Кіріспе

10-11 ғасырлардағы монах, епископ, миссионер және шейіт Бруно Кверфурт, О. С. Б. Камель (974 – 14 ақпан немесе 9/14 наурыз 1009), сондай-ақ Брун деп белгілі, христиан миссионер епискобы, Камалдоле монахы және шейіт. Ол Киев Русі мен Литва шекарасы маңында христиан дінін таратуға тырысқаны үшін басы кесілді. Ол "Пруссияның екінші елшісі" деп те аталады.

Ерте өмір

Бруно Кверфурт қаласындағы (қазіргі Саксония-Анхальт) ақсүйек отбасынан шыққан еді. Ол Киелі Рим императоры Отто III-нің туысы болған деген әңгіме бар. Алты жасында Магдебургтік Адалберттің мектебінде, Прагалық Адалберттің ұстазы және оның құрметіне аталған Магдебург соборының мектебінде білім алуға жіберілді. Әлі жас кезінде ол Магдебург соборының каноны атанды. Он бес жастағы Отто III Бруноны өзінің сарайына қабылдады. 995 жылы Отто III Бруноны сарайлық капелланы етіп тағайындады. Римде Оттоның императорлық таж кию рәсімі кезінде Бруно Прагалық Адалбертпен танысты, ол бір жылдан кейін қаза тапты. Бұл оқиға Бруноны Адалберттің өмірбаянын жазуға түрткі берді, ол өзі де жақында христиан дініне өткен және біріккен Венгрия Корольдігіне келген кезде. Бруно Адалберт монах болған монастырьда көп уақыт өткізді, онда абат Джон Канапариус Адалберттің өмірін жазған болуы мүмкін. 998 жылы Бруно Отто құрған Равенна маңындағы Бенедикт монастырына кірді, содан кейін Ромуальдтың жетекшілігімен қатаң аскетикалық тәлім алды.

Миссионерлік өмір

Отто III жергілікті халықты христиан дініне көшіруге және аймақты отарлауға көмектесу үшін Эльба мен Одер өзендері арасында (кейіннен Бранденбург немесе Батыс Померания аталған, бұрын пұтқа табынушылар мекендеген жерлерде) монастырь құруды жоспарлады. 1001 жылы оның монастырынан екі монах Польшаға сапарлады, ал Бруно Италияда Оттомен бірге тіл үйреніп, Папа Сильвестр II-нің апостолдық тағайындауын күтті. Рим императоры Генрих II мен Польша герцогы Болеслав I арасындағы аймақтық қақтығыс салдарынан Бруно тікелей Польшаға бара алмады, сондықтан ол Венгрияға аттанды. Ол Прагалық Адалберт барып-қайтқан жерлерді аралады. Бруно Константинополь патриархатының билігінде болған Банат герцогы Ахтумды Рим епископының билігін қабылдауға көндіруге тырысты, бірақ бұл үлкен дау тудырып, жергілікті монахтардың қарсылығына ұшырады. Бруно өзінің танымал "Прагалық Адалберт өмірі" атты кітабын аяқтағаннан кейін аймақтан сыпайы түрде кетуді жөн көрді. Бұл әдеби естелік венгрлердің (жақында ғана) христиан дініне өту тарихын баяндайды. Оның анасы Польшадан шыққан еді. Бруно 1003 жылы досы Бенедикт пен оның төрт серігінің қарақшылар қолынан қаза тапқанын естіді.

Пруссияға жіберілген және өлген

1008 жылдың күзінде немесе соңында Бруно және он сегіз серігі Ежелгі пруссиялықтар арасында миссия құру үшін аттанды; олар Нетимерді христиан дініне өткізуге қол жеткізіп, содан кейін шығысқа қарай, Йотвингьяға қарай сапар шекті. Бруно шекаралық аймақты христиандастыру әрекеттерінде қарсылыққа ұшырады, ал ол олардың ескертулерін назарға алмауды жалғастырғанда, 1009 жылдың 14 ақпанында (немесе 9 немесе 14 наурызында) бас кесілді, ал оның он сегіз серігінің көпшілігі Нетимердің бауыры Зеведен тарапынан дарға асылды. Герцог Болеслав Батыл денелерін сатып алып, Польшаға жеткізді. (Олар Пшемыслода жерленген деген болжам бар, кейбір тарихшылар Бруноның діни орталығын сол жерде деп санайды; алайда, Пшемысло 1018 жылға дейін православие Киев Русіне қарасты болғандықтан, Бруноның жерленген жерінің осындай болуы ықтимал емес.) Магдебург жылнамалары, Тьетмар Мерсебургтің жылнамасы, Кведлинбург жылнамалары, Магдебург епископтарының әртүрлі еңбектері және 11-15 ғасырлардағы көптеген басқа жазба деректер осы оқиғаны баяндайды. Бруно мен оның серіктері қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай шейіттер ретінде қадірленді, ал Бруно жақын арада қасиетті деп жарияланды. Браунсберг қаласы Бруноның құрметіне аталған делінеді.