Кіріспе

Норвегиядағы су айдыны Тронхайм фьорды немесе Тронхаймсфьорден, Норвегия теңізінің саласы, Норвегияның ең ұзын фьордтарының үшіншісі, ұзындығы шамамен шақырымды құрайды. Ол елдің батыс-орталық бөлігінде, Трёнделаг округінде орналасқан. Фьорд батыстағы Орланд муниципалитетінен басталып, солтүстікке қарай Штенкьер муниципалитетіне дейін созылады, саяхатында Трондхайм қаласынан өтеді. Оның ең терең нүктесі, Оркланд және Индре Фосен аралығында шақырымға жетеді. Фьордтағы ең ірі аралдар – Йтерёя және Таутра; кішкентай Мункхолмен аралы Трондхайм портына жақын жерде орналасқан, ал фьордтың кіреберісінде бірнеше арал бар. Тар Скарнсунд бұғазы арқылы Скарнсунд көпірі салынған. Фьордтың солтүстігіндегі бөлігі Бейтстадфьорден деп аталады. Тронхеймсфьордтың басты бөлігі жыл бойы мұзсыз болады, тек фьордтың солтүстік бөлігіндегі ұзын және тар Веррасундет саласында қыс айларында мұз қатуы мүмкін. Бейтстадфьорден де қыста мұздап қалуы мүмкін, бірақ ол тек бірнеше аптаға солады. Стьёрдалсхальсен, Левангер және Штенкьер қалалары фьордтың шығыс және солтүстік-шығыс жағалауларында орналасқан. Вердалдағы Aker Verdal мұнай өнеркәсібі үшін ірі теңіздік құрылыстарды шығарады. Индре-Фосендегі кемежай MS The World сәнді пәтерлік кемесін аяқтады. Фиборгтанген – фьордтың шығыс жағалауындағы жарым арал, онда Norske Skog компаниясына тиесілі ірі қағаз фабрикасы орналасқан. Тронхеймсфьорд бай теңіз фаунасына ие, онда оңтүстік және солтүстік түрлері кездеседі; кем дегенде 90 түрлі балық тіркелген, және фьорд Норвегия фьордтары арасындағы ең жоғары биологиялық өнімділікке ие. Жақында фьордта, Трондхайм қаласынан көп алыс емес жерде терең су коралдары (Lophelia pertusa) табылды. Норвегиядағы ең жақсы лосось өзендерінің бірнешеуі осы фьордқа құяды, олардың ішінде Гаула (Мелхус және Трондхайм шекарасында), Орклаэльва (Оркландта), Стьёрдалсельва (Стьёрдалда) және Вердалсельва (Вердалда) бар. Фьордтың шығысы мен оңтүстігіндегі жазықтар Норвегияның ең жақсы ауыл шаруашылығы аймақтарының бірін құрайды. Батыс және солтүстік-батыстағы таулы Фосен түбегі, жағалау аймақтарына тән желден қорғаныс береді. Тронхеймсфьорд викингтер дәуірінде маңызды су жолы болған, және бүгінгі күні де солай болып табылады. 1888 жылы теңіз астындағы балшық сығағынан цунами туып, Трондхаймде бір адам қаза болып, үш теміржол желісі бұзылды. Фьордта әлемдегі ең көп саны төрт алып кальмар табылды.

Атауы

Фьорд Тронхейм қаласының атымен аталған, бірақ бастапқыда бұл фьордтың аты көне норвег тілінде *Þrónd немесе *Þróund болған болуы мүмкін. Мұндай ат "өркендеу" немесе "дами беру" мағынасын беретін þróast етістігімен және "сымбатты" немесе "күшті" дегенді білдіретін Þrór есімімен байланысты болуы мүмкін (сонымен қатар бұл Одиннің лақап есімдерінің бірі еді). Егер осылай болса, онда фьорд маңында тұратын халық (þrœndir; Trøndelag қараңыз) өздерін фьордтың атымен атаған. (Мысалы, sygnir – "Согн фьордының маңында тұратын адамдар" деген мағына береді.)