Кіріспе

Шетелдік юрисдикцияда құрылған компания немесе корпоративтік ұйым, қаржылық / бизнес мағынасында оффшорлық.

"Оффшорлық компания" немесе "оффшорлық корпорация" термині кем дегенде екі ерекше және әртүрлі мағынада қолданылады. Оффшорлық компания мыналарды білдіруі мүмкін: бизнес процестерін офшорға берумен айналысатын компания, топ немесе кейде оның бөлімшесі. Халықаралық бизнес компаниялар (ХБК) немесе жергілікті экономикалық қызметке тыйым салатын заңды тұлғалардың басқа түрлері. Бұл терминнің ең көп тараған мағынасы – оффшорлық юрисдикцияларда құрылған компаниялар. Кейде бұл термин оффшорлық мұнай және газ операцияларын жүргізетін компанияларға қатысты да қолданылуы мүмкін.

Шетелдік юрисдикциялардан шыққан компаниялар

Шетелдік юрисдикцияларда тіркелген компаниялар мен оларға ұқсас ұйымдарға қатысты "шетелдік" және "компания" сөздерінің қолданылуы әртүрлі болуы мүмкін. Бір аумақтың оффшорлық деп есептелуі көбінесе қабылдау мен дәрежеге байланысты мәселе. Бермуда, Британдық Виргин аралдары және Кайманаралдары сияқты классикалық салықтық бейкенттер – нағыз оффшорлық юрисдикциялар, ал оларда тіркелген компаниялар міндетті түрде оффшорлық компаниялар деп аталады. Содан кейін, Гонконг, Сингапур және Маврикий сияқты белгілі бір кіші аралық елдер немесе аймақтар (кейде "аралық жағалау" деп те аталады) бар, олардың қаржы орталықтары үлкен болғанымен, салық ставкалары жоқ. Соңында, салықты жеңілдету схемаларының бөлігі ретінде пайдаланылатын индустриялық дамыған экономикалардың түрлері де бар, оларға Ирландия, Нидерланды және әсіресе Ұлыбритания жатады, олар корпоративтік инверсия және осы мақсатта Британдық теңіз арты аумақтарын пайдалану туралы пікірлерде айтылады. Сонымен қатар, федеративтік жүйелерде классикалық оффшорлық орталық сияқты жұмыс істейтін штаттар, тіпті олар әлемдегі ең ірі экономиканың бір бөлігі болса да (мысалы, АҚШ-тағы Делавэр штаты), оффшорлық деп танылуы мүмкін. Сол сияқты, "компания" термині кең мағынада қолданылады және оны кез келген жасанды құрылымға – корпорациялар мен компаниялар ғана емес, сонымен қатар ЖШС, серіктестіктер, ЖШС және кейде тіпті оффшорлық трасттарға қатысты қолдануға болады.

Оффшорлық компаниялардың пайда болуы

Оффшорлық компаниялар әртүрлі коммерциялық және жеке мақсаттарда қолданылады, олардың кейбіреулері заңды және экономикалық тұрғыдан пайдалы, ал басқалары зиянды немесе тіпті қылмыстық болуы мүмкін. Баспасөзде оффшорлық компаниялардың ақша жылу, салықтан қашу, алаяқтық және басқа да ақ жағалы қылмыстар үшін пайдаланылатыны туралы айыптаулар жиі кездеседі. Оффшорлық компаниялар сондай-ақ, қарапайым холдингтік компаниялардан бастап бірлескен кәсіпорындар мен акцияларды тіркеу құралдарына дейін, кең ауқымды коммерциялық мәмілелерде қолданылады. Оффшорлық компаниялар жеке байлықты басқаруда, салықты азайту және құпиялылықты сақтау үшін де кеңінен қолданылады. Оффшорлық компанияларды пайдалану, әсіресе салық жоспарлауда, соңғы жылдары қызу дау тудырды, нәтижесінде бірқатар белгілі компаниялар қоғамдық науқандардың ықпалымен өздерінің корпоративтік құрылымындағы оффшорлық ұйымдарды пайдалануды тоқтатты, осы компаниялар мемлекеттік салықтардың «әділ үлесін» төлеуі керек деп талап етілді. Оффшорлық компанияларды пайдалану туралы толыққанды ақпарат алу өте қиын, себебі көптеген жағдайларда бизнес өте жасырын болады (және көптеген жағдайларда компаниялар мәміленің немесе жеке тұлғаның құпиялылығын сақтау үшін ғана қолданылады). Көптеген адамдар оффшорлық компанияларды пайдаланудың басты себебі салықты азайту және/немесе нормативтік арбитраж екеніне сенеді, бірақ салықтық құрылымдау көлемі күмәндануға орын береді деген пікірлер де бар. Оффшорлық компаниялардың басқа да заңды қолданылуына SPV-ны қаржыландыруға арналған бірлескен кәсіпорындар, қор нарығында акцияларды тіркеу құралдары, холдингтік компаниялар, активтерді сақтау құрылымдары және сауда құралдары жатады.