Кіріспе

Уитбидегі ежелгі дәстүр, Солтүстік Йоркшир

«Пенни Хедж» – Йоркширдегі ағылшын жағалау қаласы Уитбидегі ежелгі дәстүр. Бұл аңыз 1159 жылға дейін барады, сол кезде Уитби аббаты үш аңшыны және олардың ұрпақтарын Ескдейлдегі шалиды өлтіргені үшін жазаға тартқан. Аңшылар Уитби маңында жабайы шошқаның ізімен қуа жұмыс істеген. Шошқа Ескдейлдегі шалида паналағанда, ақсүйектер иттің алдынан есікті жапқан монахқа шабуыл жасады. Өлер алдында монах оларды кешіруге және өмірлерін сақтап қалуға келісті, егер олар мен олардың ұрпақтары тәубе жасаса. Жыл сайын, Аспанға Көтерілу күні қарсаңында, Уитбидегі Эск өзенінің шығыс жағалауында олар үш толқынға төтеп бере алатын, бір-бірімен тоқылған қазықтардан қысқа қоршау салуға міндетті болды. Нұсқауларда «бір тиындық пышақ» қолдану керектігі айтылған. Бұл рәсім әлі күнге дейін Уитбиде жыл сайын Аспанға Көтерілу күні қарсаңында бұрын аббатқа тиесілі болған жерді иеленушілер тарапынан орындалады. Мүйіз дауысы естіліп, содан кейін «Кетіңдер! Кетіңдер! Кетіңдер!» немесе «Сендер жасаған қылмыстарың үшін жазаңды аласыңдар!» деп айтылады. Рәсімнің Аспанға Көтерілу күні қарсаңында өтуі Пасха жексенбісінен бастап 38 күн өткен соң белгіленеді. Дегенмен, 858 жылдық тарихында 1981 жылы су тасқынының тым жоғары болғандықтан рәсім аяқталмады. 1981 жылдан басқа, рәсім жыл сайын орындалып келеді (қолда бар құжаттарға сәйкес). Дәстүр Хорнгарт деп аталатын ежелгі рәсімге дейін барады. Бұл жалдама төлемшілердің жерлерін бөліп тұрған тікұшақтарды күтіп-ұстауының талабы еді, әйтпесе олар оларды Уитби аббатына тапсыруға мәжбүр болар еді. Шалидың өлімі туралы халық ертегісі көптеген жазушылар мен тарихшыларды бұл дәстүрдің жай ғана тікұшақтар мен қоршауларды күтіп-ұстаумен байланысты әңгіме деп ойлауға итерді.

Әдебиетте

Пенни Хедж аңы Робин Джарвис жазған "Уитби баласы" балалар кітабының маңызды сюжеттік торабы болып табылады.