Кіріспе

Мемлекеттің ұлттық қорғаныс мақсатына бөлген қаржы ресурстары.

Әскери бюджет (немесе әскери шығындар), сондай-ақ қорғаныс бюджеті деп аталатын бұл көрсеткіш, мемлекеттің қарулы күштерді құруға, сақтап тұруға және қорғаныс мақсаты үшін қажетті өзге де шараларға жұмсайтын қаржы ресурстарының көлемін білдіреді.

Әскери құрылымдарды қаржыландыру

Әскери бюджеттер көбінесе бір елдің өзіне қарсы қауіп-қатерлердің ықтималдығын қаншалықты қатты сезінетінін немесе ол қаншалықты агрессиялық әрекеттерді тудыруға ниеттенетінін көрсетеді. Сондай-ақ, ол алдағы қаржы жылына қанша қаржы қарастырылғаны туралы ақпарат береді. Бюджеттің мөлшері елдің әскери іс-қимылды қаржыландыру мүмкіндігін көрсетеді. Мұндай факторларға елдің экономикасының көлемі, осы мемлекетке қойылған басқа қаржылық талаптар, сондай-ақ осы мемлекеттің үкіметінің немесе халқының мұндай әскери қызметті қаржыландыруға дайындығы жатады. Әдетте, әскери шығындардан ішкі құқық тәртібін сақтау және мүгедек жауынгерлерді қайта оңалтуға жұмсалатын қаражат алынып тасталады. Әскери шығындардың ұлттың экономикасы мен қоғамына тигізетін әсері және әскери шығындарды анықтайтын факторлар саясаттану және экономика салаларында маңызды мәселелер болып табылады. Көбінесе, кейбір мамандар әскери шығындар жергілікті экономиканы дамытуға көмектеседі деп санайды. Дегенмен, басқалары әскери шығындар дамуға бәкіл келтіреді деген пікірде. Әлемдегі ең ірі әскери бюджеттерді ұстап тұрған елдердің қатарында Қытай, Үндістан, Франция, Германия, Жапония, Ресей, Ұлыбритания және АҚШ көбінесе алып державалар ретінде танылады. 2018 жылы АҚШ өзінің ЖІӨ-нің 3,2%-ын әскери қажеттіліктерге жұмсаса, Қытай 1,9%, Ресей 3,9%, Франция 2,3%, Ұлыбритания 1,8%, Үндістан 2,4%, Израиль 4,3%, Оңтүстік Корея 2,6% және Германия ЖІӨ-нің 1,2%-ын қорғанысқа жұмсады. Стокгольм халықаралық бейбітшілік зерттеу институтының мәліметінше, 2022 жылы әлемдегі әскери шығындардың жалпы сомасы 2,3 триллион АҚШ долларын құрады. Бұл көрсеткіш өткен жылмен салыстырғанда 3,7 пайызға артты. Ресей-Украина соғысының салдарынан еуропалық шығындар 13 пайызға өсті, бұл Суық соғыс аяқталғаннан бергі жылдық ең үлкен өсім көрсеткіші.