентий VIII растады. Ол 1490 жылдың 3 наурызында императордан регалияны алмастан және ешқашан епископ болып киеленбестен қайтыс болды. 54 Шахнерден Кристоф 1490 1500

1500 жылдан 1826 жылға дейін

Жоқ, жоқ. Атауы Пікірлер56Wiguleus Fröschl of Marzoll15001516 57Бавариялық Эрнест15161541Епископ Фрошльдің көмекшісі, 6 қараша 1516 ж. қайтыс болды. Епископ сайланды, бірақ ешқашан киеленбеді. Тек әкімші.57Волфганг фон Салм15411555Кафедралық тараудың провосты. 11 қараша 1540 ж. тарау сайлап, 18 ақпан 1541 ж. Папа Павел III бекітті. 5 желтоқсан 1555 ж. қайтыс болды.58Волфганг фон Клозен15551561Вольфганг Пасау соборының провосты болған. 20 желтоқсан 1555 ж. соборлық тарау сайлап, 12 маусым 1556 ж. Папа Павел IV бекітті. 7 тамыз 1561 ж. қайтыс болды.59Urban von Trennbach1561159815 тамыз 1594 ж. «Statuta Capitulis» жариялады.60Австриялық Леопольд Фердинанд159816251598 ж. Епископ Урбанның көмекші епископы болып тағайындалды, онда оған 12 жас болды. Епископ Урбан 9 тамызда қайтыс болды, бірақ Леопольдқа 1 желтоқсан 1604 ж. дейін әкімшілікке рұқсат берілмеді. 1625 ж. қараша немесе желтоқсан айында үйлену үшін отставкаға кетті. Ешқашан киеленбеген, сондықтан сайланған епископ.61Австриялық Леопольд Вильгельм162516628 қараша 1625 ж. Епископ Леопольд Фердинандтың келісімімен және Папа Урбан VIII-нің бекітуімен Пасаудың коадъюторы болып сайланды. Ешқашан киеленбеген немесе тағайындалмаған, сондықтан сайланған епископ.62Австриялық Карл Иосиф16621664 63Венцеслав фон Тун16641673 64Себастиан фон Пёттинг16731689 65Иоганн Филипп фон Ламберг1689171221 маусым 1700 ж. Папа Иннокентий XII кардинал етіп тағайындады. 20 қазан 1712 ж. қайтыс болды.67, № 29. Раймунд Фердинанд, Рабатта графы17131722 68Иозеф Доминик фон Ламберг1723176120 желтоқсан 1737 ж. Папа Климент XII кардинал етіп тағайындады. 30 тамыз 1761 ж. қайтыс болды.69Иозеф Мария фон Тун17611763Гурк епископы (1741–1762) 19 қараша 1761 ж. Пасау тарауы сайлап, 29 наурыз 1762 ж. Папа Климент XIII бекітті. 15 маусым 1763 ж. қайтыс болды.70Леопольд Эрнст фон Фирмиан1763178314 желтоқсан 1772 ж. Папа Климент XIV кардинал етіп тағайындады. 13 наурыз 1783 ж. қайтыс болды.71Иозеф Франц фон Ауэрсперг1783179530 наурыз 1789 ж. Папа Пий VI кардинал етіп тағайындады. 21 тамыз 1795 ж. қайтыс болды.72Томас Иоганн Каспар фон Тунн унд Хогенштейн17951796Тиатеира титулярлық епископы және Пасау суфрагандық епископы (1776–1795), пребендпен Пасау деканы және каноны. 4 қараша 1795 ж. Пасау епископы болып сайланды, 18 желтоқсан 1795 ж. Папа Пий VI растады, 7 қазан 1796 ж. қайтыс болды.73Леопольд Леонард фон Тунн унд Хогенштейн13 желтоқсан 179622 қазан 1826Пасау domicellaris, содан кейін capitularis Canon. 13 желтоқсан 1796 ж. тарау сайлап, 24 шілде 1797 ж. Папа Пий VI растады, 29 тамыз 1797 ж. Пасауда епископ болып киеленді. Соңғы ханзада-епископ.

1826 жылдан бастап

Жоқ. Аты-жөні Пікірлер74Карл Жозеф, Риккабона бароны25 желтоқсан 182625 мамыр 1839 75Хенрих Хофштаттер6 шілде 183912 мамыр 1875 76Жозеф Фрэнсис Веккерт4 қазан 187513 наурыз 1889 77Антониус фон Тома24 наурыз 188923 қазан 1889 78Михаэль фон Рампф8 желтоқсан 188929 наурыз 1901 79Антон фон Хенле3 сәуір 190118 қазан 1906 80Сигизмунд Феликс, Оу Фелдорф бароны18 қазан 190611 мамыр 1936 81Симон Конрад Ландерсдорфер, OSB11 қыркүйек 193627 қазан 1968 82Антониус Хофман27 қазан 196815 қазан 1984 83Франц Ксавер Эдер15 қазан 19848 қаңтар 2001 84Вильгельм Шрамл13 желтоқсан 20011 қазан 2012 85Штефан Остер24 мамыр 2014Қызметте

Зерттеулер

Бракман, Альбертус (ред.). Germania pontificia, том 1, Pars I: Provincia Salisburgensis et episcopatus Tridentinus. Берлин: Weidmann, 1910. [Пассау: 157–257 бб.] Эрхард, Александр (1864). Пасау қаласының тарихы. Том 1. Пассау: F. W. Keppler, 1864. Ханзиз, Маркус. Germaniae sacræ: Metropolis Lauriacensis cum Episcopatu Pataviensi. Том I (1727). Аугуста Винделикорум (Аугсбург): Happach & Schlüter. Хигби, Честер П. (1918). Наполеон дәуіріндегі Бавария үкіметінің діни саясаты. Нью-Йорк: Columbia University Press, 1918. Каппель, Иоганн Евангелист (1912). Пассау соборының тарихы – өткен мен қазіргі заман. Регенсбург: Manz, 1912. Лейдль, Август (1993). Пассау діоцезі Венский конкордаттан (1448) бастап қазіргі заманға дейін: Пассау епископтарының, көмекші епископтарының, ресми тұлғаларының (генерал-викарийлердің) қысқаша портреттері. Пассау: Passavia Universitätsverlag und Druck, 1993. Мейндль, Конрад (1875). Бұрынғы Пассау еркін императорлық билігінің, Обернберг-ам-Ин нарығының және приходтың тарихы. Том 1. Линц: Katholische Pressverein, 1875. Monumenta Boica: Codices Traditionum Ecclesiae Pataviensis, olim Laureacenses. Том 28, 2. Мюнхен: Typis Academicis, 1830. Monumenta Boica: Authentica episcopatus Pataviensis. Том 31, 2. Мюнхен: Typis Academicis, 1837. Пез, Иероним (1721). Scriptores rerum Austriacarum, том 1. Лейпциг: Sumptibus Joh. Frid. Gleditschii b. filii, 1721. ["Лаурацен және Патавиен архиепископтары мен епископтарының қысқаша жылнамасы", 3–8 бб.; "Ең көне ақындардың өлеңдері", 7–10 бб.; "Жақындағы каталог", 15–20 бб.] Роуч, Леви (2022). "Епископтық үлгіні қалыптастыру: Пассаудағы паломник", "Жалғандық және Бірінші мыңжылдықтың соңындағы естелік" еңбегінде. Принстон университетінің баспасы, 2022, 61–112 бб. Ротермундт, Жозеф Алоис (1833). Пассаудағы діни семинарияның негізі қаланған тарихы. Пассау: Ambrosi, 1833. Шёллер, Жозеф (1844). Пассау епископтары және олардың заманы. Pustet, 1844. Шрёдль, Карл (1879). Passavia sacra: Пассау князьдығының секуляризациясына дейінгі Пассау діоцезінің тарихы. Басты том. 1. Пассау: Waldbauer, 1879. Вурстер, Герберт В. (1994). Пассау діоцезі және оның тарихы: бастауынан мыңжылдыққа дейін. Экболшейм: Editions du Signe, 1994. Зурстрассен, Аннет (1989). 12 ғасырдың Пассау епископтары: монастырь саясатын және діоцез басқаруын зерттеу – Пассау епископтарының тізімін жасауға дайындық. Берн: Wiss. Verlag Rothe, 1989.