Кіріспе
Англияның Кембриджшир округіндегі авиация мұражайы
Императорлық соғыс мұражайының Дуксфорд филиалы – Англияның Кембриджшир округіндегі Дуксфорд маңында орналасқан Императорлық соғыс мұражайының бөлімшесі. Ұлыбританиядағы ең ірі авиация мұражайы. Мұражайдың фильмдер, фотосуреттер, құжаттар, кітаптар және артефакттар сияқты басқа материалдарын сақтау үшін де орын қарастырылған. Мұнда Парашют полкі (Әуе шабуылы деп аталады) және Корольдік Англия полкі сияқты Британ армиясының бірнеше полк мұражайлары орналасқан. Тарихи Дуксфорд әуежайының негізіндегі бұл нысанды бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік ұшу корпусы (RFC) басқарған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дуксфорд Ұлыбритания шайқасында маңызды рөл атқарды, ал кейін АҚШ әуе күштері Германияға күндізгі бомбалау операцияларын қолдау үшін пайдаланды. Дуксфорд 1961 жылға дейін RAF әуежайы ретінде жұмыс істеді. 1969 жылы Қорғаныс министрлігі бұл нысанды қажетсіз деп жариялағаннан кейін Императорлық соғыс мұражайы оның бір бөлігін сақтау үшін пайдалануға рұқсат алды. 1976 жылдың ақпанында нысан толығымен мұражайға берілді. Нысанның тарихын сақтау мақсатында Дуксфордтың көптеген бастапқы ғимараттары, мысалы, Ұлыбритания шайқасында қолданылған ангарлар, әлі де пайдаланылуда. Бұл ғимараттардың көпшілігі ерекше архитектуралық немесе тарихи маңызы бар, олардың отыздан астамы ескерткіш мәртебесіне ие. Дуксфорд "1918 жылдың қараша айына дейін [тарихи әуежайдан] қалған ең жақсы сақталған техникалық құрылымды сақтайды" және "таң қалдыратын дәрежеде жақсы сақталған". Мұражайда сонымен қатар сэр Норман Фостер жобалаған, Стерлинг жүлдесіне ие болған Американдық әуе мұражайы сияқты бірнеше арнайы салынған көрме ғимараттары бар. Нысан әлі де қолданыстағы әуежай болып табылады және азаматтық авиакомпаниялармен пайдаланылады, сондай-ақ үнемі әуе шоулары өткізіледі. Нысан Камбриджшир округі кеңесімен және 1975 жылы азаматтық ұшақтарды сақтау және британдық азаматтық авиация тарихын насихаттау үшін құрылған Дуксфорд авиациялық қоғамымен бірлесіп жұмыс істейді.
Мұражай тарихы
Императорлық соғыс мұражайы 1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания мен оның империясының соғыс күш-жігерін және құрбандықтарын тіркеу үшін британ үкіметі құрған Ұлттық соғыс мұражайы комитеті ретінде құрылды. Мұражай 1920 жылы ашылды, сол кезде ол Императорлық соғыс мұражайы деп аталды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін мұражайдың міндеттері осы қақтығысты да қамти отырып кеңейтілді. 1953 жылы мұражайдың құзыреті британдық немесе Достастық күштері қатысқан барлық заманауи қақтығыстарды қамту үшін тағы да кеңейтілді. Бұл кеңейтілген міндеттердің нәтижесінде мұражай коллекцияларының көлемі зор болды, әсіресе ұшақтар, көлік құралдары және артиллерия мүлде сақтауға немесе көрсетуге қолайсыз болды. Мұражайдың Оңтүстік Лондондағы үйі (Саутварктегі тоғызыншы ғасырдағы ғимарат, бұрын Бетлем корольдік ауруханасы) 1966 жылы кеңейтілгенімен, онжылдықтың соңында мұражай қосымша кеңістік іздеді. 1969 жылы Қорғаныс министрлігі RAF Duxford әуе күштерінің базасын қажетсіз деп жариялады, және мұражай әуеайлақтың ангарларының бірін уақытша сақтау үшін пайдалануға рұқсат сұрады. Дюксфордта Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынған үш екі бөлімді ангар болды, олардың жалпы ауданы кең болды. Екі жыл ішінде мұражайдың он ұшағы Даксфордқа жеткізілді, және Шығыс Англия авиациялық қоғамының еріктілері оларды қалпына келтірді. Мұражайдың ұшақтары ұшуға жарамды жағдайға келтірілмегенімен, жекелеген топтармен ынтымақтастықта мұражай 1973 жылы алғашқы әуе шоуын өткізе алды. 1976 жылдың маусым айында тағы бір әуе шоу өтті, оған 45 000 адам келді. Ұшу-қону жолағы 1977 жылы Кембриджшир округі кеңесі сатып алды. Бұл шоулардың сәттілігі табыстың маңызды көзі болды және еріктілердің жұмысына көмектесті, сондықтан мұражай бүкіл аумақты тұрақты пайдалануға беру үшін өтініш жасады. 1976 жылдың ақпанында рұқсат алынды, және Дюксфорд Императорлық соғыс мұражайының алғашқы филиалы болды. Бастапқыда наурыз-қазан айларында ашылған Дюксфорд 1977 жылы 167 000, ал 1978 жылы 340 000 келушіні қабылдады. 1982 жылға қарай екі миллион келуші келді, ал 2005 жылдың тамызында он миллиондық келушіні қарсы алды.
Даксфорд әуежайы
Дюксфорд 1917 жылдан бері британдық әскери авиациясымен байланысты, ол кезде Кембриджширдің оңтүстігіндегі Дюксфорд ауылының жанындағы жер жаңа Корольдік ұшу корпусының оқу аэродромы үшін таңдалған болатын. 1925 жылдан бастап Дюксфорд истребитель аэродромына айналды, ол өзінің қызметтік өмірінің соңына дейін осы рөлді сақтап келді, ал 1938 жылдың тамызында Дюксфордтағы №19 эскадрилья RAF алғашқы болып Supermarine Spitfire ұшағын пайдаланды. 1939 жылдың қыркүйегінде соғыс басталған кезде Дюксфордта жағалау күзетіне қатысқан үш RAF эскадрильясы орналасқан. 1940 жылдың шілдесінен бастап Дюксфорд Ұлыбритания шайқасында RAF Fighter Command-тың №12 тобының секторлық станциясы ретінде айқын көзге түсті. Соғыстың орта жылдарында Дюксфордта әуе шайқасын дамыту бөлімінің тактиктері мен инженерлері сияқты арнайы бөлімшелер орналасқан. 1942 жылдың сәуірінде Дюксфордта алғашқы «Тайфун» эскадрильясы құрылды. Эскадрилья ұшқыштарының арасында кейіннен Әуе штабының бастығы болған және 1978 жылдан 1989 жылға дейін Императорлық соғыс мұражайының қамқорлар кеңесінің төрағасы болған Джон Гренди есімді тұлға да болды. 1943 жылдың наурыз айында АҚШ Әскерінің Әуе күштерінің 78-ші истребитель тобы өздерінің Republic P-47 Thunderbolts ұшақтарымен Дюксфордқа келді. 1944 жылдың желтоқсанында топ North American P-51 Mustang ұшақтарымен қайта жабдықталды және Еуропадағы соғыс аяқталғанға дейін топ Дюксфордта қалып, бомбалаушыларды сүйемелдеу, истребительдерді ұшыру, жердегі нысандарды атқылау және шабуылдау міндеттерін орындады. Дюксфорд 1945 жылдың 1 желтоқсанында RAF-қа ресми түрде қайтарылды. Ол истребитель станциясы болып қала берді, бірақ 1958 жылы қорғаныс басымдықтарының өзгеруіне байланысты RAF-тың истребитель күштері солтүстікке қарай жылды. Дюксфордтың соңғы операциялық рейсі 1961 жылдың шілдесінде жасалды. Қызметтен шығарылғаннан кейін, аймақ біртіндеп қирап, өсімдіктермен жабылды. 1968 жылы американдық United Artists киностудиясы «Британ шайқасы» фильмін түсіру үшін осы аймақты пайдалануға рұқсат алды. Түсірілім кезінде Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынған бір ангар әуе шабуылын имитациялау үшін бұзылды. Қорғаныс министрлігі Дюксфордты сатуға ниеттенгенін жариялағаннан кейін, әртүрлі даму жоспарлары жасалды, оның ішінде екі жас қылмыскерлер институты ашу жоспары да болды, бірақ олар іске асырылмады.
Дюксфорд авиациялық қоғамы
Duxford Императорлық соғыс мұражайы, Кембриджшир округі кеңесі және Duxford авиациялық қоғамы арасындағы серіктестік бойынша жұмыс істейді. Қоғам тіркелген қайырымдылық ұйымы (No. 285809) болып табылады және екі мақсатты белгілейді: тарихи ұшақтар, әскери көліктер мен қайықтарды жинау және көрнекі экспонаттар арқылы халықты біліммен тәрбиелеу, сондай-ақ Императорлық соғыс мұражайына қолдау көрсету. Қоғам 1975 жылы Шығыс Англия авиациялық қоғамының мүшелерінің арасындағы жіксуден құрылды, ол бұрынғы RAF Бассингборндағы, қазір жабық Бассингборн мұнарасы мұражайын басқарған. Duxford Aviation Society азаматтық авиация коллекциясын сақтап, күтіп ұстайды. Коллекциядағы ерекше ұшақтардың қатарында 1958 жылдың 4 қазанында Атлантика мұхитын жаңадан ашқан, алғашқы шығысқа қарай реактивтік қуатпен ұшқан де Хавилленд Комет және Конкорд G-AXDN 101 бар. Бұл – өндіріске дейінгі модель, Конкордтың ең жоғары жылдамдығын көрсетіп, Атлантика мұхитын батысқа қарай екі сағат 56 минутта ұшып өткен. Мұражайдың мақсаттарын қолдау мақсатында, DAS әскери көлік қанаты әскери көлік құралдарын қалпына келтіруші инженерлердің әлемдегі жетекші командаларын ұсынады. Қанат (немесе оның еріктілері) Даксфордта орналасқан көліктердің бір бөлігіне ие және мұражай коллекциясындағы көліктерге қалпына келтіру қызметтерін ұсынады. Команда жыл бойы демонстрациялар үшін де көліктерді пайдаланады. Қанаттың жұмыстары Discovery Channel-дің Tank Overhaul бағдарламасында, Джеймс Мейдің 20th Century жобасында, сондай-ақ көптеген журналдар мен басқа да бұқаралық ақпарат құралдарында көрсетілген. Қоғамның басқа да бөлімдері Duxford алаңындағы әртүрлі функцияларды қамтамасыз етеді немесе қолдайды, оның ішінде асхана, ұшақтарды сақтау, білім беру және түсіндіру шаралары, әкімшілік жұмыстар. Серіктес ұйым – Duxford радио қоғамы тарихи әскери электрондық жабдықтарды жинап, сақтап, көрнекі экспонаттар ретінде көрсетеді және демонстрациялайды. Бұл жабдықтар 177 және 178 ғимараттарда, Гибралтар зеңбірегінің жанында орналасқан. 1999 жылдың қаңтар айынан бастап Қоғам Музеймен бірлесіп «Duxford достары» мүшелік бағдарламасын жүргізіп келеді. 2008 жылғы мәліметтер бойынша, Duxford Aviation Society-де 700-ге жуық ерікті мүше тіркелген.
Әуе шоуы және ұшу
Duxford белсенді әуеайлақ болып қала береді және екі параллель ұшу-қону жолағын сақтайды: шөппен өсірілген, дайын емес жолақ және 060/240 градусқа бағытталған, ұзындығы шамамен 0,6 километр болатын бетонды жолақ. Ұшу-қону жолағы 1977 жылы Қорғаныс министрлігінен Камбриджшир округі кеңесіне сатылып алынған. 2008 жылдың қазан айында кеңес пен Императорлық соғыс мұражайы арасында келісімге қол жеткізілді, оған сәйкес ұшу-қону жолақтары мен оны қоршаған шалғынды алқаптар мұражайға шамамен 1,6 миллион фунт стерлингке сатылды. 1973 жылдан бері Duxford тұрақты түрде әуе шоуларын өткізіп келеді. Duxford Classic Wings, The Fighter Collection, Old Flying Machine Company және The Aircraft Restoration Company сияқты бірнеше жеке авиациялық компанияларға үй иесі болып табылады. Бұл компаниялар ойын-саяхат рейстерін, фильмдерге немесе теледидарға түсіруге арналған тарихи ұшақтарды және ұшақтарды күрделі жөндеу қызметтерін ұсынады. Duxford-та орналасқан, жеке меншіктегі және пайдаланудағы ең танымал ұшақ – B 17 Preservation Ltd компаниясына тиесілі Sally B, ол Еуропадағы жалғыз ұшуға жарамды B 17 Flying Fortress ұшағы. Негізгі әуе шоуларының қатарында Duxford Air Show және жақын маңдағы RAF Lakenheath және RAF Mildenhall әуе базаларында орналасқан үшінші әуе күштерінің (Еуропадағы АҚШ Әуе күштерінің бөлігі) бөлімшелерімен бірлесіп өткізілетін American Air Day бар. The Flying Legends шоуы (The Fighter Collection ұйымдастырған) 2019 жылға дейін Duxford-та жыл сайын өткізіліп келді. Duxford Air Show көбінесе ежелгі соғыс машиналарынан бастап қазіргі заманғы реактивтік ұшақтарға дейін ұшақтардың кең ауқымын көрсетеді, сонымен қатар Red Arrows сияқты топтардың акробатикалық ұшуларын ұсынады. Ал Flying Legends шоуы тарихи ұшақтарға, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан ұшақтарға баса назар аударады. 2008 жылы осы шаралардың 1,8 миллион фунт стерлингке дейін кіріс әкелетіні хабарланды, сонымен қатар қолайсыз ауа райы салдарынан 100 000 фунт стерлингке дейін шығынға ұшырау мүмкіндігі де ескерілді. Қозғалысты басқаруға қажетті полиция шығындары шамамен 8 000 фунт стерлинг құрады. Маңызды оқиғалардың бірі – 2010 жылдың 4-5 қыркүйегінде өткен Ұлыбритания шайқасының 70 жылдығына арналған авиашоу, оған 40 000-нан астам адам қатысты, онда төрт Hawker Hurricane және он алты Spitfire ұшақтарынан құралған топтар көрсетілді. Белсенді азаматтық әуеайлақ ретінде Duxford-тағы операциялар Азаматтық авиация органы (CAA) тарапынан реттеледі. 2002 жылы жекеменшік Aero L 39 Albatros ұшағы қону кезінде тежегіш жүйесінің істенуіне байланысты ұшу-қону жолағынан шығып, M11 тас жолына түсті, нәтижесінде ұшқыш студенті жерге түскеннен кейін қаза тапты. Апатты тергеу бюросы ұшақтардың M11 бағытына қарай ұшуына немесе қонуына қатысты шараларды қайта қарауды ұсынды. Осыған байланысты CAA және Duxford қателік мүмкіндігін арттыру мақсатында ұшу-қону жолағының ресми ұзындығын қысқартуға келісті. Лицензияланған әуеайлақ ретінде Duxford өрт сөндіру қызметіне ие (қазіргі уақытта бес көлік және 16 өрт сөндіруші/қызметкер), ол әуеайлақ және қауіпсіздік бөлімінің құрамында жұмыс істейді. Өрт сөндіру қызметі бастапқыда Duxford Aviation Society құрамына кіретін еріктілер тобымен қамтамасыз етілді, ал оқытушылар Stansted және басқа жергілікті әуежайлардан келді. Соңғы жылдары ол жартылай ерікті, жартылай штаттық қызметкерлерден тұрады.
Сайттың орналасуы
1917 жылы жоспарланған кезде, Duxford әуежайы қазіргі A505 тас жолымен бөлінген аумақты қамтуға тиіс болған, ол Ройстоннан Ньюмаркетке дейін солтүстік-шығысқа қарай созылады. Тас жолдың солтүстігіндегі аймақ тұрғын үйлермен және әкімшілік ғимараттармен, ал оңтүстігінде әуеайлақ, ангарлар мен техникалық ғимараттармен толтылуға жоспарланған. Әлі де A505 тас жолымен бөлінген мұражай аумағының шығыс жағында енді M11 автожолы орналасқан, ол A505 тас жолымен 10-шы қиылыста мұражай аумағына жақын жерде қосылады. 1977 жылы M11 автожолының салынуы (музей ашылған жыл) ұшу-қону жолағының ұзындығын қысқартуға мәжбүр етті. Мұражай ретінде, аумақтың солтүстік бөлігі Императорлық соғыс мұражайының сақталатын коллекцияларымен толтырылған және көбінесе жұртшылыққа жабық, ал оңтүстік бөлігінде әртүрлі ангарлар, тарихи ғимараттар, мақсатты түрде салынған құрылыстар және екі ұшу-қону жолағы бар. Оңтүстік жақтан кіретін қазіргі дүкен мен қонақтарға арналған жайлар бұрын әуежайдың қару-жарақ қоймасы болған. Әртүрлі ғимараттар шамамен A505 тас жолына параллель орналасқан; AirSpace ең шығысқа қарай орналасқан, ал 2, 3, 4 және 5 ангарлары батысқа қарай созылады, одан кейін Америка әуе мұражайы мен Құрлық соғысы залы орналасқан. Мұражай аумағының бір шетінен екінші шетіне дейінгі арақашықтық шамамен алғанда, ал ашық күндері келушілерді тасымалдау үшін автобус іске қосылады. Кейбір ұшақтар мен басқа да экспонаттар сыртта көрсетіледі, мысалы, Comet танкы және негізгі кіреберістегі қақпа күзетшілері ретінде Hawker Hurricane көшірмесі. Дюксфорд авиациялық қоғамына тиесілі бірнеше коммерциялық авиалайнерлер ангарлардың қарсы жағындағы ұшу-қону алаңында тұр. Бұрын қиратылған ангардың орнында "Бладхаунд" жер-әуе зымыраны орналасқан. АҚШ Әуе күштерінің F 15 Eagle ұшағы бұрын Америка әуе мұражайының жанында тұрды (қазір ішінде). Корольдік инженерлердің Centurion AVRE танкы Құрлық соғысы залының сыртында тұр, ал Гибралтар тасында бұрын орналасқан 9,2 дюймдік артиллериялық құрал жақын жерде орналасқан. Тізімге енгізілген ғимараттардың қатарында Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңіне жататын үш ангар және ІІ* дәрежелі операциялық блок бар. Бұл блок, жұртшылыққа ашық, Duxford ұшақтары басқарылған соғыс кезеңіндегі операциялық бөлмені қамтиды.
Әуе кеңістігі
2000 жылы Duxford 1980-ші жылдары салынған, бұрын "Суперхангар" деп аталған 1-хангарды қайта жаңарту жоспарларын жариялады. Жоба ғимаратты 40%-ға кеңейтіп, көрме және сақтау кеңістігін арттыруға, ішкі жағдайларды жақсартуға, сондай-ақ мұражайдың британдық және Достас елдерінің ұшақтар коллекциясын жабық аймаққа әкелуге мүмкіндік береді. Сол жылдың соңында жобаға рұқсат берілді. Жобаның құны 25 миллион фунт стерлингті құрады және оны Heritage Lottery Fund, Шығыс Англия даму агенттігі және BAE Systems қолдады, соңғысы 6 миллион фунт стерлинг үлесті. Ішкі кеңістікті қамтамасыз ететін ғимарат ұшақтарды консервациялау аймағынан, үлкен көрме залынан және ұшақтарға көрініс ашатын, сонымен қатар аэронавтикалық инженерия және ұшу принциптерін зерттейтін интерактивті білім беру орналымдары бар мезониннен тұрады. AirSpace ресми түрде 2007 жылдың 12 шілдесінде жұртшылыққа ашылды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі 30-дан астам ұшақ көрмеге қойылған; ертедегі ұшақтардың ішінде Airco DH.9 және Royal Aircraft Factory R.E.8 ұшақтарының сирек мысалдары бар. Біріншісі – сақталған алты DH9-дың бірі және Ұлыбританиядағы жалғыз көрмесі, ал екіншісі – бар болған жалғыз толық және түпнұсқа R.E.8. Жақындағы танымал ұшақтардың ішінде Фолкленд соғысында No. 1 эскадрилья RAF қызметінде болған Hawker Siddeley Harrier және 1991 жылғы Перс шығанағы соғысындағы барлық Tornado ұшақтарынан ең көп бомбалау миссияларын орындаған Panavia Tornado бар. Сондай-ақ, 1965 жылы жоба тоқтатылғаннан кейін сақталған екі ұшақтың бірі – British Aircraft Corporation TSR 2 шабуылдық ұшағы да көрсетілген. Соңғы қосылғандардың ішінде Қорғаныс министрлігі 2008 жылы мұражайға сыйлаған және 2009 жылдың маусымында көрмеге қойылған жеті Typhoon әзірлеме ұшағының бірі – Eurofighter Typhoon DA4 бар. Азаматтық ұшақтардың ішінде жоғарыда сипатталған Duxford Aviation Society-дің Concorde және Comet ұшақтары бар.
2-хангар: Ұшатын ұшақтар
2-ангар – 1970 жылдары салынған T2 типіндегі қос ангар. Ол 1950 жылдары салынған T2 ангарының орнында тұр. Онда «The Fighter Collection» сияқты Дуксфордтың жеке авиациялық компанияларына тиесілі, ұшуға жарамды ұшақтар орналасқан, сондай-ақ келушілерге техникалық қызмет көрсету немесе қалпына келтіру жұмыстары жүріп жатқан ұшақтарды көруге мүмкіндік беріледі. 1919 жылдың 17 маусымында «Олег» ресейлік крейсерін батыру үшін. Басқа кемелердің ішінде 2005 жылы британдық Әскери моторлы қайықтар қорынан (British Military Powerboat Trust) алынған «Vosper» моторлы торпедалық қайығы MTB 71, «X Craft» шағын суасты қайығының үлгісі және соғыс жылдарындағы «Royal National Lifeboat Institution» қайығы, «Jesse Lumb» бар, ол Уайт аралындағы Бембридж қаласында орналасқан. Әскери-теңіз авиациясының түрлі үлгілері көрсетілген, олардың ішінде «de Havilland Sea Vixen», «Sea Venom» және «Sea Vampire», сондай-ақ Фолкленд соғысы кезінде «HMS Apollo» фрегатында болған «Westland Wasp» тікұшағы.
Хангар 4: Британия шайқасы көрмесінің көрінісі
4-хангар – Дуксфордтың тарихи ангарларының бірі. Қазір онда Бірінші дүниежүзілік соғыстан бастап, «суық соғысқа» дейін Дуксфордтың операциялық RAF әуежайы ретіндегі тарихын зерттейтін көрме орналасқан. Алғашқы кезеңді 1920 жылдан бастап Дуксфордтың №2 Ұшу оқу мектебінде пайдаланылған «Бристоль файтер» ұшағы көрсетеді. Соңғы кезеңді Дуксфордта №65 эскадрильясы RAF, «Глостер Жавелин» (1961 жылы Дуксфордта соңғы операциялық рейсін жасаған ұшақ түрі) және венгр «Микоян-Гуревич» МиГ-21 (Варшава шартының кең таралған реактивтік истребителі) бейнелейді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританияның әуе қорғанысына ерекше назар аударылады, онда Ұлыбритания шайқасы, «Блиц» және 1944 жылдан бастап V-1 ұшақ бомбаларының шабуылдарын көрсететін экспонаттар бар. Көзге түсетін ұшақтардың бірі – «Мессершмитт Bf 109E», ол Ұлыбритания шайқасы кезінде қозғалтқышының бұзылуына байланысты Сассексте құлап түскен. Ол құлаған ұшақты күзетшілермен бірге көрсетілген кескіннің бөлігі ретінде қойылған. Көрмедегі ерекше ұшақтардың бірі – «Cierva C.30A» автогиро, ол Дуксфордта орналасқан 74 (Сигналдар) эскадрильясы жағалаудағы радар станцияларын сынау үшін пайдаланған.
5-хангар: Табиғатты қорғау іс-әрекеті
5-ангар, батыстағы ең алғашқы ангар, Дуксфордтың ұшақтарды қалпына келтіру шеберханаларына орналасқан. Көрермендерге ашық ангарда мұражай қызметкерлері мен еріктілердің түрлі қалпына келтіру жұмыстарын атқаратынын көруге болады. Атап айтар жобалардың қатарында американдық иесінен "орманнан іздеп табу" жағдайында алынған Mitsubishi A6M Zero истребителі және қазір AirSpace көрмесінде көрсетіліп тұрған Royal Aircraft Factory R.E.8 ұшағы бар. Қазіргі таңда Хэндли Пейдж Виктор (XH669) және Викерс Валиант (XD826) ұшақтарының пилот кабиналарын қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде.
Америка әуе мұражайы
1970 жылдардың аяғынан бастап мұражай бірнеше маңызды американдық ұшақтарды иеленді; 1978 жылы B-17G Flying Fortress, 1980 жылы It's Hawg Wild деп аталған B-29 Superfortress және 1983 жылы B-52 Stratofortress. Дюксфордтың АҚШ Әуе күштерімен (USAAF) байланысы болғандықтан, 1980 жылдардың ортасында Екінші дүниежүзілік соғыста американдық әуе күшінің атқарған рөлін еске алу жоспарлары жасалды. Америкалық қолдаушылар тобы құрылды және сәулетші Норман Фостерге жаңа ғимаратты жобалау тапсырылды. Жобаға қаржы жинау 1987 жылы басталды, АҚШ-та қолдау және қаржы іздестірілді; 1989 жылы генерал Джимми Дулиттл құрылтайшы мүше болды. АҚШ-та Хьюстон (1989), Вашингтон, округ Колумбия (1991) және Лос-Анджелес (1992) қалаларында қаржы жинау іс-шаралары өткізілді. Жобаға АҚШ-та 50 мыңға жуық жеке тұлға жазылды. Тағы 1 миллион доллар Сауд Арабиясынан, ал Heritage Lottery Fund-тан 6,5 миллион фунт стерлинг қаржы тартылды. 1995 жылдың 8 қыркүйегінде соғыс жылдарының 78-ші жауынгерлік тобының қатысушысы, майор Джеймс Э. Стоукс жаңа ғимараттың іргетасын салды.
Сәулет және құрылыс
Америкалық әуе мұражайы Норман Фостер мен Крис Уайз Аруп компаниясында жасаған жоба бойынша салынды. Мұражайдың техникалық талаптары әуе шанағы коллекциясы үшін бейтарап фон болатын және жұмыс істеуге тиімді климаттық бақылауды қамтамасыз ететін, сонымен бірге ескерткіш ғимаратты қажет етті. Ғимарат тор қимасының бөлігі сияқты, иілген бетон төбеден жасалған, ені, биіктігі және тереңдігі бар. Ғимараттың өлшемдері мұражайдың B-52 Stratofortress бомбалаушысын, оның қанаттарының ұзындығымен және құйрығының биіктігімен орналастыру қажеттілігімен анықталды. Төбе 924 дайын темірбетон секциядан тұратын екі қабатты бетон қабықша ретінде салынды. Кері Т пішіндес секциялар ішкі қабатты қамтамасыз етті, ал сыртқы қабатты құрайтын қосымша жалпақ панельдер болды. Төбенің салмағы және ол А салмағына дейін аспалы ұшақтарды ұстап тұруға қабілетті. Ұшақтарды қайта орналастыруға мүмкіндік беретін шыны қабырға, жарық түсіріп, жарықтандыру шығындарын азайтады және ғимараттың сыртынан ұшақтарды көруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, мұражайға келгендерге ұшақтардың қонуын және ұшып кетуін көруге болады. Келушілер үшін жаяу жүргіншілер кіреберісі мұражайдың B-52 бомбалаушысының кабинасымен бір деңгейдегі мезонинге жетеді, ал тірек бағаналарының болмауы ұшақтардың төбеден ілінуіне мүмкіндік береді. Ауыр ұшақтар ғимараттың еденінде тұрады, оның ауданы құрылыс 1995 жылдың қазан айында негіз салу жұмыстарымен басталды, ал төбе 1996 жылдың қыркүйегінде аяқталды. Бұл ғимарат 1998 жылы «Foster and Partners» компаниясы үшін Стирлинг сыйлығын жеңіп алды және төрешілер оны «үлкен, кең аумақты, әсерлі, құрметке лайық, әдемі, қарапайым, бірақ бейнелі ғимарат» деп сипаттады.
Ашылу және қайта бағыштау
Американдық әуе мұражайы 1997 жылдың 1 тамызында Елизавета II патшайым тарапынан ашылды. Жобаның жалпы құны 13,5 миллион фунт стерлингті құрады. Экспонаттардың ішінде Consolidated B-24 Liberator да бар. SR-71, сериялық нөмірі 61-7962, АҚШ-тан тыс жерде көрсетілген осы типтегі жалғыз мысал және 1976 жылдың шілдесінде 85 069 фут (25 929 м) биіктікте ұшу рекордын орнатты. "Blackbird" ұшағынан басқа, тағы 19 американдық ұшақ таныстырылды. Ерекше мысалдардың бірі – 316-шы әскер тасымалдау тобымен бірге ұшқан және Екінші дүниежүзілік соғыстың үш ірі әуе шабуылына қатысқан C-47 Skytrain: 1944 жылғы маусымдағы Нормандияға қону, Market Garden операциясы және 1945 жылғы наурызда Рейн өзенін әуеден кесіп өту операциясы. Музейдегі B-29 ұшағы Корея соғысы кезінде 7-ші бомбалаушылық қанаттың құрамында ұшқан; ол Еуропадағы жалғыз мысал және АҚШ-тан тыс мұражайларда сақталған екі мысалдың бірі. B-52 Вьетнам соғысы кезінде 28-ші бомбалаушылық қанаттың құрамында 200 рет ұшып шықты. General Dynamics F-111 ұшағы 77-ші истребитель эскадрильясының құрамында 1991 жылғы Перс шығанағы соғысында 19 миссияға қатысты. 2014 жылдың 17 қаңтарында мұражай Heritage Lottery Fund-тан 980 000 фунт стерлинг көлемінде грант алғанын жариялады. Музей бұл қаражатты авиация тарихшысы Роджер Фрименнің фотосуреттер жинағына негізделген веб-сайтты құруға, мұражайдың түсіндіру бөлімін жаңартуға және ұшақтар мен басқа да экспонаттарды сақтауға жұмсауды жоспарлады. Мұражай americanairmuseum.com веб-сайтын 2014 жылдың қазан айында іске қосты. Веб-сайттың мақсаты – Екінші дүниежүзілік соғыста Ұлыбританиядан қызмет еткен АҚШ Әскери-әуе күштерінің ер және әйел сарбаздары туралы, сондай-ақ олармен достық қарым-қатынаста болған британдықтар туралы көпшіліктен фотосуреттер мен ақпарат жинау.
Құрлықтық соғыс залы
Құрлықтық соғыс залы 1992 жылдың 28 қыркүйегінде премьер-министр Джон Мейджордың өкілі ретінде фельдмаршал лорд Брэмалл тарапынан ашылды. Ғимарат Императорлық соғыс мұражайының бронетранспорттық құралдар, артиллерия және әскери техника коллекциясын ұсынады. Сондай-ақ, Duxford Aviation Society әскери техника бөліміне тиесілі техника да кіреді. Залда залдың көп бөлігін қамтитын қарау балконы бар, ол бірінші дүниежүзілік соғыстан бастап бүгінгі күнге дейін хронологиялық тәртіппен орналасқан техника, танктер және артиллерияның түрлі көріністерін ұсынады. Бірінші дүниежүзілік соғыс көрмелерінің ішінде 1914 жылдың қыркүйегінде Нерьде болған шайқаста L батареясы Корольдік атты артиллериясы қолданған, үш Виктория кресіне ие болған, зардап шеккен артиллериялық дөңгелек бар. Екінші дүниежүзілік соғыс әсіресе Солтүстік Африка кампаниясы, Шығыс майданы және Нормандияға шабуыл көріністерімен бейнеленген. Ғимараттың сыртында Ароманш портындағы Мулберри B портынан алынған, суға жүзетін Whale көпір құрылымы орналасқан. Коллекциядағы маңызды техникалардың қатарында Солтүстік-Батыс Еуропа кампаниясы кезінде 21-ші армия тобының командирі фельдмаршал Монтгомери қолданған үш басқару машинасы бар. Императорлық соғыс мұражайының Құжаттар бөлімінде сақталатын Монтгомеридің жеке құжаттарынан алынған үзінділер де көрсетілуде. Басқа көріністер Корея соғысы, Солтүстік Ирландиядағы қақтығыстар, Фолкленд соғысы, Босниядағы британдық бейбітшілік операциялары және Перс шығанағы соғысы сияқты 1945 жылдан кейінгі қақтығыстарды бейнелейді. Құрлықтық соғыс залындағы көптеген техникалар жұмыс жағдайында ұсталып тұрғандықтан, ғимараттың артында гараждар мен сынақ алаңы бар. Теннис корты шайқасын қоса алғанда, түрлі диорамалар қойылған.
Ұмытылған соғыс
Жердегі соғыс залында 1999 жылғы 25 наурызда ашылған және Императорлық соғыс мұражайы мен Бирма жұлдызы қауымдастығының бірлескен жобасы болған "Ұмытылған соғыс" көрмесі орналасқан. Бұл қауымдастық Бирма жорығының ардагерлерін білдіреді, олар көбінесе Еуропадағы соғысқа қатысқандарға қарағанда өздерін "ұмытылған армияда" шайқасқан деп есептейді. Көрмеде Екінші дүниежүзілік соғыстың Қиыр Шығыстағы жақтары зерттеледі және артефакттар, архивтік фильмдер мен фотосуреттер, сондай-ақ джунгли арқылы және бірмалық ауыл көрінісін бейнелейтін кескіндер ұсынылған. Көрмені Бирма жұлдызы қауымдастығы қаржылық тұрғыдан қолдады, сондай-ақ Ұлттық мұра мемориалдық қорынан 126 000 фунт стерлинг бөлінді.
Корольдік Англия полкінің мұражайы мен мемориалы
Құрлықтық соғыс залында Корольдік Англия полкінің мұражайы орналасқан. Корольдік Англия полкі 1964 жылы Шығыс Англия бригадасының үш полкі мен Корольдік Лестершир полкінің бірігуі арқылы құрылды. Мұражай 1996 жылғы маусым айында белгілі соғыс тілшісі Мартин Белл ашты, ол бұрын ұлттық қызметте Саффолк полкінде сержант болып қызмет еткен. Мұражай полк пен оның алдыңғыларының тарихын, XVII ғасырдан бастап Ирак, Ауғанстан және Сьерра-Леонедегі соңғы операцияларға дейін қамтиды. Мұражайдың жанында Кембриджшир полкінің көрмесі орналасқан, онда Кембриджшир полкінің коллекциясынан экспонаттар көрсетілген. Көрмеге 1942 жылы Сингапурдың түсуі кезінде жоғалған және соғыстан кейін табылған Сингапур барабандары кіреді. 2010 жылдың 12 қыркүйегінде Дуксфордта Корольдік Англия полкінің ескерткіші салтанатты түрде ашылды. 2007 жылы Ауғанстанның Хелманд провинциясындағы операция кезінде 1-ші батальонның 9 сарбазы қаза болғаннан кейін 340 000 фунт стерлингтен астам ақша жинаған қайырымдылық науқаны басталды. Ескерткіште 1958 жылдан бері (үш Шығыс Англия полкінің біріншісі құрылған кезде) Ауғанстан, Ирак, Солтүстік Ирландия және Адендегі қақтығыстарда қаза тапқан 78 сарбаздың есімдері жазылған. Салтанатты шараға 5000-нан астам адам қатысты.
Солтүстік жағы: жинақтарды сақтау
Көрме ғимараттарынан басқа, Duxford-тың "Солтүстік жағы", A505 тас жолының солтүстігіндегі аудан, Императорлық соғыс мұражайының жинақтау бөлімдері үшін қойма қызметін атқарады. Сақталатын жинақтардың ішінде фильмдер жинағы бар, ол өте тез тұтанатын және ыдырайтын нитрат пленкасында сақталған түсірілімдерді қамтиды, олар жақын жердегі Иклтон қаласындағы арнайы салынған сақтау орындарында сақталады. Дюксфордтың солтүстік жағында сақталатын басқа жинақтарға кітаптар, карталар, жеңіл құжаттар, фотосуреттер, құжаттар, сондай-ақ форма киімдері мен жабдықтар жинақтары кіреді.