Кіріспе
Акциялар табысынан алынатын салық
Дивиденд салығы – корпорация акционерлеріне (үлескерлеріне) төлейтін дивидендтерге мемлекеттік билік тарапынан салынатын салық. Негізгі салық міндеттемесі акционердің міндеттемесі болып табылады, алайда корпорацияға да салықтық міндеттеме, ұстап алу түрінде салынуы мүмкін. Кейбір жағдайларда, ұстап алу салық дивиденд бойынша салық міндеттемесінің толық көлемін құруы мүмкін. Дивиденд салығы корпорацияның пайдасына тікелей салынатын салыққа қосымша салынады. Кейбір мемлекеттер дивидендтерге салық салмайды. Дивиденд салығынан болудан жалтарған үшін, корпорация акцияларды сатып алу арқылы акционерлерге артық қаражатты бөлуі мүмкін. Бірақ, мұндай жағдайларда бұл капиталдық табыс ретінде қарастырылады, алайда капиталдық табысқа салынатын салық ставкасы дивидендке салынатын салық ставкасынан төмен болған жағдайда, салық жеңілдіктері қарастырылуы мүмкін. Тағы бір мүмкіндік – корпорация акционерлерге артық қаражатты бөліп, акциялар құнының өсуінен пайда табуға мүмкіндік беру. Бұл да капиталдық табыс ережелеріне бағынуы мүмкін. Кейбір жеке компаниялар ресми дивидендтер түрінде емес, несие беру арқылы, пайыздық төлеммен немесе одан бас тарту арқылы, бақылаушы акционерлерге қаражат аударуы мүмкін, бірақ көптеген мемлекеттерде мұндай амалдар салық мақсатында дивиденд ретінде қарастырылып, "жасырын дивиденд" деп аталады.
Жинақ
Көптеген елдерде компаниялар белгіленген ставкалары бойынша салық ұстап қалуға міндетті, осы соманы мемлекеттік кіріс органдарына төлейді және акционерлерге дивидендтің қалған бөлігін ғана төлейді.
Талқылау
Дивидендтерге салық салу қос салық салу мәселелеріне байланысты даулы болып табылады. Әр елдің заңнамасына қарай, дивидендтер "табыс емес кіріс" (пайыздық төлемдер мен жиналған жалға алу ақысы сияқты) ретінде қарастырылып, соған сәйкес табыс салығына жатады.
Аргументтер жақта
Корпорация – өз акционерлерінен тәуелсіз, дербес “өмір” сүретін заңды тұлға. Жеке тұлға ретінде корпорация, жеке тұлға сияқты, жалпыға ортақ мүліктерді пайдалануға құқылы және осыған байланысты, салықтар арқылы жалпыға ортақ мүліктерді қаржыландыруға көмектесуге міндетті. Батыс Джорджия университетінің профессоры Конфиденс У. Амади былай демелі: «Кәсіпорын ұйымдастыру нысанының ең маңызды артықшылығы – оның иелеріне берілетін шектеулі жауапкершілік қорғауы. Корпоративтік табысқа салынатын салық – осы қорғаудың құны. Бұл құн тиімді болуы керек, себебі Ішкі Кірістер Қызметінің (1996) мәліметінше, корпорациялар АҚШ-тағы барлық бизнес фирмаларының 20 пайызынан кем, бірақ АҚШ-тағы бизнес кірісінің 90 пайызы және АҚШ-тағы бизнес пайдасының шамамен 70 пайызын құрайды. Акционерлерге берілмейтін шектеулі жауапкершіліктің артықшылықтары, меншік құрамындағы өзгерістерге икемділік және капиталды тарту мүмкіндігі – бәрі де заңды тұлға мәртебесінен туындайды. Осы тең мәртебе корпорациялардың табыс салығын төлеуін талап етеді. Корпорацияның барлық маңызды жағдайларда дербес заңды тұлға екені анықталғаннан кейін, мәселе мынада: ақшаға салық салу керек пе, әлде бір заңды тұлғадан (корпорациялардан) екінші заңды тұлғаға (акционерлерге) жасалатын трансферттерге қалай салық салу керек? Белсенді еңбек арқылы алынған табысқа, белсенді емес жолмен алынған табысқа қарағанда жоғары салық салу әділетсіз және экономикалық тұрғыдан тиімсіз болуы мүмкін. 2022 жылы American Economic Review журналында жарияланған зерттеуде Францияда дивидендтерге салынатын салық мөлшерінің айтарлықтай өсуі фирмалардың дивиденд төлеуін азайтуға және пайданы фирмаларға қайта инвестициялауды ұлғайтуға әкелгені анықталды. Зерттеу сондай-ақ дивидендтерге салынатын салық капиталдың бұрмаланған бөлуіне себеп болмағанын, керісінше, капиталдың бұрмаланған бөлуін азайтуы мүмкін екенін көрсетті.
The greatest advantage of the corporate form of business organization is the limited liability protection accorded its owners. Taxation of corporate income is the price of that protection. This price must be worth the benefits since, according to the Internal Revenue Service (1996), corporations account for less than 20 percent of all U. S. business firms, but about 90 percent of U. S. business revenues and approximately 70 percent of U. S. business profits. The benefits of limited liability independent of those enjoyed by shareholders, the flexibility of change in ownership, and the immense ability to raise capital are all derived from the legal entity status accorded corporations by the law. This equal status requires that corporations pay income taxes. Once it is established that a corporation is, for all important purposes, a separate legal entity, the issue becomes how transfers from one legal entity (corporations) to another legal entity (shareholders) should be taxed, not whether the money should be taxed. It can be argued that it is unfair and economically unproductive, to tax income generated through active work at a higher rate than income generated through less active means. A 2022 study in the American Economic Review found that a substantial increase in dividend tax rates in France led to reduced dividend payments by firms and greater re investment of profits back into the firms. The study also found that the dividend taxes did not contribute to a misallocation of capital, but may instead have reduced a capital misallocation.
Қарсы дәлелдер
Сыншылар, мысалы, Cato Institute, дивидендке салынатын салықты әділетсіз "қос салық салу" деп есептейді. Cato-ның позициясы:
First, high dividend taxes add to the income tax code's general bias against savings and investment. Second, high dividend taxes cause corporations to rely too much on debt rather than equity financing. Highly indebted firms are more vulnerable to bankruptcy in economic downturns. Third, high dividend taxes reduce the incentive to pay out dividends in favor of retained earnings. That may cause corporate executives to invest in wasteful or unprofitable projects. Besides discussed above issues of whether taxing dividends is right and fair, a major issue is tax induced distortions of economic incentives. For instance, quoting from: "Efforts to avoid the double tax on corporate earnings have created a misallocation of investment between the corporate and non corporate sectors and rapid growth in the use of S corporations, partnerships, and other entities that do not pay corporate income tax." The taxpayers retain the post tax income, while the whole pre tax income, tax including, forms the national resources. A mismatch between the actual income as perceived by taxpayers and the taxable income distorts economic incentives by providing tempting ways to boost their difference. It promotes tax planning to maximize the post tax income to the detriment of the pre tax one: "We have seen how preferences in the tax code cause taxpayers to devote more resources to tax advantaged investments and activities at the expense of other more productive alternatives." Both corporate tax and personal taxes on dividends and capital gains in combination reduce shareholders comprehensive income which includes the change in their stock portfolio value. Changes of stock value are hard to legally define and timely tax. Parts of these changes have a legally recognizable source. E. g., cash earned by corporations can be taxed at the corporate level. But there are other "hidden" parts, e. g., when corporations gain valuable patents or see favorable markets shifts. They increase stock values but cannot be legally measured and timely taxed at the corporate level. Many remedies have been discussed to reduce misallocation of investment, disincentive for trading shares and taking dividends that chills capital movement, and other distortions mentioned above. Some propose lower rates of taxes on dividends, capital gains, and corporate income or complete elimination of some of them. Share buy backs are more tax efficient than dividends when the tax rate on capital gains is lower than the tax rate on dividends. Country Top Marginal Tax Rate on Capital Gains (2021) Top Marginal Dividend Tax Rate (2021) Spread in Tax Rates 0.0% 44.0% +44.0% 0.0% 30.0% +30.0% 0.0% 27.5% +27.5% 0.0% 22.3% +22.3% 0.0% 21.0% +21.0% 0.0% 20.0% +20.0% 33.0% 51.0% +18.0% 0.0% 15.3% +15.3% 0.0% 15.0% +15.0% 26.8% 39.3% +12.5% 28.0% 38.1% +10.1% 10.0% 17.1% +7.1% 0.0% 7.0% +7.0% 28.0% 33.0% +5.0% 23.5% 24.3% +0.8% 27.5% 27.5% 0.0%10.0%10.0%0.0% 42.0% 42.0% 0.0% 34.0% 34.0% 0.0% 26.4% 26.4% 0.0% 15.0% 15.0% 0.0% 22.0% 22.0% 0.0% 26.0% 26.0% 0.0% 20.3% 20.3% 0.0% 31.7% 31.7% 0.0% 19.0% 19.0% 0.0% 28.0% 28.0% 0.0% 30.0% 30.0% 0.0% 26.0% 26.0% 0.0% 29.2% 29.2% 0.0% 31.0% 26.9% 4.1%20.0%15.0% 5.0% 34.0% 28.9% 5.1% 40.0% 33.3% 6.7% 15.0% 5.0% 10.0% 20.0% 0.0% 20.0%20.0%0.0% 20.0%
Біріншіден, жоғары дивиденд салықтары жинақтау мен инвестицияға қарсы табыс салығы кодексінің жалпы бейімділігін күшейтеді. Екіншіден, жоғары дивиденд салықтары корпорацияларды өз капиталын қаржыландырудың орнына қарызға тәуелді етеді. Қаржылық тұрақсыз фирмалар экономикалық төмендеу кезінде банкротқа ұшырауға бейім. Үшіншіден, жоғары дивиденд салықтары дивиденд төлеуге деген ынтаны азайтып, пайданы сақтап қалуға басымдық береді. Бұл корпоративтік басшыларды ысырапшыл немесе тиімсіз жобаларға инвестициялауға итермелеуі мүмкін. Жоғарыда талқыланған дивидендтерге салық салудың дұрыстығы мен әділдігінен басқа, маңызды мәселе – экономикалық ынталандырулардың салық арқылы бұрмалануы. Мысалы, "корпоративтік табыстан қос салықтан қашуға жасалған әрекеттер корпоративтік емес және корпоративтік секторлар арасында инвестициялардың дұрыс бөлінбеуіне және корпоративтік табыс салығын төлемейтін S корпорациялардың, серіктестіктердің және басқа да ұйымдардың пайдалануының өсуіне әкеп соқты". Салық төлеушілер салықтан кейінгі табысын сақтайды, ал салықты қоса алғандағы барлық салық алдындағы табыс ұлттық ресурстарды құрайды. Салық төлеушілердің түсінетін нақты табысы мен салық салынатын табыс арасындағы айырмашылық экономикалық ынталандыруларды бұзады, олардың арасындағы айырманы арттырудың тартымды жолдарын ұсынады. Ол салық кодексіндегі жеңілдіктердің салық төлеушілерді басқа, өнімді баламалар есебінен салықтық артықшылықтарға ие инвестициялар мен қызметтерге көбірек ресурстар жұмсауға итермелейтінін көрсетеді. Корпоративтік салық және дивидендтер мен капиталдан алынатын табысқа жеке салықтардың жиынтығы акционерлердің қор жинағы құнының өзгеруін қамтитын, олардың жалпы табысын азайтады. Акция құнының өзгеруін заңды түрде анықтау және уақтылы салық салу қиын. Бұл өзгерістердің кейбір бөліктері заңды түрде танылатын көздерге ие. Мысалы, корпорациялардың тапқан ақшалай қаражаты корпоративтік деңгейде салына алады. Бірақ басқа "жасырын" бөліктері де бар, мысалы, корпорациялар құнды патенттер алғанда немесе нарықтағы жағдайлардың жақсаруын көргенде. Олар акция құнын арттырады, бірақ корпоративтік деңгейде заңды түрде өлшеніп, салық салына алмайды. Инвестицияларды дұрыс бөлуді, акцияларды сату мен дивидендтерді алуға ынталандыруды, капитал ағынын тежеуді және жоғарыда аталған басқа да бұрмалауларды азайту үшін көптеген түзету шаралары талқыланды. Кейбіреулер дивидендтерге, капиталдан алынатын табысқа және корпоративтік табысқа салынатын салықтарды төмендетуді немесе олардың кейбіреулерін толық жоюды ұсынады. Капиталдан алынатын табысқа салынатын салық ставкасы дивидендтерге салынатын салық ставкасынан төмен болған жағдайда, акцияларды қайта сатып алу дивидендтерге қарағанда салық тұрғысынан тиімді.
First, high dividend taxes add to the income tax code's general bias against savings and investment. Second, high dividend taxes cause corporations to rely too much on debt rather than equity financing. Highly indebted firms are more vulnerable to bankruptcy in economic downturns. Third, high dividend taxes reduce the incentive to pay out dividends in favor of retained earnings. That may cause corporate executives to invest in wasteful or unprofitable projects. Besides discussed above issues of whether taxing dividends is right and fair, a major issue is tax induced distortions of economic incentives. For instance, quoting from: "Efforts to avoid the double tax on corporate earnings have created a misallocation of investment between the corporate and non corporate sectors and rapid growth in the use of S corporations, partnerships, and other entities that do not pay corporate income tax." The taxpayers retain the post tax income, while the whole pre tax income, tax including, forms the national resources. A mismatch between the actual income as perceived by taxpayers and the taxable income distorts economic incentives by providing tempting ways to boost their difference. It promotes tax planning to maximize the post tax income to the detriment of the pre tax one: "We have seen how preferences in the tax code cause taxpayers to devote more resources to tax advantaged investments and activities at the expense of other more productive alternatives." Both corporate tax and personal taxes on dividends and capital gains in combination reduce shareholders comprehensive income which includes the change in their stock portfolio value. Changes of stock value are hard to legally define and timely tax. Parts of these changes have a legally recognizable source. E. g., cash earned by corporations can be taxed at the corporate level. But there are other "hidden" parts, e. g., when corporations gain valuable patents or see favorable markets shifts. They increase stock values but cannot be legally measured and timely taxed at the corporate level. Many remedies have been discussed to reduce misallocation of investment, disincentive for trading shares and taking dividends that chills capital movement, and other distortions mentioned above. Some propose lower rates of taxes on dividends, capital gains, and corporate income or complete elimination of some of them. Share buy backs are more tax efficient than dividends when the tax rate on capital gains is lower than the tax rate on dividends. Country Top Marginal Tax Rate on Capital Gains (2021) Top Marginal Dividend Tax Rate (2021) Spread in Tax Rates 0.0% 44.0% +44.0% 0.0% 30.0% +30.0% 0.0% 27.5% +27.5% 0.0% 22.3% +22.3% 0.0% 21.0% +21.0% 0.0% 20.0% +20.0% 33.0% 51.0% +18.0% 0.0% 15.3% +15.3% 0.0% 15.0% +15.0% 26.8% 39.3% +12.5% 28.0% 38.1% +10.1% 10.0% 17.1% +7.1% 0.0% 7.0% +7.0% 28.0% 33.0% +5.0% 23.5% 24.3% +0.8% 27.5% 27.5% 0.0%10.0%10.0%0.0% 42.0% 42.0% 0.0% 34.0% 34.0% 0.0% 26.4% 26.4% 0.0% 15.0% 15.0% 0.0% 22.0% 22.0% 0.0% 26.0% 26.0% 0.0% 20.3% 20.3% 0.0% 31.7% 31.7% 0.0% 19.0% 19.0% 0.0% 28.0% 28.0% 0.0% 30.0% 30.0% 0.0% 26.0% 26.0% 0.0% 29.2% 29.2% 0.0% 31.0% 26.9% 4.1%20.0%15.0% 5.0% 34.0% 28.9% 5.1% 40.0% 33.3% 6.7% 15.0% 5.0% 10.0% 20.0% 0.0% 20.0%20.0%0.0% 20.0%
Ел Атауы Капиталдан алынатын табысқа салынатын салықтың ең жоғары шегі (2021) Дивидендке салынатын салықтың ең жоғары шегі (2021) Салық ставкаларының айырмасы 0.0% 44.0% +44.0% 0.0% 30.0% +30.0% 0.0% 27.5% +27.5% 0.0% 22.3% +22.3% 0.0% 21.0% +21.0% 0.0% 20.0% +20.0% 33.0% 51.0% +18.0% 0.0% 15.3% +15.3% 0.0% 15.0% +15.0% 26.8% 39.3% +12.5% 28.0% 38.1% +10.1% 10.0% 17.1% +7.1% 0.0% 7.0% +7.0% 28.0% 33.0% +5.0% 23.5% 24.3% +0.8% 27.5% 27.5% 0.0% 10.0% 10.0% 0.0% 42.0% 42.0% 0.0% 34.0% 34.0% 0.0% 26.4% 26.4% 0.0% 15.0% 15.0% 0.0% 22.0% 22.0% 0.0% 26.0% 26.0% 0.0% 20.3% 20.3% 0.0% 31.7% 31.7% 0.0% 19.0% 19.0% 0.0% 28.0% 28.0% 0.0% 30.0% 30.0% 0.0% 26.0% 26.0% 0.0% 29.2% 29.2% 0.0% 31.0% 26.9% 4.1% 20.0% 15.0% 5.0% 34.0% 28.9% 5.1% 40.0% 33.3% 6.7% 15.0% 5.0% 10.0% 20.0% 0.0% 20.0% 20.0% 0.0% 20.0%
First, high dividend taxes add to the income tax code's general bias against savings and investment. Second, high dividend taxes cause corporations to rely too much on debt rather than equity financing. Highly indebted firms are more vulnerable to bankruptcy in economic downturns. Third, high dividend taxes reduce the incentive to pay out dividends in favor of retained earnings. That may cause corporate executives to invest in wasteful or unprofitable projects. Besides discussed above issues of whether taxing dividends is right and fair, a major issue is tax induced distortions of economic incentives. For instance, quoting from: "Efforts to avoid the double tax on corporate earnings have created a misallocation of investment between the corporate and non corporate sectors and rapid growth in the use of S corporations, partnerships, and other entities that do not pay corporate income tax." The taxpayers retain the post tax income, while the whole pre tax income, tax including, forms the national resources. A mismatch between the actual income as perceived by taxpayers and the taxable income distorts economic incentives by providing tempting ways to boost their difference. It promotes tax planning to maximize the post tax income to the detriment of the pre tax one: "We have seen how preferences in the tax code cause taxpayers to devote more resources to tax advantaged investments and activities at the expense of other more productive alternatives." Both corporate tax and personal taxes on dividends and capital gains in combination reduce shareholders comprehensive income which includes the change in their stock portfolio value. Changes of stock value are hard to legally define and timely tax. Parts of these changes have a legally recognizable source. E. g., cash earned by corporations can be taxed at the corporate level. But there are other "hidden" parts, e. g., when corporations gain valuable patents or see favorable markets shifts. They increase stock values but cannot be legally measured and timely taxed at the corporate level. Many remedies have been discussed to reduce misallocation of investment, disincentive for trading shares and taking dividends that chills capital movement, and other distortions mentioned above. Some propose lower rates of taxes on dividends, capital gains, and corporate income or complete elimination of some of them. Share buy backs are more tax efficient than dividends when the tax rate on capital gains is lower than the tax rate on dividends. Country Top Marginal Tax Rate on Capital Gains (2021) Top Marginal Dividend Tax Rate (2021) Spread in Tax Rates 0.0% 44.0% +44.0% 0.0% 30.0% +30.0% 0.0% 27.5% +27.5% 0.0% 22.3% +22.3% 0.0% 21.0% +21.0% 0.0% 20.0% +20.0% 33.0% 51.0% +18.0% 0.0% 15.3% +15.3% 0.0% 15.0% +15.0% 26.8% 39.3% +12.5% 28.0% 38.1% +10.1% 10.0% 17.1% +7.1% 0.0% 7.0% +7.0% 28.0% 33.0% +5.0% 23.5% 24.3% +0.8% 27.5% 27.5% 0.0%10.0%10.0%0.0% 42.0% 42.0% 0.0% 34.0% 34.0% 0.0% 26.4% 26.4% 0.0% 15.0% 15.0% 0.0% 22.0% 22.0% 0.0% 26.0% 26.0% 0.0% 20.3% 20.3% 0.0% 31.7% 31.7% 0.0% 19.0% 19.0% 0.0% 28.0% 28.0% 0.0% 30.0% 30.0% 0.0% 26.0% 26.0% 0.0% 29.2% 29.2% 0.0% 31.0% 26.9% 4.1%20.0%15.0% 5.0% 34.0% 28.9% 5.1% 40.0% 33.3% 6.7% 15.0% 5.0% 10.0% 20.0% 0.0% 20.0%20.0%0.0% 20.0%
Америка Құрама Штаттары
2003 жылы президент Джордж Буш АҚШ-та дивидендтерге салынатын салықты жоюды ұсынды, «қосарланған салық салу экономикамызға зиян келтіреді және зейнеткерлерге ерекше қиындық тудырады» деді. Ол сондай-ақ, «компанияның табысына салық салу әділ болғанымен, акционерге сол табысқа екі рет салық салу әділ емес» деп аргументтеді. +АҚШ-та 2003 жылдан бергі дивидендтерге салынатын салық
Soon after, Congress passed the Jobs and Growth Tax Relief Reconciliation Act of 2003 (JGTRRA), which included some of the cuts Bush requested and which he signed into law on May 28, 2003. Under the new law, qualified dividends are taxed at the same rate as long term capital gains, which is 15 percent for most individual taxpayers. Qualified dividends received by individuals in the 10% and 15% income tax brackets were taxed at 5% from 2003 to 2007. The qualified dividend tax rate was set to expire December 31, 2008; however, the Tax Increase Prevention and Reconciliation Act of 2005 (TIPRA) extended the lower tax rate through 2010 and further cut the tax rate on qualified dividends to 0% for individuals in the 10% and 15% income tax brackets. On December 17, 2010, President Barack Obama signed into law the Tax Relief, Unemployment Insurance Reauthorization and Job Creation Act of 2010. The legislation extends for two additional years the changes enacted to the taxation of dividends in the JGTRRA and TIPRA. In addition, the Patient Protection and Affordable Care Act created a new Net Investment Income Tax (NIIT) of 3.8% that applies to dividends, capital gains, and several other forms of passive investment income, effective January 1, 2013. The NIIT applies to married taxpayers with modified adjusted gross income over $250,000, and single taxpayers with modified adjusted gross income over $200,000. Unlike the thresholds for ordinary income tax rates and the qualified dividend rates, the NIIT threshold is not inflation adjusted. Had the Bush era federal income tax rates of 10, 15, 25, 28, 33 and 35 percent brackets been allowed to expire for tax year 2012, the rates would have increased to the Clinton era rate schedule of 15, 28, 31, 36, and 39.6 percent. In that scenario, qualified dividends would no longer be taxed at the long term capital gains rate, but would revert to being taxed at the taxpayer's regular income tax rate. However, the American Taxpayer Relief Act of 2012 (H. R. 8) was passed by the United States Congress and signed into law by President Barack Obama in the first days of 2013. This legislation extended the 0 and 15 percent capital gains and dividends tax rates for taxpayers whose income does not exceed the thresholds set for the highest income tax rate (39.6 percent). Those who exceed those thresholds ($400,000 for single filers; $425,000 for heads of households; $450,000 for joint filers; $11,950 for estates and trusts) became subject to a top rate of 20 percent for capital gains and dividends.
2003 – 2007 2008 – 2012 2013 – қазіргі уақытқа дейін
Табыс салығының мөлшерлемесі Дивидендтерге салынатын салықтың мөлшерлемесі (жақсы жағдай) Дивидендтерге салынатын салықтың мөлшерлемесі (қалыпты жағдай) Табыс салығының мөлшерлемесі Дивидендтерге салынатын салықтың мөлшерлемесі (жақсы жағдай) Дивидендтерге салынатын салықтың мөлшерлемесі (қалыпты жағдай) Табыс салығының мөлшерлемесі Дивидендтерге салынатын салықтың мөлшерлемесі (жақсы жағдай) Дивидендтерге салынатын салықтың мөлшерлемесі (қалыпты жағдай)
10% 10% 5% 10% 10% 0% 10% 10% 0%
15% 15% 5% 15% 15% 0% 15% 15% 0%
25% 25% 15% 25% 25% 15% 25% 25% 15%
28% 28% 15% 28% 28% 15% 28% 28% 15%
33% 33% 15% 33% 33% 15% 33% 33% 15%
35% 35% 15% 35% 35% 15% 35% 35% 15%
39.6% 39.6% 20%
Soon after, Congress passed the Jobs and Growth Tax Relief Reconciliation Act of 2003 (JGTRRA), which included some of the cuts Bush requested and which he signed into law on May 28, 2003. Under the new law, qualified dividends are taxed at the same rate as long term capital gains, which is 15 percent for most individual taxpayers. Qualified dividends received by individuals in the 10% and 15% income tax brackets were taxed at 5% from 2003 to 2007. The qualified dividend tax rate was set to expire December 31, 2008; however, the Tax Increase Prevention and Reconciliation Act of 2005 (TIPRA) extended the lower tax rate through 2010 and further cut the tax rate on qualified dividends to 0% for individuals in the 10% and 15% income tax brackets. On December 17, 2010, President Barack Obama signed into law the Tax Relief, Unemployment Insurance Reauthorization and Job Creation Act of 2010. The legislation extends for two additional years the changes enacted to the taxation of dividends in the JGTRRA and TIPRA. In addition, the Patient Protection and Affordable Care Act created a new Net Investment Income Tax (NIIT) of 3.8% that applies to dividends, capital gains, and several other forms of passive investment income, effective January 1, 2013. The NIIT applies to married taxpayers with modified adjusted gross income over $250,000, and single taxpayers with modified adjusted gross income over $200,000. Unlike the thresholds for ordinary income tax rates and the qualified dividend rates, the NIIT threshold is not inflation adjusted. Had the Bush era federal income tax rates of 10, 15, 25, 28, 33 and 35 percent brackets been allowed to expire for tax year 2012, the rates would have increased to the Clinton era rate schedule of 15, 28, 31, 36, and 39.6 percent. In that scenario, qualified dividends would no longer be taxed at the long term capital gains rate, but would revert to being taxed at the taxpayer's regular income tax rate. However, the American Taxpayer Relief Act of 2012 (H. R. 8) was passed by the United States Congress and signed into law by President Barack Obama in the first days of 2013. This legislation extended the 0 and 15 percent capital gains and dividends tax rates for taxpayers whose income does not exceed the thresholds set for the highest income tax rate (39.6 percent). Those who exceed those thresholds ($400,000 for single filers; $425,000 for heads of households; $450,000 for joint filers; $11,950 for estates and trusts) became subject to a top rate of 20 percent for capital gains and dividends.
Одан кейін Конгресс 2003 жылғы Жұмыс орындарын және өсуді ынталандыру салық жеңілдетулері туралы заңды (JGTRRA) қабылдады, ол Буш сұраған жеңілдетулердің бір бөлігін қамтыды және ол 2003 жылдың 28 мамырында заңға қол қойды. Жаңа заң бойынша, білікті дивидендтерге ұзақ мерзімді капитал табысымен бірдей мөлшерде салық салынады, бұл көптеген жеке салық төлеушілер үшін 15 пайызды құрайды. 10% және 15% табыс салығы мөлшерлемесіндегі жеке тұлғалар алған білікті дивидендтерге 2003 жылдан 2007 жылға дейін 5% салық салынады. Білікті дивидендтерге салынатын салық мөлшерлемесі 2008 жылдың 31 желтоқсанында тоқтауы тиіс еді; алайда, 2005 жылғы Салықты көтеруді болдырмау және келісу туралы заң (TIPRA) төменгі салық мөлшерлемесін 2010 жылға дейін ұзартты және 10% және 15% табыс салығы мөлшерлемесіндегі жеке тұлғалар үшін білікті дивидендтерге салынатын салық мөлшерлемесін 0% дейін төмендетті. 2010 жылдың 17 желтоқсанында президент Барак Обама 2010 жылғы Салықты жеңілдету, жұмыссыздыққа жәрдем беруді қайта бекіту және жұмыс орындарын құру туралы заңға қол қойды. Заң жобасында JGTRRA және TIPRA заңдарында дивидендтерге салынатын салыққа енгізілген өзгерістер екі жылға ұзартылды. Сонымен қатар, Науқастарды қорғау және қолжетімді күтім туралы заң 2013 жылдың 1 қаңтарынан бастап дивидендтерге, капитал табысына және пассивті инвестициялық табыстың басқа да түрлеріне 3,8% жаңа таза инвестициялық табыс салығын (NIIT) енгізді. NIIT 250 000 доллардан жоғары өзгертілген жалпы табысы бар некеде тұрған салық төлеушілерге және 200 000 доллардан жоғары өзгертілген жалпы табысы бар жалғызбасты салық төлеушілерге қолданылады. NIIT шегі, әдеттегі табыс салығы мөлшерлемелері мен білікті дивидендтер мөлшерлемелеріне қарағанда, инфляцияға сәйкес түзетілмейді. Егер Буш дәуіріндегі 10, 15, 25, 28, 33 және 35 пайыздық табыс салығы мөлшерлемелері 2012 салық жылында күшін жойса, мөлшерлемелер Клинтон дәуіріндегі 15, 28, 31, 36 және 39,6 пайыздық кестеге дейін өскен болар еді. Мұндай жағдайда, білікті дивидендтерге енді ұзақ мерзімді капитал табысы мөлшерлемесі бойынша салық салынбайды, салық төлеушінің тұрақты табыс салығы мөлшерлемесі бойынша салық салынар еді. Алайда, 2012 жылғы Американдық салық төлеушілерді жеңілдету туралы заң (H.R. 8) АҚШ Конгресі қабылдады және 2013 жылдың басында президент Барак Обама оған қол қойды. Бұл заң бойынша табысы ең жоғары табыс салығы мөлшерлемесі (39,6 пайыз) бойынша белгіленген шектен аспайтын салық төлеушілер үшін капитал табысы мен дивидендтерге 0 және 15 пайыздық салық мөлшерлемелері сақталды. Бұл шектерден асып кеткендерге (бір адам үшін 400 000 доллар; отбасы басшылары үшін 425 000 доллар; бірлескен тұлғалар үшін 450 000 доллар; мүлік және сенім қорлары үшін 11 950 доллар) капитал табысы мен дивидендтерге 20 пайыздық ең жоғары мөлшерлеме салынды.
Soon after, Congress passed the Jobs and Growth Tax Relief Reconciliation Act of 2003 (JGTRRA), which included some of the cuts Bush requested and which he signed into law on May 28, 2003. Under the new law, qualified dividends are taxed at the same rate as long term capital gains, which is 15 percent for most individual taxpayers. Qualified dividends received by individuals in the 10% and 15% income tax brackets were taxed at 5% from 2003 to 2007. The qualified dividend tax rate was set to expire December 31, 2008; however, the Tax Increase Prevention and Reconciliation Act of 2005 (TIPRA) extended the lower tax rate through 2010 and further cut the tax rate on qualified dividends to 0% for individuals in the 10% and 15% income tax brackets. On December 17, 2010, President Barack Obama signed into law the Tax Relief, Unemployment Insurance Reauthorization and Job Creation Act of 2010. The legislation extends for two additional years the changes enacted to the taxation of dividends in the JGTRRA and TIPRA. In addition, the Patient Protection and Affordable Care Act created a new Net Investment Income Tax (NIIT) of 3.8% that applies to dividends, capital gains, and several other forms of passive investment income, effective January 1, 2013. The NIIT applies to married taxpayers with modified adjusted gross income over $250,000, and single taxpayers with modified adjusted gross income over $200,000. Unlike the thresholds for ordinary income tax rates and the qualified dividend rates, the NIIT threshold is not inflation adjusted. Had the Bush era federal income tax rates of 10, 15, 25, 28, 33 and 35 percent brackets been allowed to expire for tax year 2012, the rates would have increased to the Clinton era rate schedule of 15, 28, 31, 36, and 39.6 percent. In that scenario, qualified dividends would no longer be taxed at the long term capital gains rate, but would revert to being taxed at the taxpayer's regular income tax rate. However, the American Taxpayer Relief Act of 2012 (H. R. 8) was passed by the United States Congress and signed into law by President Barack Obama in the first days of 2013. This legislation extended the 0 and 15 percent capital gains and dividends tax rates for taxpayers whose income does not exceed the thresholds set for the highest income tax rate (39.6 percent). Those who exceed those thresholds ($400,000 for single filers; $425,000 for heads of households; $450,000 for joint filers; $11,950 for estates and trusts) became subject to a top rate of 20 percent for capital gains and dividends.
Канада
Канадада дивидендтерге салық салынады, бірақ бұл дивидендтік салық кредиті (DTC) арқылы өтемеленеді, ол Канадалық корпорациялардан алынған дивидендтер түріндегі жеке табысқа қолданылады. 2005 жылдың күзінде, Канадалық табыс трасттарының күдіктелгендей дивидендтерге салық салуға жатпайтыны туралы хабарламамен бірге DTC-нің көтерілуі жарияланды. Қазір дивидендтерге салынатын тиімді салық ставкалары табыс деңгейіне және әртүрлі провинциялық салық ставкалары мен кредиттеріне байланысты теріс көрсеткіштен 30%-дан астамға дейін өзгеруі мүмкін. 2006 жылдан бастап Үкімет «құқылы дивидендтер» деген ұғымды енгізді. Кіші бизнеске арналған шегерімге жатпайтын және осылайша жоғары корпоративтік салық ставкаларымен салық салынатын табыстар акционерлерге таратылып, төменгі жеке салық ставкасымен салынады.
Үндістан
Үндістанда бұрын дивидендтерге басқа да табыстар сияқты салық салынатын. Бірақ 1997 жылдың 1 маусымынан бастап, барлық отандық компаниялар дивидендтер түрінде таралған пайдаға дивидендтерді бөлу салығын төлеуге міндетті болды, нәтижесінде дивидендтерді алғандарға таза дивидендтердің көлемі азайды. Салық мөлшерлемесі 2002 жылдың 31 наурызында салық жойылғанға дейін 10% және 20% аралығында өзгеріп отырды. Дивидендтерді бөлу салығы 1999 жылдың 1 маусымынан бастап отандық өзара инвестициялық қорлар тараптан бөлінген дивидендтерге де қолданылды, мөлшерлемесі 10% және 20% аралығында болды. Осылайша, 1997 жылдың 1 маусымынан бастап отандық компаниялардан алынған дивидендтер және 1999 жылдың 1 маусымынан бастап отандық өзара инвестициялық қорлардан алынған дивидендтерге, қосарланған салық салуды болдырмау үшін 2002 жылдың 31 наурызына дейін алушылар салық төлемейтін болды. 2002–2003 қаржы жылына арналған бюджетте дивидендтерді бөлу салығын жою ұсынылды, бұл дивидендтерге салық салу режимін алушылардың қолына қайтаруды білдірді, ал 2002 жылғы Қаржы заңы 2002 жылдың 1 сәуірінен бастап бөлінген дивидендтер бойынша ұсынысты іске асырды. Бұл Үндістан қор нарығында жағымсыз көңіл-күйге әкеп соқты, нәтижесінде қор бағалары төмендеді. Бірақ келесі жылы бюджет нарыққа ыңғайлы болады деген үлкен үміттер болды және дивидендтерді бөлу салығы қайтадан енгізілді. Осылайша, 2003 жылдың 1 сәуірінен бастап отандық компаниялар мен өзара инвестициялық қорлардан алынған дивидендтер қайтадан алушылар үшін салықтан босатылды. Алайда, компаниялар үшін дивидендтерді бөлу салығының жаңа мөлшерлемесі 12,5%-ға жоғары болды. Сондай-ақ, Үндістанның Бірлік трастының қаражаты мен ашық акционерлік бағытталған қорлар салықтан тыс қалды. Өзара инвестициялық қорлар үшін салық мөлшерлемесі бастапқыда 12,5% болды. 2006 жылдың 1 маусымынан бастап барлық акционерлік бағытталған қорлар салықтан тыс қалды, бірақ салық мөлшерлемесі 25%-қа дейін артты.
1997 жылдың 31 наурызына дейін отандық компаниялар алған дивидендтік табыс салыққа тартылатын табысты есептеу кезінде жеңілдіктерге ие болды, бірақ дивидендтерді бөлу салығы енгізілгеннен кейін бұл ереже алынып тасталды. Дивидендтерді алғаннан кейін акционерлеріне қайта таратқан дивидендтерге жеңілдік 2002 жылдың 1 сәуірінен 2003 жылдың 31 наурызына дейін дивидендтерді бөлу салығы алынып тасталған кезде қысқа мерзімге қайтадан пайда болды, бұл компания мен оның акционерлерінің есебінен дивидендтерге қосарланған салық салудан аулақ болуға мүмкіндік берді, бірақ дивидендтерді бөлу салығы бойынша осындай ереже болған жоқ. Алайда, 2008–2009 жылдарға арналған бюджетте отандық холдинг компаниясы (аналық компаниясы жоқ) еншілес компаниядан алған дивидендтерге екі есе салық салуды жою ұсынылды, олар өз кезегінде акционерлеріне бөлінеді. 2020–2021 жылдарға арналған бюджетте ДДТ (дивидендтерді бөлу салығы) жойылды және дивидендтік табыс табыс салығы мөлшерлемелеріне сәйкес инвесторлардың қолында салық салынатын болды.
Корея
Кореяда дивидендтер мөлшерін, дивидендтерді төлеу уақытын және дивидендтер туралы шешім қабылдау тәртібі коммерциялық заңда реттеледі, себебі дивидендтер компаниядан пайданың ағыны ретінде қарастырылады. Қазіргі уақытта дивиденд төленген кезде 15,4 пайыздық дивиденд салығы жиналады (жеке табыс салығы – дивидендтен түскен табыстың 14 пайызы, тұру орыны салығы – дивидендтен түскен табыстың 1,4 пайызы). 20 миллион теңгеден (15 мың евродан) кем дивидендтік табысқа жеке салық салу мүмкін, ал одан асып кеткен жағдайда, ол жалпы салық салуға жатады. Сонымен қатар, егер қаржылық табыс (пайыздар, дивидендтік табыс) 20 миллион теңгеден асып кетсе, жалпы табыс салығы бойынша есеп беру қажет. Акционерлер мен кредиторлар арақатынасында коммерциялық заңның негізгі қағидасы – компанияның кредиторларының құқықтары, компания мүлкіне жауапкершілігі шектеулі акционерлердің құқықтарынан басым болуы керек. Акционерлер көбірек қаржы алуға ұмтылады, бірақ компания тұрғысынан алғанда, тым көп қаражат бөліп беру өзіндік капиталдың азаюына және компанияның банкроттығына әкелуі мүмкін. Сондықтан мемлекет дивидендтердің мүмкін мөлшерін реттейді.
Басқа елдер
Австралия, Чили және Жаңа Зеландияда дивидендтерді есептеу жүйесі бар, ол акционерлерге корпорация төлеген корпоративтік салықтың үлесі ретінде дивидендтерге қосылған франкинг кредиттері үшін салық кредиті алуға құқық береді. Толық франктелген дивидендтің иесі дивидендтің ақшалай сомасына шамамен 15% салық төлейді. Ақиқатында, дивидендтер түрінде бөлінген кезде корпорацияның табысына акционерлердің шекті салық ставкаларының орташа мөлшерінде салық салынады, әйтпесе олар корпоративтік салық ставкасымен салық салынады. Арменияда дивидендке салық жоқ, бірақ жақында бекітілген салық заңына сәйкес, Армения азаматтары жылдық табысының 5%-ын, ал азамат емес тұлғалар 10%-ын төлейді. Австрияда дивидендтерге салық ставкасы ретінде KeSt (Kapitalertragsteuer) қолданылады, ол дивидендтерге 27,5% құрайды. Бельгияда дивидендтерге 30% салық салынады, ол голланд тілінде "roerende voorheffing", ал француз тілінде "précompte mobilier" деп аталады. Азаматтар салық декларациясын толтыру арқылы алған дивидендтердің алғашқы 800 евросына (2021) төленген салықты қайтарып ала алады. Бразилияда дивидендтер салықтан босатылады. Болгарияда дивидендтерге 5% салық салынады. Қытайда дивидендтерге салынатын салық мөлшерлемесі 20% құрайды, бірақ 2005 жылғы 13 маусымнан бастап дивидендтердің 50%-ы салық салынады. Чехияда дивидендтерге 15% салық салынады. 2012 жылы үкімет корпоративтік табыс бойынша екі рет салық салуды азайтуды қалады, бірақ бұл ақыры қабылданбады. Эстонияда дивидендтерге салықтың стандартты мөлшерлемесі 20% құрайды. 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап жаңа заң күшіне енгеннен кейін компаниялар резидент және резидент емес заңды тұлғаларға 14% салық мөлшерлемесімен дивидендтер төлей алады. Финляндияда дивидендтерге 25,5% немесе 27,2% салық салынады (дивидендтердің 85%-ы капиталдан алынған табыс болып есептеледі, ал капиталдан алынған табысқа салық ставкасы 30 000-нан төмен сомаға 30%, ал одан асып кеткен бөлігіне 34% құрайды). Дегенмен, жеке тұлға үшін салықтың тиімді мөлшерлемесі 45,5% немесе 47,2% құрайды. Себебі корпоративтік табысқа бұрыннан салық салынып қойылған, яғни дивидендтер екі рет салық салынады. Корпоративтік табыс салығы 20% құрайды. Францияда салық төлеуші дивидендтерге 30% салық салуды таңдай алады немесе дивидендті табыс салығын есептеуде 40% жеңілдікпен және 17,2% әлеуметтік салықпен қосады. Германияда дивидендтерге 25% салық салынады, ол "Abgeltungssteuer" деп аталады, сонымен қатар дивиденд салығы бойынша 5,5% ынтымақтық салығы қолданылады. Нәтижесінде салық 26,375% құрайды. Грецияда жеке тұлғаларға дивидендтер бойынша 5% салық салынады. Гонконгта дивидендтерге салық жоқ. Иранда 105-бапқа сәйкес дивидендтерге салық жоқ. Ирландияда дивидендтер төлейтін компаниялар дивидендтерден әдеттегі мөлшерлеме бойынша салық ұстап тұруы керек (2007 жылдан бастап 20%), сондай-ақ төленген салық туралы мәліметтерді қосатын салық талонын беруі керек. Салық төлеуге міндетті емес тұлға оны жыл соңында қайтарып ала алады, ал салықтың жоғары мөлшерлемесі бойынша салық төлеуге міндетті тұлға оны декларациялап, айырмасын төлеуі тиіс. Израильде жеке тұлғалар үшін дивидендтерге 28%, ал ірі акционерлерге 33% салық салынады (= 10%-дан жоғары). Егер компания дивидендтер алса, салық 0% құрайды. Италияда дивидендтерге 26% салық салынады, ол "капиталдан алынған табысқа салынатын салық" деп аталады. Жапонияда акциялар нарығына шығарылған дивидендтерге 10% салық салынады (ұлт үшін 7%, аймақ үшін 3%), ал 2009 жылдың 1 қаңтарынан 2012 жылдың 31 желтоқсанына дейін салықты азайту ережесі бойынша. 2013 жылдың 1 қаңтарынан бастап акциялар нарығына шығарылған дивидендтерге 20% салық (ұлт үшін 15%, аймақ үшін 5%). Егер жеке тұлға жалпы шығарылған акциялардың 5%-дан астамын (құны немесе саны) иеленсе, ол салықты азайту ережесін қолдана алмайды, сондықтан 2009 жылдың 1 қаңтарынан кейін 20% (15%+5%) төлеуі керек. Тіркелмеген акциялардан түсетін дивидендтерге 20% салық салынады (ұлт үшін 20%, аймақ үшін 0%). Люксембургте корпорациялар төлейтін дивидендтердің 50%-ы ғана жеке салық төлеушіге қолданылатын шекті салық ставкасы бойынша салық салынады. Сондықтан, егер дивидендтер салық салынатын корпорациядан алынса, онда 21%-ға дейін, ал "салық салынатын" сынаққа сәйкес келмейтін корпорациядан алынса, 40%-ға дейін салық салынады. Нидерландыда жинақ пен инвестиция салығының бөлігі ретінде нақты дивидендке қарамастан, жалпы активтердің болжамды табысына салық салынады (банктегі жинақтан басқа, оған бөлек мөлшерлеме қолданылады). Негізгі акционерлер үшін (5%-дан жоғары) нақты дивидендке негізделген жеке салық схемасы бар (компания төлеген табыс салығына қоса). Норвегияда дивидендтер капиталдан алынған табыс ретінде, бірыңғай 31,7% салық ставкасы бойынша салынады. Дегенмен, дивидендтік табысқа "қорғау шегерімі" қолданылады, ол жоғалтылған пайыздық табысты өтеу үшін жасалады. Қорғау шегерімінің мөлшері қысқа мерзімді мемлекеттік облигациялардың пайыздық мөлшерлемесіне негізделген және 2013 жылы 1,1% құрады. Мысалы, егер 100 000 NOK компания акцияларына инвестицияланған болса және ол 4 000 NOK дивиденд берсе, қорғау шегерімі 1 100 NOK (100 000 NOK-тың 1,1%) және қалған 2 900 NOK 27% мөлшерлеме бойынша салынады. Пәкістанда 2001 жылғы Табыс салығы туралы жарлыққа сәйкес, дивиденд сомасынан 10% табыс салығы көздерде ұсталып алынады. 2011 жылғы Табыс салығы (өзгеріс) жарлығына сәйкес, табыс салығына 15% қосымша төлем ұсталып алынады және Пәкістан Үкіметіне тиісінше төленеді. Польшада дивидендтерге 19% салық салынады. Бұл мөлшерлеме капиталдан алынған табысқа және басқа салықтарға тең. Румынияда 2017 жылдың 1 ақпанынан бастап жеке инвесторларға 5%, ал компанияларға 16% салық салынады. Сонымен қатар, жеке инвесторлар дивидендтерден түскен табысқа 5,5% денсаулық сақтау салымын төлеуі керек. Сингапурда дивидендтерге салық жоқ. Словакияда резиденттердің дивидендтерден түскен табысы Словакия Республикасының 595/2003 нөміріндегі Табыс салығы заңының (өзгерістермен) 12-бабының 7-тармағының c) әрпіне сәйкес, заңды тұлғалар үшін және жеке тұлғалар үшін 3-тармағының c) әрпіне сәйкес табыс салығына жатпайды. Бұл 2004 жылғы күнтізбелік жылға қатысты табыстарға қолданылады (дивидендтер нақты төленген уақытына қарамастан). Бұрын дивидендтерге қалыпты табыс ретінде салық салынып келген. Бұл негіздеме ретінде компания корпоративтік салықтың бөлігі ретінде 19% салық төлегендігі келтірілді (словакия тілінде "Заңды тұлғаға табыс салығы"). Дегенмен, Словакиямен қос салық салу шарты бар басқа юрисдикцияларда ұсталған дивидендтерге салықты қайтаруға резиденттерге ешқандай мүмкіндік қарастырылмаған. Словакиялық компаниялардың акцияларына ие болған шетелдік резиденттер оларды жергілікті юрисдикцияда декларациялап, салық төлеуі керек. Инвестициялық қорлардың пайдасының үлесі 19% мөлшерлеме бойынша табыс ретінде салық салынады. Резидент жеке тұлғалар алған дивидендтердің 14%-ын денсаулық сақтау салымы ретінде төлеуі керек, төлеудің ең жоғары сомасы 14 000 евроны құрайды, резидент емес жеке тұлғалар мен компаниялар бұл "капиталдан алынған табысқа денсаулық сақтау салымынан" босатылады. Оңтүстік Африкада дивидендтерге 20% салық салынады. Испанияда дивидендтерге жылдық дивидендтік табысқа байланысты 19-дан 23%-ға дейін салық салынады. Бұл салық мөлшерлемесі 2016 жылдан 2019 жылға дейін қолданылады. Швецияда дивидендтерге 30% салық салынады. Тайваньда дивидендтер жалпы табыстың салық салынуына ескеріледі, акциядан акцияға өзгереді, жалпы табыс салығына белгілі бір шегерім мөлшерлемесі бар, егер сіз дивиденд күнінде осы акцияны ұстасаңыз (бір рет жылына). 2013 жылдың қаңтарынан бастап барлық дивидендтерге қосымша 2% "салық" салынады, ол Тайваньдың екінші буын Ұлттық денсаулық сақтануының (NHI) қосымша премиясы болып табылады. Түркияда дивидендтерге 20% табыс салығы ұсталып алынады. Шетелдік көздерден түсетін дивидендтік табыс шекті салық ставкалары бойынша салынады. 2020 жылдың жағдайы бойынша ең жоғары шекті салық ставкасы 40% құрайды. Ұлыбританияда компаниялар өз табысына Ұлыбританияның корпоративтік салығын төлейді және қалғаны акционерлерге дивидендтер ретінде төленеді. 2018 жылдың сәуір айынан бастап, салық төлеушінің басқа табысына қарамастан, дивидендтік табыстың алғашқы 2 000 фунт стерлінгі салықтан босатылады, ал осы сомадан жоғары дивидендтерге негізгі табыс салығы мөлшерлемесі бойынша 7,5%, жоғары табыс салығы мөлшерлемесі бойынша 32,5% және қосымша табыс салығы мөлшерлемесі бойынша 38,1% салық салынады.