Кіріспе
Сайлау процедураларына қатысты дауыс беру шарасы 200-жоба, "Аризона салық төлеушілері мен азаматтарды қорғау туралы заң" – 2004 жылы қабылданған Аризона штатының бастамасы. Ол негізінен: (а) дауыс беруге тіркелу үшін азаматтығын растайтын құжат ұсынуды; (б) сайлаушылардың дауыс беру орнында дауыс алу алдында фотосуретті сәйкестендіру құжатын көрсетуін; және (с) мемлекеттік және жергілікті органдардың федералдық емес мемлекеттік жәрдемақы алуға үміткерлердің иммиграциялық мәртебесіне сүйене отырып, сәйкестігін және құқықтығын тексеруін талап етеді. Бұл жобада мемлекеттік қызметкерлердің АҚШ иммиграциялық заңнамасын бұзу деректерін хабарламауы қылмыс деп есептеледі және кез келген тұрғынға мемлекеттік жәрдемақыға қатысты ережелерді сақтау үшін жеке сотқа жүгінуге рұқсат беріледі. Дауыс беруге тіркелу үшін азаматтығын растайтын құжат ұсыну талабы кейіннен федералды сотта жарамсыз деп танылды. "Аризонаны қазір қорғау" комитетінің авторлары, иммиграциялық мәртебесін тиісінше тексермей, адамдарға мемлекеттік сәйкестендіру және мемлекеттік жәрдемақы беру сайлауда алаяқтыққа мүмкіндік жасайды және штатқа экономикалық қиындықтар келтіреді деп мәлімдеді. Дауыс беру бюллетеніне қарсы шыққандар бұл шараны иммигранттарға қарсы деп сипаттап, Калифорнияның 1994 жылғы 187-жобасын еске түсірді, сондай-ақ сайлауда алаяқтық болды дегенге күмән келтіріп, иммигранттар мемлекет экономикасына маңызды үлес қосатынын айтты.
Proposition 200, the "Arizona Taxpayer and Citizen Protection Act", was an Arizona state initiative passed in 2004 that basically requires: (a) persons to provide proof of citizenship to register to vote; (b) voters to present a photo identification before receiving a ballot at the polling place; and (c) state and local agencies to verify the identity and eligibility, based on immigration status, of applicants for non federally mandated public benefits. The proposition also makes it a misdemeanor for public officials to fail to report violations of U. S. immigration law by applicants for those public benefits and permits private lawsuits by any resident to enforce its provisions related to public benefits. The requirement to provide proof of citizenship to register to vote was later ruled invalid in federal court. Authors of the ballot measure, the "Protect Arizona Now" committee, claimed that the provision of state identification and public benefits to individuals without adequately verifying their immigration status gave rise to opportunities for voter fraud and imposed economic hardship on the state. Opponents of the ballot measure asserted that it was anti immigrant and reminiscent of California's 1994 Proposition 187, as well as disputed the existence of voter fraud and argued that immigrants were important contributors to the state's economy.
Ұстаздар
Екі жеке, бәсекелес топ 200-ұсынысты қолдады. Бірінші топ – ұсыныстың демеушісі, Кэти Макки басқарған «Аризонаны қазір қорғау» (PAN) комитеті, оны ұлттық деңгейде «Кедергілік сыйымдылық желісі» (CCN) және «Халық пен ортаның теңгерімі» (PEB) қолдады. Екінші топ – Финикс аймағындағы автосаудагер Расти Чайлдресс басқарған «200-ге иә» комитеті, оны ұлттық деңгейде Америка иммиграциялық реформасы федерациясы (FAIR) қолдады. PAN ішінде жік болды, Макки оны «жергілікті күш-жігерді сырттан келген, ашкөз мүдделердің ұрлау әрекеті» деп сипаттады; бұл жік FAIR мен қалған екі топ арасындағы иммиграцияны шектеу қозғалысының 2003 жылдан бері жалғасып келе жатқан қақтығысын көрсетті. CCN және PEB FAIR-ді (соның ішінде NumbersUSA-ны) «жеткілікті реформа жасамайды» және «нағыз иммиграциялық реформаны бұзады» деп айыптап, жиі мәлімдеме жасады. PAN-ды Макки мен Чайлдресс құрды, олар тиісінше төраға және қазынашы болды. PAN ұлттық кеңесші кеңесінің төрағасы доктор Вирджиния Абернети болды, ал құрамына доктор Дэвид Пиментель мен Марвин Грегори кірді. Кейін Чайлдресс FAIR ұйымдастырған «200-ге иә» жеке жобасына қосылды. Қол жинау науқаны кезінде Макки Чайлдресске PAN қаражатын және өтініштерді ұстап тұрды деп айыптап, оны жұмыстан шығарды. Чайлдресс PAN-ның қолтаңбалары мен қаражатын сақтау мәселесі бойынша Маккиге сотқа жүгінді, бірақ сот Маккинің пайдасына шешім шығарды. Содан кейін Чайлдресс пен Аризона штатының заң шығарушы органындағы бастаманы қолдаған екі белгілі тұлға – Рассел Пирс пен Рэнди Граф «200-ге иә» жеке ұйымын құрды, оны штаттан тыс мүдделер толығымен дерлік қаржыландырды. FAIR бастаманы дауысқа салу үшін қажетті қолдарды жинау үшін тәуелсіз науқан бастағанда, Макки FAIR-ді PAN-ды жаулап алуға тырысып бағады деп айыптады. Макки Абернетиді, «этникалық сепаратист» деп атағаннан кейін, FAIR Макки мен Абернетидің PAN-нан кетуін талап етіп, Абернетидің көзқарастарының «қорқынышты, жік салатын және 200-ұсынысты қолдайтын Аризоналықтардың көпшілігінің пікірін білдірмейтінін» мәлімдеген баспасөз хабарламасын жариялады. Абернетидің тағайындалуы Чикагодағы ашық дискриминацияға қарсы топтан қатаң сынға ұшырады, олар оның «The Occidental Quarterly және Консервативті азаматтар кеңесі сияқты басқа да экстремистік ұйымдардағы жетекші рөлдерін» атап өтті.
Науқан
2004 жылдың 5 шілдесінде Protect Arizona NOW төрағасы Кэти Макки Аризона заңына сәйкес Аризона штатының хатшысы кеңсесіне 190 887 қол жинады, бұл ұйымдастырушылар мерзімге дейін жеткілікті қол жинай алмайды деген пікірде болған сыншыларды таң қалдырды. 200-жобаны тоқтату мақсатымен «Еркіндік мүсіні» коалициясы құрылды. Бұл бастама нәсілшілдікке негізделген және латиноамерикандықтардың азаматтық құқықтарын бұзады деп мәлімдеді. 200-жобаға қарсылық білдіргендердің қатарында сенатор Джон Маккейн (R), сенатор Джон Кил (R), губернатор Джанет Наполитано (D), Аризона Республикалық партиясы, Жасылдар партиясы, Либертариан партиясы және AFL CIO болды. Тамар Жакоби иммиграция тақырыбында The Wall Street Journal және Los Angeles Times газеттерінде мақалалар жазды. Қолдаушылар 2004 жылғы FAIR жүргізген зерттеуге негізделді, онда Аризона салық төлеушілері заңсыз иммигранттар төлеген салықтардан басқа, білім беру, медициналық көмек және түрмеге қамау шығындарына жылына 1 миллиард доллар жұмсайтыны анықталды. Бұл зерттеу 2003 жылы Thunderbird School of Global Management командасы жүргізген және Wells Fargo мен Феникстегі Мексиканың бас консулы демеушілік еткен зерттеумен қайшы келеді, онда иммигранттар жыл сайын мемлекетке қызмет көрсету мен медициналық көмек саласындағы шығындарынан гөрі табыс пен сату салығынан 318 миллион доллар артық төлейтіні бағаланды. Алайда, бұл бағалау барлық иммигранттарды, әлде тек заңсыз иммигранттарды қамтыды ма, әлі анық емес. 2004 жылдың қараша айында сайлаушылар 200-жобаны қабылдады, дауыс берушілердің 56 пайызы қолдау білдірді. Сауалнама нәтижелеріне сәйкес, латиноамерикандық дауыс берушілердің 47 пайызы бастаманы қолдаған.
Іске асыру
"Халыққа берілетін көмектердің" нақты анықтамасы үшін күрделі заңдық тартыс басталды. Аризонаның Бас прокуроры заңның тек мемлекеттік бағдарламаларға қатысты екенін мәлімдеді. Азық-түлік купондары және мектептегі жеңілдетілген түскі ас сияқты федералды қаржыландырылатын жәрдемақылар – бұл халыққа берілетін көмектердің мысалдары, және Бас прокурордың шешіміне сәйкес, жаңа заң оларға қолданылмайды. PAN бұл ұсынысты Аризонаның қайта қарастырылған заңдарының 46-тарауындағы "Көмек көрсету" тақырыбындағы 60-қа жуық бағдарламаға бастаманың әлеуметтік көмек бөлігін қолдану ретінде түсіндірді. Үш сайлауға дейінгі және екі сайлаудан кейінгі сот процесіне қарамастан, 200-қадамға қатысты кем дегенде бір сот ісі әлі де қаралып жатыр. "200-ге қолдау" партиясы сайлаудан кейінгі сотқа шағым түсірді, ол бастапқыда төменгі сотта қарастырылмай қалды, бірақ қазіргі уақытта апелляциялық сатыда, онда Бас прокурор "халыққа берілетін көмектер" анықтамасын шектеу арқылы өкілеттігінен асып кеткенін мәлімдеді. 2004 жылдың 23 желтоқсанында Тусон қаласындағы федералды апелляциялық сот штатқа заңды іске асыруға тыйым салған бұрынғы шешімді жойды. Бір ерекшелікті қоспағанда, заңның барлық бөлігі қолданыста, губернатор мен Бас прокурор жариялаған "халыққа берілетін көмектер" анықтамасы бойынша. Мемлекеттік, аудандық және қалалық қызметкерлер азаматтығын растамайтын адамдарға осындай көмек көрсеткен әрбір жағдай үшін 700 долларға дейін айыппұл төлеуге міндетті. Кейін Кэти МакКи басқа штаттарда осындай бастамаларды қолдау үшін "Қазір Американы қорғайық" атты жаңа ұйым құрды.
Сайлаушыларды тіркеу және сайлау орындарында өздерін тану
200-жоба бойынша сайлауға қатысу үшін азаматтығын растау және сайлау учаскесінде сайлаушыны сәйкестендіру қажет болды. Бұл жоба қабылданғаннан кейін 2006 жылдың 7 қарашасына дейін ірі сайлаулар өткізілмеді, сондай-ақ осы екі талаптың іске асылуы нақты болмады. Оппозиция бұл талаптардың конституциялық екендігіне күдік келтірді, мұндай заң этникалық топтарға қарсы кемсітуге қолданылуы мүмкін екенін, осылайша Конституцияның 14-қосымшасын бұзатынын мәлімдеді. 2006 жылдың 5 қазанында АҚШ-тың 9-шы апелляциялық округі сайлауға бір айдан астам уақыт қалғанда бұл талаптарды уақытша тоқтатты. Бірақ, АҚШ Жоғарғы Соты 15 күннен кейін бұл шешімді күштен шығарды. 2010 жылдың қазан айында 9-шы округ 1993 жылғы Ұлттық сайлаушы тіркеу туралы заңға (NVRA) сәйкес, сайлауға тіркелу үшін азаматтығын растау талабы жарамсыз, ал сайлау учаскесінде сайлаушыны сәйкестендіру талабы жарамды деп шешті. Алайда, 2011 жылдың сәуірінде сот Аризона штатының бұл шешімді қайта қарау туралы өтінішін қабылдады және 2011 жылдың 21 маусымында жазбаша аргументтерді тыңдады. 2012 жылдың сәуірінде толық құрамдағы сот сайлауға тіркелу үшін азаматтығын растау талабы NVRA-мен қайшы келеді деп, ал сайлау учаскесінде сайлаушыны сәйкестендіру талабы жарамды деп қайтадан шешті. 2012 жылдың 28 маусымында АҚШ Жоғарғы Соты бұл шешімді тоқтатудан бас тартты. 2012 жылдың шілдесінде Аризона штаты 9-шы округтің азаматтығын растау талабы NVRA-мен қайшы келеді деген шешімін қайта қарау үшін Жоғарғы Сотқа кассациялық шағым берді. 2012 жылдың қазан айында Сот бұл шағымды қабылдады және 2013 жылдың 18 наурызында жазбаша аргументтерді тыңдады. 2013 жылдың 17 маусымында Жоғарғы Сот 7:2 дауыспен, судья Антонин Скалияның пікірін білдірген, 9-шы округтің Аризона штатының азаматтығын растау талабы NVRA-мен қайшы келеді деген шешімін бекітті.