Кіріспе
Екі түрлі юрисдикцияның бір затқа міндетті төлемдерді салуы. Қосарланған салық салу – екі немесе одан көп юрисдикцияның бір кіріске (табыс салығы жағдайында), активке (капитал салығы жағдайында) немесе қаржылық операцияға (сату салығы жағдайында) салық салуы. Екі еселі жауапкершілікті бірнеше тәсілмен азайтуға болады, мысалы, юрисдикция: шетелдік көзден алынған табысты салықтан босатуға, егер басқа юрисдикцияда салық төленген болса, шетелдік көзден алынған табысты салықтан босатуға немесе салықтық бейімділік юрисдикцияларын алып тастау үшін белгілі бір деңгейден жоғары немесе шетелдік көзден алынған табысты толық салыққа салуға, бірақ шетелдік юрисдикцияда табыс бойынша төленген салықтар үшін жеңілдік беруге болады. Юрисдикциялар басқа елдермен қосарланған салық салуды болдырмау үшін салықтық келісімдер жасасуы мүмкін. Бұл келісімдерде көбінесе салықтан қашуды болдырмау үшін ақпарат алмасу шаралары қарастырылады, мысалы, егер адам сол елде тұрмауына байланысты бір елде салықтан босатуды талап етсе, бірақ оны екінші елде шетелдік табыс ретінде жариялаmasa; немесе шындығында болмаған шетелдік салық шегерімі үшін жергілікті салық жеңілдіктерін талап ететін жағдайлар. "Қосарланған салық салу" термині сондай-ақ кейбір табыс немесе қызметке екі рет салық салуды білдіре алады. Мысалы, корпоративтік пайда алғаш рет корпорация тапқан кезде (корпорациялық салық) салық салынады, ал кейіннен пайда акционерлерге дивиденд немесе басқа да үлестірім түрінде (дивиденд салығы) бөлінген кезде қайтадан салық салынуы мүмкін. Қосарланған салық салудың екі түрі бар: юрисдикциялық қосарланған салық салу және экономикалық қосарланған салық салу. Біріншісінде, егер салық салу қағидалары үйлесетін болса, екі немесе одан көп ел өзінің ішкі заңдарына сәйкес бірдей операцияға, табысқа немесе капиталға салық салады. Екіншісінде, егер бір операция, табыс немесе капитал екі немесе одан көп мемлекетте салық салынатын болса, бірақ әртүрлі тұлғалардың қолында болса, қосарланған салық салу туындайды.
Double taxation is the levying of tax by two or more jurisdictions on the same income (in the case of income taxes), asset (in the case of capital taxes), or financial transaction (in the case of sales taxes). Double liability may be mitigated in a number of ways, for example, a jurisdiction may:
exempt foreign source income from tax,
exempt foreign source income from tax if tax had been paid on it in another jurisdiction, or above some benchmark to exclude tax haven jurisdictions, or
fully tax the foreign source income but give a credit for taxes paid on the income in the foreign jurisdiction. Jurisdictions may enter into tax treaties with other countries, which set out rules to avoid double taxation. These treaties often include arrangements for exchange of information to prevent tax evasion such as when a person claims tax exemption in one country on the basis of non residence in that country, but then does not declare it as foreign income in the other country; or who claims local tax relief on a foreign tax deduction at source that had not actually happened. The term "double taxation" can also refer to the taxation of some income or activity twice. For example, corporate profits may be taxed first when earned by the corporation (corporation tax) and again when the profits are distributed to shareholders as a dividend or other distribution (dividend tax). There are two types of double taxation: jurisdictional double taxation, and economic double taxation. In the first one, when source rule overlaps, tax is imposed by two or more countries as per their domestic laws in respect of the same transaction, income arises or deemed to arise in their respective jurisdictions. In the latter one, when same transaction, item of income or capital is taxed in two or more states but in hands of different person, double taxation arises.
Қос салық салудан бас тарту туралы халықаралық келісімдер
Бір елде тұратын жеке тұлға немесе кәсіпорынның басқа елде салық салынатын табыс (кіріс, пайда) алуы жиі кездесетін жағдай. Мұндай кезде, салық төлеуші бұл кіріс бойынша жергілікті жерде де, кіріс пайда болған елде де салық төлеуге міндетті болуы мүмкін. Екі жақты келісімдерге қол қоюдың негізгі мақсаттары – қосарланған салық салуды азайту, салықтан қашуды болдырмау және халықаралық сауда тиімділігін арттыру болып табылады. Көптеген жағдайларда, салық келісімдері салық төлеушілер мен салық органдарының халықаралық операцияларында нақтылықты арттырады. Қосарланған салық салу туралы келісім (DTA) бойынша салық резиденттік елде салынады және кіріс пайда болған елде салықтан босатылуы мүмкін. Басқа жағдайларда резидент кіріс пайда болған елге ұстап алынатын салықты төлеуі мүмкін, ал салық төлеуші резиденттік елде бұл төленген салықты ескеретін шетелдік салық жеңілдігін алады. Бірінші жағдайда салық төлеуші өзін (шетелдік елде) резидент емес деп жариялайды. Екі жағдайда да, екі салық органы мұндай мәлімдемелер туралы ақпарат алмасады. Осы ақпарат алмасудың арқасында елдер салықтан қашуға тырысатын жеке тұлғалар мен компаниялар туралы толыққанды мәліметке ие болады. Жеке тұлғалар ("физикалық тұлғалар") бір уақытта тек бір елде ғана салық тұрғысынан резидент бола алады. Шетелдік еншілес компаниялары бар корпоративтік тұлғалар бір елде тіркелгенмен, бір уақытта басқа елде де орналасуы мүмкін: еншілес компания бір елде елеулі табыс таба алады, бірақ бұл табысты (мысалы, лицензиялық төлемдер түрінде) корпоративтік салық ставкасы төмен басқа елдегі холдинг компаниясына жіберуі мүмкін. Осы себепті корпорациялардың салықтан қашуын бақылау қиындап, тауарлар, құқықтар мен қызметтерді беру кезінде жан-жақты тексеру қажет болады.
Қос салық салудан босату
Елдер шетелдік көздерден алынған табысқа салық салудан босату (ЕМ) немесе шетелдік көздерден алынған табысқа төленген салық үшін шетелдік салық кредиті (FTC) беру арқылы қос салық салуды азайтуға немесе болдырмауға мүмкіндік алады. ЕМ әдісі бойынша, мемлекет шетелден алынған табысқа салықты өзі жинап, оны табыс туған елге жіберуді талап етеді. Салықтық құқық өкіметі тек ұлттық шекараға дейін ғана қолданылады. Егер елдер жоғарыда сипатталғандай аумақтық принципке сүйенсе, олар көбінесе қос салық салудан қорғану үшін ЕМ әдісін пайдаланады. Алайда, ЕМ әдісі тек белгілі бір табыс түрлеріне немесе көздеріне ғана қолданылады, мысалы, халықаралық теңіз тасымалынан түскен табыс сияқты. FTC әдісі жеке немесе корпоративтік резиденттерге табыс қайдан түскеніне қарамастан салық салатын елдерде қолданылады. FTC әдісі бойынша, егер жеке тұлға немесе компания шетелдік табыс салығын төлесе, мемлекет отандық салық міндеттемесінен осы соманы есепке алуға рұқсат беруі керек. Тағы бір шешім – «жеңілдету шаралары». Олар көпұлтты компанияларға ЕМ немесе FTC әдісіне қарағанда тиімсіз шараларды қолданатын елдерде қалу үшін қолайлы жағдайлар жасауға мүмкіндік береді.
Еуропалық Одақ
Еуропалық одақта мүше мемлекеттер ақпарат алмасу туралы көпжақты келісімге келді. Бұл олардың әрқайсысы (бір-бірінің құзырындағы әріптестеріне) табысы туындаған мемлекеттің тұрғыны еместігіне байланысты жергілікті салықтан босатылған адамдардың тізімін ұсынады. Бұл адамдар шетелдік табысын өз елдерінде жариялаған болуы керек, сондықтан кез келген айырмашылық салықтан қашуға нұсқайды. (Кейбір мемлекеттер үшін көшірілген кезеңде жекелеген шаралар қолданылады. Олар резидент емес шот иелеріне салық салудың екі нұсқасын ұсына алады: (а) жоғарыда көрсетілгендей ақпаратты жариялау немесе (б) резиденттерге қолданылатындай, жинаққа алынған сыйақыдан жергілікті салықты дереу ұстап алу). Business Europe жүргізген 2013 жылғы зерттеуде екі есе салық салу еуропалық көпұлтты компаниялар үшін проблема болып қала беретіні және трансшекаралық сауда мен инвестицияларға кедергі келтіретіні айтылады. Ерекше проблемалық мәселелерге пайыздарды шектеу, шетелдік салықтық жеңілдіктер, тұрақты мекеме мәселелері және біліктіліктердің немесе түсіндірулердің әртүрлілігі жатады. Германия мен Италия екі есе салық салудың көпшілігі тіркелген мүше мемлекеттер ретінде анықталды.
Кипр
Кипр 45-тен астам екі есе салық салудан қорғау туралы келісімдерге қол қойды және көптеген басқа елдермен келіссөздер жүргізуде. Осы келісімдер бойынша, салық төлеушінің тұрғын жеріндегі салықтан, екінші келісім жасасқан елде төленген салық мөлшері есебінен жеңілдік беріледі, нәтижесінде салық төлеуші екі салық ставкаларының жоғарырақ мөлшерлемесінен асып төлемейді. Кейбір келісімдер екінші елдегі салықтан босатуға немесе салықты төмендетуге бағытталған шаралар болмаған жағдайда, төленуге тиіс салық үшін қосымша салық жеңілдігін қарастырады.
Чехия Корея DTA
2018 жылдың қаңтар айында Чехия мен Оңтүстік Корея арасында қос салық салудан бас тарту туралы келісімге (ДСК) қол қойылды. Келісім осы екі ел арасындағы қос салық салуды жояды. Осы ретте, Чехия компаниясынан дивидендтер алатын корей тұрғыны (жеке немесе заңды тұлға) Чехиядағы дивидендтерден ұсталатын салықты, сондай-ақ дивиденд төлейтін компанияның табысынан төленетін Чехия салығын ескеретін болады. Келісім дивидендтер мен пайыздық табыстарға салынатын салықты қамтиды. Осы келісімге сәйкес, екінші тарапқа төленген дивидендтер заңды және жеке тұлғаларға дивиденд сомасының 5%-дан аспайтын мөлшерде салынады. Бұл келісім төленген пайыздық табыстарға салынатын салық мөлшерін 10%-дан 5%-ға дейін төмендетеді. Әдебиет, өнер туындылары сияқты авторлық құқықтар салықтан босатылады. Патенттер мен тауарлық белгілерге ең жоғары 10% салық ставкасы қолданылады.
Германиядағы салық төлеуден жалтару
Егер шетелдік азамат Германияда 183 күннен кем (шамамен алты ай) болса және салық төлеуші (яғни, жалақысы мен басқа да табыстарына салық төлейтін) басқа елде тұратын болса, онда тиісті қос салық салу шарты бойынша салық жеңілдігі алуға мүмкіндік бар. Тиісті 183 күндік мерзім күнтізбелік жылдағы 183 күн немесе кез келген 12 айлық кезең болуы мүмкін, бұл қолданылып отырған шартқа байланысты. Мысалы, Ұлыбританиямен жасалған қос салық салу шарты Германияның салық жылындағы (ол күнтізбелік жылмен сәйкес келеді) 183 күнді қарастырады; демек, Ұлыбритания азаматы 1 қыркүйектен бастап келесі жылдың 31 мамырына дейін (9 ай) Германияда жұмыс істей алады және неміс салықтарынан босатылуға құқылы. Қос салық салудан сақтану туралы келісімдер кейбір елдердегі табысты қорғауға мүмкіндік береді.
Нидерланды
Саяси және әлеуметтік тұрақтылық, білімді халық, дамыған денсаулық сақтау және құқықтық жүйе сияқты түрлі факторлар, бірақ ең бастысы – корпоративтік салық салу Нидерландыны бизнес жүргізу үшін өте тартымды ел етеді. Нидерландыда корпоративтік табыс салығы 25 проценттік мөлшерлемемен алынады. Тұрғын салық төлеушілерге бүкіл әлемдік табыстары бойынша салық салынады. Тұрғын емес салық төлеушілер Нидерланд көздерінен алынған табыстары бойынша салық төлейді. Нидерландыда қос салық салудан жеңілдік берудің екі түрі бар. Экономикалық қос салық салудан жеңілдік беру, қатысу арқылы алынған маңызды акционерлік инвестициялардан түсетін кірістерге қатысты қолжетімді. Заңдық қос салық салудан жеңілдік беру, резидент салық төлеушілердің шетелдік табыс көздеріне қатысты қолданылады. Екі жағдайда да белсенді және пассивті табыстың аражігін ажырататын біріктірілген жүйе қолданылады.
Венгрия
Венгрия бірегей, себебі ол дамушы емес жалғыз ел (басқа дамушы ел – Эритрея, шамамен 2%) және барлық азаматтарын салық төлеушілер деп есептейді, сондай-ақ жеке бастың салықтан босатылуына мүмкіндік бермейді (мысалы, АҚШ-тың шетелдегі табыс салығынан босату сияқты) – табыс бір тиыннан бастап салынады. Қос салық салудан сақтану туралы келісімдер қос салық салудан жеңілдік беруді көздейді, бірақ Венгрияда олардың шамамен 73-і ғана жасалған. Бұл Венгрияның 120-ға жуық ел және аумақпен келісімдері болмағандықтан, сол елдерден табыс алған Венгрия азаматтарына басқа жерде төленген салыққа қарамастан, Венгрияда салық салынады дегенді білдіреді.
Үндістан
Индия 88 елмен екі есе салық салуды болдырмау туралы келісімге қол қойды, оның 85-і күшіне енді. Бұл дегеніміз, бір елде туындаған белгілі бір табыс түрлеріне қатысты салық ставкалары мен юрисдикция туралы келісім бар, ал бұл табысқа басқа елдің салық резидентері ие. Үндістанның 1961 жылғы "Табыс салығы туралы" заңында салық төлеушілерді екі есе салық салудан қорғау үшін 90 және 91-баптар қарастырылған. 90-бап (екіжақты жеңілдік) – Үндістан екі есе салық салудан аулақ болу туралы келісімге қол қойған елге салық төлеген салық төлеушілерге арналған, ал 91-бап (бір жақты жеңілдік) – Үндістанмен келісімге қол қоймаған елге салық төлеген салық төлеушілерге арналған. Осылайша, Үндістан екі түрлі салық төлеушіге де жеңілдіктер ұсынады. Ставкалар елдеріне қарай өзгереді. Екі есе салық салуды болдырмау туралы келісімнің артықшылықтарына мысал: Егер НҚР банкі депозиттерінен түсетін сыйақыға Үндістанда 30 пайыздық салық шегерілсе, Үндістан бірнеше елмен екі есе салық салуды болдырмау туралы келісімге қол қойғандықтан, салық 30% емес, 10-15% мөлшерінде шегерілуі мүмкін. Егер "Табыс салығы туралы" заңның немесе екі есе салық салуды болдырмау туралы келісімнің ережелері арасында қайшылық туындаса, келісімнің ережелері басым болады. Үндістан қор нарығында сауда жасайтын көптеген шетелдік институционалдық инвесторлар Сингапурдан жұмыс істейді, ал екіншісі – Маврикий. Үндістан мен Маврикий арасындағы салықтық келісімге сәйкес, акцияларды сатудан түсетін капитал табысы акционердің тұрақты мекені орналасқан елде салық салынады, ал акциялары сатылған компанияның тұрақты мекені орналасқан елінде емес. Сондықтан, Маврикийде тұратын компания Үндістан компаниясының акцияларын сатса, Үндістанда салық төлемейді. Маврикийде капитал табысына салық салынбайтындықтан, табыс салықтан босатылады. 2016 жылғы 10 мамырда қол қойылған Үндістан мен Маврикий арасындағы конвенцияны өзгерту туралы хаттама 2017 жылғы 1 сәуірден бастап Үндістанда тұратын компанияның акцияларын иеліктен шығарудан туындайтын капитал табысына салық салуды көздейді. Сонымен қатар, 2017 жылғы 1 сәуірге дейін салынған инвестицияларға да үлкен құқық берілді және олар Үндістанда капитал табысына салық салынбайды. Егер осындай капитал табысы 2017 жылғы 1 сәуірден 2019 жылғы 31 наурызға дейінгі кезеңде туындаса, салық ставкасы Үндістанның ішкі салық ставкасының 50%-ына дейін шектеледі. Алайда, салық ставкасын 50%-ға төмендетудің артықшылығы өтпелі кезеңде пайдаларды шектеу туралы баптың талаптарына сәйкес болады. 2019-20 қаржы жылынан бастап салық толық ішкі ставка бойынша салынады. 2016 жылғы 18 қарашада қол қойылған Үндістан мен Кипр арасындағы екі есе салық салуды болдырмау туралы қайта қарастырылған келісімде 1994 жылы қол қойылған келісімде көзделген тұрақты мекеніне негізделген салық салудың орнына акцияларды иеліктен шығарудан туындайтын капитал табысына салық салу көзделген. Алайда, 2017 жылғы 1 сәуірге дейін салынған инвестицияларға қатысты байырғы пайдалану шарты қарастырылған, оған байланысты капитал табысы салық төлеушінің тұрақты мекені орналасқан елде салық салынатын болады. Сондай-ақ, екі ел арасында салық жинау бойынша көмек көрсетуді және ақпарат алмасу ережелерін халықаралық стандарттарға сәйкес келтіруді қарастырады. Қазіргі кезде Үндістан мен Сингапур арасындағы екі есе салық салуды болдырмау туралы келісімде компания акцияларының капитал табысына тұрақты мекені бойынша салық салу қарастырылған. Үшінші хаттамада келісімге 2017 жылғы 1 сәуірден бастап компания акцияларын беруден туындайтын капитал табысына салық салуды қарастыру үшін өзгерістер енгізілген. Бұл кіріс шығындарын азайтуға, екі есе салық салуды болдырмауға және инвестициялардың ағынын жеңілдетуге мүмкіндік береді. Инвесторларға сенімділік беру үшін 2017 жылғы 1 сәуірге дейін жасалған акциялардағы инвестициялар 2005 жылғы хаттамаға сәйкес жеңілдіктерді шектеу туралы шарттың орындалуына байланысты артықшылықтарға ие болды. Бұдан басқа, 2017 жылғы 1 сәуірден 2019 жылғы 31 наурызға дейінгі екі жылдық ауыспалы кезең қарастырылған, ол кезеңде пайдаларды шектеу шартында шарттарды орындаған жағдайда, үлестер бойынша капитал табысына бастапқы елде қалыпты салық мөлшерлемесінің жартысы мөлшерінде салық салынады. Үшінші хаттама сондай-ақ, трансферттік бағалаудағы екі есе салық салуды болдырмауға көмектесу үшін ережелерді қосады. Бұл салық төлеушіге ыңғайлы шара және Үндістанның негіздік эрозия мен пайданы ауыстыру (BEPS) іс-қимыл жоспарына сәйкес келетін, трансферттік бағалаудағы өзара келісім процедурасына (MAP) қол жеткізудің ең төменгі стандартын сақтауға қатысты міндеттемелеріне сәйкес келеді. Үшінші хаттама сондай-ақ, салықтан жалтару немесе салық төлеуден қашуды болдырмауға қатысты ішкі заң мен шараларды қолдануға мүмкіндік береді. Сингапурдың 5,98 миллиард долларлық инвестициясы 2013-14 жылға Маврикийдің 4,85 миллиард долларлық инвестициясын басып озды.
Австралия
Негізінде, Австралия тұрғыны әлемдік табысы бойынша салық төлейді, ал тұрғын емес тек Австралиядан түскен табыс бойынша салық төлейді. Осы принциптің екі жағы да бірнеше юрисдикцияда салық салуға себеп болуы мүмкін. Әртүрлі юрисдикциялардың табысқа екі рет салық салуын болдырмау үшін Австралия көптеген елдермен екі рет салық салуды болдырмау туралы келісімдерге (ҚСБК) қол қойды, онда екі ел де қай елге қандай салық төленетіні туралы келіседі. Мысалы, АҚШ-пен жасалған ҚСБК бойынша, авторлық төлемдер жағдайында АҚШ Австралия тұрғындарынан 5% мөлшерінде салық алады, ал Австралия қалыпты Австралия мөлшерінде салық алады (яғни, компаниялар үшін 30%), бірақ бұрын төленген 5% үшін есептейді. Австралия тұрғындары үшін бұл авторлық төлемдер Австралияда алынғандай жауапкершілікке әкеледі, ал АҚШ 5% салықты сақтап қалады.
АҚШ азаматтары және шетелде тұратын шетелдіктер
Негізінде, АҚШ азаматтары қайда тұрса да, әлемнің кез келген жерінде тапқан табыстары үшін салық төлеуге міндетті. Дегенмен, кейбір шаралар осыдан туындайтын қос салық салуды жеңілдетуге көмектеседі. Шын мәнінде шетелдік елдің тұрғыны болып табылатын немесе ұзақ мерзімге АҚШ-тан тыс жерде физикалық түрде жүрген жеке тұлға, өзінің еңбек табысының – яғни жеке қызметтен алынған табыстың – бір бөлігінен немесе барлығынан босатылуға (азаттыққа) құқылы, бұл капиталдан немесе инвестициялардан түсетін табыстан өзгеше.
АҚШ-тағы қосарланған салық салу
Екі есе салық салу бір ел ішінде де болуы мүмкін. Бұл әдетте, егер ұлттық емес юрисдикцияларда салық салу өкілеттігі болса және юрисдикцияларда бәсекелестік талаптар туындаса, орын алады. АҚШ-та бір адамның заңды тұрғын жері бір ғана болуы мүмкін. Дегенмен, адам қайтыс болған кезде әртүрлі штаттар сол адамның осы штаттың тұрғыны болғанын талап етуі мүмкін. Осының салдарынан, материалдық емес жеке мүлікке әр штат тарапынан салық салынуы мүмкін. Егер көп еселенген салық салуға тыйым салатын арнайы заңдар болмаса және салықтардың жалпы сомасы материалдық жеке мүліктің құнының 100% -ын аспаса, соттар мұндай көп еселенген салық салуға рұқсат береді. Сонымен қатар, әр штаттың салық мақсатында резидентті анықтау бойынша өз ережелері бар, сондықтан адам екі штаттың өзінің табысына қатысты талаптарына іресікес болуы мүмкін. Мысалы, егер адамның заңды/тұрақты тұрғын жері А штатында болса, ол тек тұрақты тұрғын орын деп есептеледі, бірақ ол жылына жеті айды (мысалы, сәуір-қазан) В штатында өткізсе, ал алты айдан астам уақыт өткізген кез келген адам жарты жылдық резидент деп саналады, онда бұл адам В штатында тапқан ақшасына екі штатқа да салық төлеуге міндетті болады. Колледж немесе университет студенттері де, әдетте, егер олар білім алу үшін бастапқы штатынан кетіп, екінші штат студенттерді салық мақсатында резиденттер деп санаса, бірнеше штаттың талаптарына тап болуы мүмкін. Кейбір жағдайларда бір штат екінші штатқа төленген салықтарды есепке алады, бірақ бұл әрқашан осылай бола бермейді.
Корпоративтік дивидендтерге салық салу
АҚШ-та дивидендтерге салық салуды білдіру үшін кейде "қосарланған салық салу" термині қолданылады. Мұндай жағдай корпоративтік табыс екі рет салықталған деп есептелгенде туындайды: алғашқысы – корпорация табыс тапқанда (корпорациялық салық), екіншісі – табыс акционерлерге немесе үлескерлерге дивиденд немесе басқа да үлестірім түрінде таратылғанда (дивиденд салығы).
Қытай
Соңғы жылдары қытайлық кәсіпорындардың шетелге инвестиция салуы қарқынды дамып, елеулі ықпалға ие болды. Осылайша, шекаралық салық салу мәселелері Қытайдың маңызды қаржылық және саудалық жобаларының біріне айналды, ал шекаралық салық салу проблемалары одан әрі күшейіп келеді. Бұл мәселелерді шешу мақсатында елдер арасындағы көпжақты салық келісімдері жасалады, олар екі жақты салық салудан аулақ болуға және салық мәселелерін шешуге көмектеседі, сондай-ақ екі тараптың кәсіпорындарына құқықтық қолдау көрсетеді. Қытайдың «глобалға қадам басу» стратегиясын іске асыру және отандық кәсіпорындарды жаһандану жағдайына бейімдеу үшін Қытай өзара тиімділікке жету үшін басқа елдермен көпжақты салық келісімдерін жасауға және қол қоюға күш жұмсап келеді. 2016 жылдың қараша айының соңына дейін Қытай екі есе салық салудан аулақ болу туралы 102 келісімге қол қойды. Олардың 98-і күшіне енді. Сонымен қатар, Қытай Гонконг және Макао арнайы әкімшілік аймақтарымен екі есе салық салудан аулақ болу туралы келісімдерге қол қойды. 2015 жылдың тамызында Қытай Тайваньмен екі есе салық салудан аулақ болу туралы келісімге қол қойды, бірақ ол әлі күшіне енбеді. Қытайдың Мемлекеттік салық басқармасы мәліметінше, екі есе салық салудан аулақ болу туралы алғашқы келісім 1983 жылдың қыркүйегінде Жапониямен жасалған. Соңғы келісім 2016 жылдың қазан айында Камбоджамен қол қойылды. Мемлекеттік құрылымдардың тарауы жағдайында Қытай қол қойылған келісімдерді тараудан кейін де сақтап қалады. Мысалы, Қытай 1987 жылдың маусымында Чехословакия Социалистік Республикасымен екі есе салық салудан аулақ болу туралы келісімге алғаш рет қол қойды. 1990 жылы Чехословакия екі елге – Чехия Республикасына және Словакия Республикасына бөлінді, ал Чехословакия Социалистік Республикасымен жасалған бастапқы келісім екі жаңа елде де қолданыла берді. 2009 жылдың тамызында Қытай Чехиямен жаңа келісімге қол қойды. Германияның ерекше жағдайына келсек, Қытай екі Германияның бірігуінен кейін Германия Федеративтік Республикасымен жасалған келісімді қолдана берді. Қытай көптеген елдермен екі есе салық салудан аулақ болу туралы келісімдерге қол қойды. Олардың арасында Қытайға ірі инвестиция салған елдер де, Қытай инвестицияларын қабылдаған елдер де бар. Келісімдер саны бойынша Қытай қазірде Ұлыбританиядан кейінгі екінші орында тұр. Қытаймен екі есе салық салудан аулақ болу туралы келісімдерге қол қоймаған елдердің кейбіреулері Қытаймен ақпарат алмасу туралы келісімдерге қол қойды. Екі есе салық салудан аулақ болу туралы келісімдерге қол қоюдың төрт негізгі салдары бар. 1. Екі есе салық салуды жою, «глобалға қадам басу» стратегиясын іске асыратын кәсіпорындардың салық жүктемесін азайту. 2. Салық салудың нақтылығын арттыру, шекаралық салық салу тәуекелін төмендету. 3. «Глобалға қадам басу» стратегиясын іске асыратын кәсіпорындардың қабылдаушы елдегі салық жүктемесін азайту, олардың бәсекеге қабілеттілігін арттыру. 4. Салық даулары туындаған жағдайда келісімдер екі жақты консультациялар механизмін ұсынады, даулы мәселелерді шешуге көмектеседі. Әдетте, салық келісімдері бойынша салық ставкалары қабылдаушы елдің заңнамасына сәйкес ішкі салық ставкаларынан төмен болады. Мысалы, Ресейде пайыздар мен роялтиге қатысты стандартты салық ставкасы ішкі заң бойынша 20% құрайды. Ресеймен жасалған ең соңғы салық келісімі бойынша пайыздарға қатысты салық ставкасы 0%, ал роялтиге қатысты салық ставкасы 6% құрайды. Бұл кәсіпорындардың салық жүктемесін айтарлықтай төмендетеді, отандық кәсіпорындардың «глобалға қадам басуға» ықыласын арттырады және бәсекеге қабілеттілігін жақсартады.
3. Decrease the tax burden of "going global" enterprises in the host country, improve the competitiveness of those enterprises. 4. When taxation disputes occur, the agreements can provide bidirectional consultation mechanism, solve the existed disputed problems. Under general conditions, the tax rate under tax treaty is often lower than the domestic tax rate under the law of host country. Take Russia as an example, in Russia, the standard withholding tax rate of interest and royalty under domestic law is both 20%. According to the newest tax treaty China signed with Russia, the withholding tax rate of interest is 0 and the withholding tax rate of royalty is 6%. This can obviously reduce the tax cost of enterprises, increase the willing of "going global" and the competitiveness of domestic enterprises, and bring the goodness.