Кіріспе

1972 жылы Питер Богдановичтің түсірген фильмі

"Не болды, док?" – 1972 жылы шыққан американдық комедиялық фильм. Режиссері – Питер Богданович, басты рөлдерде Барбра Стрейзанд пен Райан О’Нил ойнаған. Бұл фильм 1920-шы, 1930-шы және 1940-шы жылдардағы комедиялық фильмдерге, әсіресе "Бейбиді көтеру" және Warner Bros. студиясының "Bugs Bunny" мультфильмдеріне арналған құрмет көрсету ретінде түсірілді. Фильм негізінде Герман Раучердің 1971 жылғы "Тұлпарға бір көз жүгірту" романы жатыр. "Не болды, док?" фильмі табысты болды және 1972 жылғы ең көп тамашашы жинаған фильмдердің үшіншісі атанды. Бак Генри, Дэвид Ньюман және Роберт Бентон үшін Америка Жазушылар Гильдиясы (WGA) 1973 жылы "Экран үшін тікелей жазылған ең жақсы комедия" сыйлығын жеңіп алды. "Не болды, док?" Американдық кино институтының (AFI) жариялаған 100 ең ұлы американдық комедиялар тізімінде 61-орынды, AFI-нің американдық кинодағы 100 ең ұлы махаббат оқиғалары тізімінде 68-орынды, ал Америка Жазушылар Гильдиясының (WGA) шығарған 101 ең күлкілі сценарийлер тізімінде 58-орынды иеленді.

Сюжет

Айова штатының Эймс қаласындағы Айова музыка консерваториясының музыкатанушысы, доктор Говард Баннистер, Фредерик Ларраби ұсынған зерттеу грантына ие болу үшін Сан-Францискоға сапар шегеді. Говардқа қайта-қайта талапкер болатын, өте талапшыл ниеті бар Юнис Бернс ілеседі. Екеуі Бристоль қонақ үйіне келгенде Говард қонақ үйдің дәріханасында тартымды, бірақ проблема тудыратын Джуди Максвеллге кездеседі. Ол колледжді бітірмеген, бірақ оқудан шығарылған барлық оқу орындарынан көп білім жинаған. Джуди Говардты қуалайды және төлем жасамай-ақ қонақ үйге орналасады. Говард өзімен бірге белгілі бір музыкалық қасиеттері бар магмалық "тамбула" тастары салынған, қол сөмкесін алып келеді. Ол Бристольдің сол қабатында осындай сөмкелері бар тағы үш адамның бар екенін білмейді. "Мистер Смит" заңсыз түрде құпия үкімет құжаттары салынған сөмкені иеленеді, ал үкіметтік агент "Мистер Джонс" оны қайтарып алу миссиясын орындайды. Бай әлеуметтік беделге ие Ван Хоскинс ханым қонақ үй қызметкерлері Гарри мен Фриц ұрлауға тырысқан құнды әшекейлерінің үлкен жинағы салынған сөмкесін алып келеді. Джудидің сөмкесі киімдерімен және үлкен сөздікпен толтырылған. Кеш барысында төрт адам бір-бірінің сөмкелерін қателікпен алып алады. Джуди музыкатанушылардың банкетінде Юнис кейпінде көрінеді және өзінің юморымен, зиялылығымен және академиялық білімімен Говардтың хорваттық бәсекелесі Хью Саймонды қоспағанда, барлығын таң қалдырады. Джудидің сөзін жеңе алмай, Ларрабидің оған ғашық екені оған грантты жеңіп беруі мүмкін екенін түсінген Говард, ол тойға кіруге тырысқанда нағыз Юнисті танымаймын дейді. Кейін Джуди Говардтың қонақ бөлмесіне кіріп келеді. Ұрылар әшекейлерді қайтарып алуға тырысқанда, Говард оны Юнистен жасыруға тырысады, нәтижесінде өрт шығып, бөлме қирап қалады. Соңында Говард әшекейлерді, Джуди құжаттарды, Мистер Смит Джудидің киімдерін, ал ұрылар тастарды алып кетеді. Ертесі күні барлығы Ларрабидің сәнді викториандық үйіндегі қабылдауға жиналады, онда қару-жарақ, жиһаз және пісірілген торттармен ұрыс басталады. Говард пен Джуди төрт сөмкені алып, Сан-Франциско арқылы қашып кетеді, алдымен жеткізу велосипедімен, содан кейін үйлену тойынан ұрланған сәнді Volkswagen Beetle көлігімен. Оларды Мистер Смит, Мистер Джонс және Юнис, Ларраби және Саймонды кепілге алған әшекей ұрылары қуалайды. Олар Қытай ауданынан өтіп, парадты бұзады, Ломбард көшесімен, шыны панель арқылы, ылғал цемент арқылы өтеді және соңында Сан-Франциско шығанағындағы паром терминалына жеткенде бірнеше соқтығысуларға себеп болады. Барлығы сот залына түседі, онда жүйкесіне күш келген судья Максвелл мәселені шешуге тырысады, бірақ барлық проблеманың себебі оның қызы Джуди екенін анықтайды. Кейін сөмкелер өз иелеріне қайтарылғаннан кейін Говард пен Джуди тағы да әуежайда кездеседі. "Мистер Смит" үкіметтік құжаттарды қайта иеленген "Мистер Джонсты" қуалайды, ал ұрылар елден қашуды жоспарлап отыр. Ван Хоскинс ханым келтірілген зиянды өтеуге келіседі және әшекейлерін қайтарып алуға көмектескендерге оның ұсынған сыйлығының қалған 50 долларын бөліп береді. Юнис Ларраби мен грантты жеңіп алған Саймонмен бірге пайда болады. Алайда Джуди оны плагиат жасағаны үшін әшкерелейді, нәтижесінде Говард грантты иеленеді. Юнис Говардты тастап, Ларрабиге кетеді. Говард Айоваға жалғыз ұшақпен қайтады, бірақ оның артында Джуди отырғанын көреді. Ол оған махаббатын білдіріп, бұрын айтқандары үшін кешірім сұрайды. Джуди: "Махаббат дегеніміз - кешірім сұрамау", - деп жауап береді, Говард: "Бұл мен естіген ең ақымақтық сөз" дейді. Екеуі сүйіскенде, "Лоуни Тюнес" мультфильмінен "Не болды, док?" деген көрініс ұшақта көрсетіледі.

Жазу және әзірлеу

Джон Кэлли, сол кездегі өндіріс жетекшісі, мені кеңсесіне шақырып алып: "Барбра сенімен жұмыс істегісі келеді. Егер Барбра Стрейзандпен фильм түсірсең, қандай фильм түсірер едің?" деді. Мен: "Білмеймін, шамамен еңқай комедия, "Бала тәрбиелеу" сияқты: ақылсыз қыз, тура профессор, бәрі жақсы аяқталар еді". Ол: "Солай болсын." деді. |Питер Богдановичтен Грег Килдейге

Сондықтан сценарийді жылдам дайындауға тура келді. Барбраның және Райан О'Нилдің міндеттемелері болғандықтан, түсіруді тамыз айында [1971] бастауға тура келді, ал онда мамыр айы еді. Біз екі түрлі автор тобымен сценарийді аяқтадық – біріншіден, Роберт Бенттон мен Дэвид Ньюман, олар "Бонни мен Клайд" фильмін жасаған, содан кейін Бак Генри. Екеуі де үш нұсқадан өтті. Демек, көп жұмыс жасалды. |Питер Богдановичтен Гордон Гоуға

Түсірілім

Богдановичтің бұрынғы әйелі Поли Платт – фильмнің суретші-қоюшысы болды. Бастапқы және соңғы сахналар Сан-Франциско халықаралық әуежайының Оңтүстік терминалында (қазіргі 1-терминал) түсірілді. Бастапқы сахна TWA Багажды алу бөлімінің төменгі қабатында, ал соңғы сахна келу/кету тақтасының астындағы және ұшу сақтандыру кассасының жанындағы жоғарғы қабатта түсірілді. Сан-Францискодағы «Хилтон» қонақ үйі «Бристоль» қонақ үйінің түсірілім орны болды. Стрейзандтың тілігінен ілінген қонақ үйдің сыртқы көрінісі Лос-Анджелестің Вествуд қаласында түсірілді. «Бристоль» қонақ үйінен төменге қараған көрініс – Гири көшесіне қарайтын «Сент-Франсис» қонақ үйінен алынған. Сан-Франциско орны 1968 жылғы «Буллитт» фильміндегі Сан-Францискодағы автомобиль қуу сахнасының әзіл-қалжыңға толы пародиясын жасау үшін таңдалды. Богданович фильмнің 4 миллион долларлық бюджетінің төрттен бірін осы қуғын-сүргінге жұмсалғанын айтады. О’Нил мен Стрейзанд ұрланған дүкен велосипедімен педаль тебетін классикалық «шыны тақта» сахнасы Ричмонд ауданындағы Балбоа және 23-ші көшелердің қиылысында түсірілді. Тағы бір сахнада олардың бақылаусыз велосипеді Чайнатаундағы Клей көшесінен төмен құлайды. «Volkswagen Beetle» Вашингтон сквері паркіндегі Сент-Петр және Пол шіркеуінің алдынан ұрланады, ал «Beetle» бұрын көптеген автосалондар орналасқан жерде (Van Ness Сан-Францисконың «Автомобиль қатары») Ван Несс даңғылының батысындағы Сакраменто көшесіндегі автокөлік тасымалдағышта жасырынады. Сан-Франциско қаласы Альта Плаза паркіндегі бетон қадамдармен машина жүргізуге рұқсат бермеді; түсірілім кезінде олар қатты зақымданды және әлі де іздері көрінеді. Автомобиль қуу сахнасының соңында барлығы дерлік Сан-Франциско шығанағына құлайды – О’Нил мен Стрейзандты қоспағанда, олар «Volkswagen Beetle» көлігінде жайлы жүзіп кетеді. Бұл сахнаны түсіру кезінде актер Соррелл Бук шығанақта суға батып кетуге жақын болды. TWA Boeing 707 ұшағындағы соңғы сахнада О’Нилдің оң жақ терезеден Марина ауданы мен Эмбаркадеро тас жолын қарап отырғаны көрінеді.

Музыка

Bringing Up Baby сияқты, барлық музыка диегетикалық; фильмде ешқандай қосымша музыка жоқ. «What’s Up, Doc?» мюзикл болмаса да, онда әндер мен басқа да музыкалық сәттер бар. Anything Goes мюзиклінен алынған «You're the Top» әнін Стрейзанд алғашқы титрлер кезінде соло орындайды, ал соңғы титрлерде Стрейзанд пен О’Нил дуэт ретінде орындайды. Сол Коул Портер мюзиклінен тағы кем дегенде екі ән фонограмма ретінде пайдаланылды: «Anything Goes» және «I Get a Kick Out of You», олар алғашқы қонақ үй лоббисінде естіледі. Стрейзанд кейіпкері, бірінші қонақ үй лоббисіне кірер алдында, пицца жеткізушінің артынан Бристоль қонақ үйіне өтіп бара жатқанда «Funiculì, Funiculà» әнін ысқырайды. Фильмнің үштен екі бөлігі шамасында Говард Джудиге фортепианода (әдетте құрылыс немесе жөндеу жұмыстары жүріп жатқан Бристоль қонақ үйінің бір қабатында) қосылып, ол «As Time Goes By» әнінің басын орындайды (бұл ән «Касабланка» фильмінде танымал болған). Сценада Стрейзанд Хамфри Богартты еліктеп, «Барлық қалалардағы, барлық әлемдегі барлық барларда ол менің кірер жеріне кіреді. Ойна, Сэм» дейді. Фильмде музыкалық әзілдер жиі кездеседі. Коул Портердің әндерін қамтитын, Мұзак стиліндегі лифт музыкасы қонақ үй лифтіндегі сахналарда қолданылады. Қуғын сахнасында қытай марш-оркестрі түсініксіз түрде «La Cucaracha» мексикалық әнін (бірақ кейбір нұсқаларында «Deep in the Heart of Texas» сияқты естіледі) неміс глокеншпильдерінде орындайды. Американдық музыка зерттеушілерінің банкетінде Тоино Арбоның «Orchésographie» әнінен алынған мотивтер фондық музыка ретінде естіледі, ол Хаммонд орган мен ситарда орындалады. Джордж Гершвиннің «Someone to Watch over Me» әнін Стрейзанд қонақ үйдің дәріханасының сыртында ысқырайды. Фильмнің атын берген, оның ерекше слоганынан алынған Багс Банни саны соңғы сахнада түпнұсқа анимациямен бірге пайда болады. Looney Tunes мультфильмі «One Froggy Evening»-де пайда болған ескі Tin Pan Alley хиті «Please Don't Talk About Me When I'm Gone» әнінің аспаптық нұсқалары әуежайдағы ашылу сахнасында фондық музыка ретінде ойнатылады.

Үй медиасы

Қалайсың, док? 1982 жылы VHS форматында жарық көрген. Стрейзандтың фильмдерінен құралған коллекциялық жинақтың бір бөлігі ретінде, ол 2003 жылдың шілдесінде DVD форматында, ал 2010 жылдың тамызында Blu-ray форматында шығарылды.

Марапаттар

Фильм 1973 жылы Америка жазушылар гильдиясының "Экран үшін тікелей жазылған ең жақсы комедия" сыйлығын Бак Генри, Дэвид Ньюман және Роберт Бентон жазушылары үшін жеңіп алды. Мадлен Кан "Жылдың жаңа жұлдызы – актриса" номинациясы бойынша "Алтын глобус" сыйлығына ие болды. Фильмді Америка кино институты мына тізімдерде мойындады:
2000: AFI-ның 100 жыл 100 күлкі – 61-орын
2002: AFI-ның 100 жыл 100 құмарлық – 68-орын.