Төменгі Палеолит: Ең алғашқы тас құралдары, 3.3 млн жыл бұрын пайда болған. Олдован және Ашель дәуірлері, ерте адам эволюциясы, археологиялық жаңалықтар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Палеолиттің ең ертегі кезеңі
Earliest subdivision of the Paleolithic
Төменгі палеолит (немесе Төменгі палеолит) – палеолиттің немесе Ескі тас дәуірінің ең ертегі кезеңі. Ол шамамен 3,3 миллион жыл бұрын, қазіргі археологиялық жазбаларда гомининдердің тас құралдар жасау және пайдалануы туралы алғашқы дәлелдер пайда болған сәттен бастап, шамамен 300 000 жылға дейін созылады, Олдован ("1-түр") және Ачеул ("2-түр") тас өңдеу өнеркәсібін қамтиды. Африка археологиясында бұл кезең шамамен Ерте тас дәуірімен сәйкес келеді, ең ертегі табылған заттар 3,3 миллион жыл бұрынғы Ломэквиан тас құрал технологиясымен датыланады. Бұл 1-түр тас құрал технологиясын қамтиды, ол шамамен 2,6 миллион жыл бұрын басталып, 400 000 мен 250 000 жыл бұрын аяқталады, содан кейін 2-түр технологиясы келеді. Орта палеолит Төменгі палеолиттің ізінен еріп, Мостериан сияқты жетілдірілген ядролық құралдар жасау технологияларының пайда болуын көрсетеді. Гомининдердің отты ең алғаш рет қолдануы Төменгі палеолитке мезгілдік пе, Орта палеолитке мезгілдік пе деген мәселе әлі де ашық күйінде қалып отыр.
The Lower Paleolithic (or Lower Palaeolithic) is the earliest subdivision of the Paleolithic or Old Stone Age. It spans the time from around 3.3 million years ago when the first evidence for stone tool production and use by hominins appears in the current archaeological record, until around 300,000 years ago, spanning the Oldowan ("mode 1") and Acheulean ("mode 2") lithics industries. In African archaeology, the time period roughly corresponds to the Early Stone Age, the earliest finds dating back to 3.3 million years ago, with Lomekwian stone tool technology, spanning Mode 1 stone tool technology, which begins roughly 2.6 million years ago and ends between 400,000 and 250,000 years ago, with Mode 2 technology. The Middle Paleolithic followed the Lower Paleolithic and recorded the appearance of the more advanced prepared core tool making technologies such as the Mousterian. Whether the earliest control of fire by hominins dates to the Lower or to the Middle Paleolithic remains an open question.
Геласиан
Төменгі палеолит әлемдегі алғашқы тас құралдардың пайда болуымен басталды. Бұрын шамамен 2,8 миллион жыл бұрын Homo habilis-тің пайда болуымен байланыстырылған, бірақ 2000 жылдардың басындағы жаңа жағдайлар осы мерзімді едәуір ықшамдады. Ұзақ жылдар бойы ең көне тас өндірісінің түрі саналған Ольдован немесе Mode 1 горизонты, қазір шамамен 2,6 миллион жыл бұрын дамыған деп есептеледі, Геласианның (Төменгі плейстоцен) басталуымен, мүмкін, Homo тұқымының австралопитектерден тараған ата-бабалары (мысалы, Australopithecus garhi) қолданған. Дегенмен, 2015 жылы Кениядағы Ломекви 3 табиғат ескерткішінде одан да көне құралдар табылды, олардың жасы 3,3 миллион жылға жетеді. Осылайша, олар плейстоценге (Геласианға) дейін созылып, Плиоценнің соңғы кезеңіне (Пьяцензианға) жатады. Homo erectus шамамен 1,8 миллион жыл бұрын, Homo ergaster түрінің аралық нұсқасы арқылы пайда болды.
The Lower Paleolithic began with the appearance of the first stone tools in the world. Formerly associated with the emergence of Homo habilis, some 2.8 million years ago, this date has been pushed back significantly by finds of the early 2000s, the Oldowan or Mode 1 horizon, long considered the oldest type of lithic industry, is now considered to have developed from about 2.6 million years ago, with the beginning Gelasian (Lower Pleistocene), possibly first used by australopithecine forebears of the genus Homo (such as Australopithecus garhi). However, even older tools were later discovered at the single site of Lomekwi 3 in Kenya, in 2015, dated to as early as 3.3 million years ago. As such, they would predate the Pleistocene (the Gelasian), and fall into the late Pliocene (the Piacenzian). Homo erectus appeared by about 1.8 million years ago, via the transitional variety Homo ergaster.
Калабриялық
Хомо эректус аң аулауға көшті, бұл палеолиттен мезолитке дейін үстемдік сақтаған аңшылық-жинау өмір салтын дамытты. Жаңа аңшылық-жинау ортасын игеру 800 000 – 600 000 жыл бұрын Homo heidelbergensis-тің пайда болуына әкелген бірқатар мінез-құлықтық және физиологиялық өзгерістерді тудырды. Осылайша, Homo барлық жейтін жыртқыштар қатарына енді (ал Homo sapiens қайтадан гипокарниворларға айналғанға дейін, мүмкін, гиперкарнивор болды). Белсенді аңшылар болғандықтан, олар төрт аяқты жыртқыштарға қарсы тұрып, үлкен топтарда өмір сүре бастады. Хомо эректус Африкадан көшіп, Еуразияға тарады. Малайзиядағы тас құралдардың жасы 1,83 миллион жылға дейін жетеді. 1929 жылы табылған Пекин адамының қазбасы шамамен 700 000 жыл бұрынғы кезеңге жатады. Еуропада Ольдуван дәстүрі (Еуропада Абевиль деп аталады) екі параллель дәстүрге – Клактонға (ұсақ тас жаңқаларынан жасалған құралдар дәстүрі) және Ашеулге (қол балта дәстүрі) – бөлінді. Осы кезеңде кременьді өңдеудің Леваллуа әдісі дамыды. Африкадан Еуропаға осы түрді таратқан Homo erectus болды. Бұл адам түрі Оңтүстік-Шығыс Азияда Балқан арқылы Оңтүстік Еуропаға тараған ұсақ тас жаңқаларынан жасалған құралдар дәстүрімен тығыз байланысты. Орта палеолитке жататын көптеген Мустьерлік табылымдар Леваллуа әдісімен өңделген, бұл Неандертальдықтардың Homo erectus-тен (немесе, мүмкін, Homo heidelbergensis-тен; төменде қараңыз) пайда болғанын көрсетеді. Италияның Форли қаласының жанындағы Монте-Поджолода 1,8 – 1,1 миллион жыл бұрынғы Ашеулдік жағажай қол балта өнеркәсібі орналасқан. Технологияның дамуы және топтық аңшылық пен жинауға байланысты ауызша және ауызша емес қарым-қатынас мидың осы салаларына жауапты бөліктерінің кеңеюіне, сондай-ақ олардың өзара байланысы нәтижесінде танымның артуына әкелді. Кейіннен әлеуметтік өмірге бейімделу, азық-түліктің белгісіз таралуы (тамақ табу және сақтау қажеттілігі, сондай-ақ оны қайдан табуға болатынын есте сақтау) және Хомоның тудырған экологиялық өзгерістер мидың проблемаларды шешу, есте сақтау және т.б. салаларында одан әрі кеңеюіне әкелді, нәтижесінде адамзаттың жоғары мінез-құлық икемділігіне, тиімді қарым-қатынасына және экологиялық үстемдігіне қол жеткізілді. Үлкен маймылдар мен ерте приматтардың биологиялық алғышарттары мидың Плейстоцен кезеңінде 2–2,3 миллион жыл ішінде үш есеге ұлғаюына мүмкіндік берді, бұл қоғамның күрделілігі мен тіршілік ортасының өзгеруіне байланысты болды.
Homo erectus moved from scavenging to hunting, developing the hunting gathering lifestyle that would remain dominant throughout the Paleolithic into the Mesolithic. The unlocking of the new niche of hunting gathering subsistence drove a number of further behavioral and physiological changes leading to the appearance of Homo heidelbergensis by some 800,000 600,000 years ago. As such, Homo rose to the ranks of omnivorous predators (and possibly became hypercarnivores before Homo sapiens again transformed into hypocarnivores). As active hunters, they came in opposition to other, quadruped predators and started living in large groups. Homo erectus migrated out of Africa and dispersed throughout Eurasia. Stone tools in Malaysia have been dated to be 1.83 million years old. The Peking Man fossil, discovered in 1929, is roughly 700,000 years old. In Europe, the Olduwan tradition (known in Europe as Abbevillian) split into two parallel traditions, the Clactonian, a flake tradition, and the Acheulean, a hand axe tradition. The Levallois technique for knapping flint developed during this time. The carrier species from Africa to Europe was undoubtedly Homo erectus. This type of human is more clearly linked to the flake tradition, which spread across southern Europe through the Balkans to appear relatively densely in southeast Asia. Many Mousterian finds in the Middle Paleolithic have been knapped using a Levallois technique, suggesting that Neanderthals evolved from Homo erectus (or, perhaps, Homo heidelbergensis; see below). Monte Poggiolo, near Forlì, Italy, is the location of an Acheulian littoral handaxe industry dating from 1.8 to 1.1 million years ago. The advent of technology and both verbal and non verbal communication due to transition to group hunting and gathering resulted in the expansion of the parts of the brain associated with these, as well as greater cognition due to it being interlinked with the two. Later, behavioral adaptations to further social life, uncertain food distribution (resulting in need to find and secure food and remember where it could be found) and ecological changes brought about by Homo led to the further expansion of the brain in the areas of problem solving, memory etc., ultimately leading to the great behavioral flexibility, highly efficient communication, and ecological dominance of humanity. The biological pre adaptations of the great apes and earlier primates allowed the brain to expand threefold within just 2 to 2.3 million years of the Pleistocene, in response to increasingly complex societies and changing habitats.
Орта палеолитке көшу
Шамамен 300 000 жыл бұрын технология, әлеуметтік құрылымдар және мінез-құлық күрделене түскендей көрінеді, дайындалған ядролық техникамен жасалған тас құралдар, жерлеудің ең алғашқы белгілері және аң ауру мен жинау арқылы күнкөріс істеу үлгілері өзгерген. Гомо сапиенс алғаш рет шамамен 300 000 жыл бұрын пайда болды, мұны Мароккодағы Джебель-Ирхудтан табылған қазба жәндіктердің қалдықтары дәлелдейді.
From about 300,000 years ago, technology, social structures and behaviour appear to grow more complex, with prepared core technique lithics, earliest instances of burial and changes to hunting gathering patterns of subsistence. Homo sapiens first appeared about 300,000 years ago, as evidenced by fossils found at Jebel Irhoud in Morocco.