Көздің бейімделу рефлексі: жақын және алыс нысандарға назар аудару кезіндегі көздің реакциясы, линзаның пішіні мен оқушының өзгерісі. Нервтік жүйе қатысады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адам көзінің рефлекстік әрекеті
Reflex action of the human eye
Жақынға қарайтын рефлекс (немесе аккомодациялық конвергенция рефлексі) – көздің жақын объектіге фокус аударғанда, содан кейін алыс объектіге қарағанда (және керісінше) болатын рефлекстік әрекет. Ол вергенцияның, линза пішінінің (аккомодация) және оқушы мөлшерінің үйлесімді өзгерістерін қамтиды. Бұл рефлекс II бас сүйек жүйкесіне (рефлекстің афференттік бөлігі), жоғарғы орталықтарға (интернейрондарға) және III бас сүйек жүйкесіне (рефлекстің эфференттік бөлігі) тәуелді. Линза пішінінің өзгеруін көз ішіндегі кірпікше бұлшықтары реттейді. Кірпікше бұлшықтарының жиырылуындағы өзгерістер көздің фокус арақашықтығын өзгертеді, нәтижесінде жақын немесе алыс бейнелер тор қабықта фокусқа түседі; бұл процесс аккомодация деп аталады. Парасимпатиялық жүйке жүйесімен басқарылатын рефлекс үш жауапты қамтиды: оқушының тарылуы, линзаның аккомодациясы және конвергенция. Жақын объект (мысалы, компьютер экраны) көру өрісінде үлкен аумақты алып жатады, яғни көздер кең бұрыштардан жарық алады. Алыстан жақынға фокус ауысқанда көздер бір-біріне жақындайды. Кірпікше бұлшықтары жирылып, линза қалыңдайды, оның фокус ұзындығы қысқарады. Оқушы тарылып, мұңғаюлы жарық сәулелерінің көздің шеткі қабығына және линзасына тиіп, бұрмаланған бейне тудырмау үшін жарық көз ішіне енуін болдырмайды.
The accommodation reflex (or accommodation convergence reflex) is a reflex action of the eye, in response to focusing on a near object, then looking at a distant object (and vice versa), comprising coordinated changes in vergence, lens shape (accommodation) and pupil size. It is dependent on cranial nerve II (afferent limb of reflex), superior centers (interneuron) and cranial nerve III (efferent limb of reflex). The change in the shape of the lens is controlled by ciliary muscles inside the eye. Changes in contraction of the ciliary muscles alter the focal distance of the eye, causing nearer or farther images to come into focus on the retina; this process is known as accommodation. The reflex, controlled by the parasympathetic nervous system, involves three responses: pupil constriction, lens accommodation, and convergence. A near object (for example, a computer screen) subtends a large area in the visual field, i. e. the eyes receive light from wide angles. When moving focus from a distant to a near object, the eyes converge. The ciliary muscle constricts making the lens thicker, shortening its focal length. The pupil constricts in order to prevent strongly diverging light rays hitting the periphery of the cornea and the lens from entering the eye and creating a blurred image.
Жол
Әрбір торшадағы жарықтан алынған ақпарат көру нерві және оптикалық сәуле арқылы (артқы таламустың бүйірлік тізелі денесіндегі синапстан кейін) бас миының төменгі бөлігіне (occipital lobe) жеткізіледі, онда ол көру ретінде қабылданады. 19 перистриаттық аймақ бейімделуді (accommodation) қабылдайды және Эдингер-Вестфаль ядросы мен 3-ші бас жүйкесі арқылы кіл тамырлы бұлшық етке, медиалдық тік бұлшық етке және (парасимпатиялық талшықтар арқылы) қасаншық бұлшық етіне сигнал жібереді.
Information from the light on each retina is taken to the occipital lobe via the optic nerve and optic radiation (after a synapse in the lateral geniculate body of the posterior thalamus), where it is interpreted as vision. The peristriate area 19 interprets accommodation, and sends signals via the Edinger Westphal nucleus and the 3rd cranial nerve to the ciliary muscle, the medial rectus muscle and (via parasympathetic fibres) the sphincter pupillae muscle.
Көздің көкшесі мен линзасының ығысуы
Қоныстану рефлексі кезінде көздің қарамағы тамырлары жиырылып, мүйіз қабығының шетінен шашыраған жарықты тосып, көздің назар аудару тереңдігін арттырады. Содан кейін линзаның қисықтығы артып, екі жақты дөңгелек пішінге келгендіктен, сыну қабілеті күшейеді. Линзаның бейімделу жауабы үшін кіл тамырлары жауапты.
During the accommodation reflex, the pupil constricts to increase the depth of focus of the eye by blocking the light scattered by the periphery of the cornea. The lens then increases its curvature to become more biconvex, thus increasing refractive power. The ciliary muscles are responsible for the lens accommodation response.
Ынтымақтастық
Конвергенция – көздің екі көзінің бір мезгілде бір-біріне қарай бұрылу қабілеті. Бұл жақын объектілерге назар аударуды жақсартуға көмектеседі. Осы кезде үш реакция бірдей жүреді: көздер ішке қарай тартылады, кіл тамырлы бұлшықеттер жиырылады және қарайшықтар тарылады. Бұл процесте екі көздің медиалды тік бұлшықеттері жиырылып, латералды тік бұлшықеттері босаңсады. Медиалды тік бұлшықет көздің медиалды бөлігіне бекітілген және оның жиырылуы көзді ішке қарай тартады. Медиалды тік бұлшықетті окуломоторлық ядро мен нервтегі моторлық нейрондар иннервациялайды. Егер алыс объектіні көзге жақындатса, оның бейнесі тор қабықтың артына жылжып, бейне бүркеленеді. Бұл бүркелеуді линзаны дөңгелек пішінге сығу арқылы азайтуға болады, сонда бейне қайтадан тор қабықтың жазықтығына оралады. Жақын объектіге назар аудару үшін кіл тамырлы бұлшықет линзаның диаметрін кішірейтеді және қалыңдығын арттырады. Зинн аймағының ілмекшелері босаңсады және линзаның айналасындағы радиалды кернеу азаяды. Бұл линзаның дөңгелек пішінге келуіне және сындыру қабілетін арттыруға мүмкіндік береді.
Convergence is the ability of the eye to simultaneously demonstrate inward rotation of both eyes toward each other. This is helpful in effort to make focus on near objects clearer. Three reactions occur simultaneously; the eyes adduct, the ciliary muscles contract, and the pupils become smaller. This action involves the contraction of the medial rectus muscles of the two eyes and relaxation of the lateral rectus muscles. The medial rectus attaches to the medial aspect of the eye and its contraction adducts the eye. The medial rectus is innervated by motor neurons in the oculomotor nucleus and nerve. As a distant object is brought closer to the eye, the image moves behind the retina, producing blurring at the retina. This blurring is minimized by squeezing the lens to a more spherical shape, which again moves the image back to the plane of the retina. In order to fixate on a near object, the ciliary muscle contracts around the lens to decrease its diameter and increase its thickness. The suspensory zonules of Zinn relax and the radial tension around the lens is released. This causes the lens to form a more spherical shape achieving greater refractive power.
Алыстағы нысандарға назар аудару
Көз алыс объектілерге бағытталғанда, линза ілмекше байланыстардың тартылысының нәтижесінде жазықталған күйде болады. Ілмекше байланыстар серпімді линза капсуласының шеттерін айналасындағы кірпікшелік денеге тартады, сондай-ақ серпімді линзаның ішкі қысымына қарсы тұрып, оны салыстырмалы түрде жазық ұстап тұрады. Алыстағы нысанды қарағанда кірпікшелік бұлшықет босаңсып, линзаның диаметрі ұлғаяды және қалыңдығы азаяды. Линзаны жазықтау, қисықтығын азайту және рефракциялық күшті төмендету үшін ілмекше байланыстардағы кернеу күшейеді.
When the eye focuses on distant objects, the lens holds itself in a flattened shape due to traction from the suspensory ligaments. Ligaments pull the edges of the elastic lens capsule towards the surrounding ciliary body and by opposing the internal pressure within the elastic lens, keep it relatively flattened. When viewing a distant object, the ciliary muscle relaxes, the diameter of the lens increases and its thickness decreases. The tension along the suspensory ligaments is increased to flatten the lens and decrease the curvature and achieve a lower refractive power.