Кіріспе

Джон Лэндис режиссерлік еткен 1978 жылғы комедиялық фильм.

Бұл фильм, сондай-ақ 1977 жылғы Лэндис түсірген "Кентукки-фрид фильмі" Голливудтың тұрақты жанрларының біріне айналған "gross-out" комедиялық жанрын қалыптастыруға және дамытуға зор үлес қосты. 2001 жылы АҚШ Конгресінің кітапханасы "National Lampoon's Animal House" фильмін "мәдени, тарихи және эстетикалық тұрғыдан маңызды" деп танып, Ұлттық кино қорына енгізді. "Bravo" телеарнасының "100 ең күлкілі фильм" тізімінде 1-орынды иеленді. AFI-ның "100 жыл – 100 күлкі" тізіміндегі 100 үздік американдық комедиясының ішінде 36-орында. 2008 жылы "Empire" журналы оны "Барлық уақыттың 500 ең ұлы фильмі" тізімінде 279-шы орынға қойды.

Сюжет

1962 жылдың күзінде Фабер колледжінің бірінші курстастары Ларри Крогер мен Кент Дорфман бауырластыққа кіруге уәде береді. Өздерін беделді Омега Тета Пи үйінің кешінен шеттетілгенін көріп, екеуі көршілес Delta Tau Chi үйіне барады; Кентті қабылдамауға болмайды, өйткені оның ағасы Фред мүше болған, оны "мұра" етеді. Той кезінде олар Джон Блутарскимен ("Блуто"), бөлім президенті Роберт Гувермен ("Хув"), сұмдық сөйлейтін әйелдер жігіті Эрик Страттонмен ("Оттер"), Дональд Шоенштейн ("Бун"), мотоциклші Дэниел Симпсон Дей ("Дей Д") және Бунның ренжіген қызы Кэтимен кездеседі. Ларри мен Кент Дельта мүшелері ретінде қабылданады және оларға "Пинто" және "Флоундер" деген бауырластық есімдері беріледі. Осы арада Чип Диллер Омега үйіне қабылданады және оның кірісуінің бір бөлігі ретінде қайықтықты алады. Көптеген мінез-құлық бұзушылықтары мен жалпы академиялық жағдайының нашар болуынан сынақтан өткен Delta бауырластығын алып тастағысы келген декан Вернон Вормер Омега президенті Грег Мармалардқа Омега және ROTC кадет командирі Дуглас С. Нейдермейерді Delta үйін шығару үшін себеп табуға бағыттады. Әртүрлі оқиғалар Delta, Omega және Wormer арасындағы қаскөйлікті тереңдетеді, соның ішінде Найдермейердің аты ROTC мүшесі Flounderді қорлаған үшін кек алу әзілі кезінде қаза болды. Оттер Мэндимен флирт жасайды, бұған дейін онымен жыныстық қатынаста болған, Мармалардтың білмеуі. Кейін Блуто мен Дэй алдағы аралық емтиханның жауап кілтісін қоқыс шелегінен ұрлап алады, Омегалар оны жалған жауаппен ауыстырғанын білмейді. Дельталардың барлығы сәтсіз аяқталады, ал олардың орташа бағалары төмендейді, сондықтан Вормер оларға шартты қайтарып алу үшін тағы бір оқиға қажет екенін айтады және оларды кампустан тұрақты түрде шығарады. Дельталар тоғалық той ұйымдастырып, Пинто мен Флаундерді дүкеннен партиялық заттарды ұрлауға шақырады. Базарда Пинто Клорет есімді жас касса қызметкерін кездестіреді және оны тойға шақырады, ал Оттер жасы үлкен әйелмен флирт жасайды, ол Вормердің алкоголик әйелі Марион болып шығады. Отис Дей мен Найтс орындаған тогалық той кезінде Оттер Марионды азғырады, ал Пинто мен Клорет мас болғанша құшақтасады. Пинто оны зорлау азғыруына қарсы тұрып, оны үйіне сауда арбасына отырғызады. Кейін ол оның қала әкімі Кармин Депастоның 13 жасар қызы екенін біледі. Вормер Омегалар бастаған кенгуру сотын ұйымдастырады, ол Дельталардың жарғысын қайтарады және олардың үйінің мазмұнын тәркілейді. Оттер, Бун, Пинто және Флаундер Флаундердің ағасы Фредтің Линкольн Континенталында жолға шығады. Олар Емми Дикинсон колледжіне келеді, ол жерде Оттер өзінің және басқалардың кездесуін табу үшін жақында қайтыс болған Фаун Либовиц есімді студенттің қалыңдығы Франк болып шығады. Олар Отис Дей мен Найтс өнер көрсететін жолжай барына тоқтайды, бірақ клиенттер тек қара нәсілділер екенін білмейді. Кейбір меценаттар Дельталарды қорқытып, олардың кездесулерін тастап, қашуына мәжбүр етеді. Келесі күні таңертең Бун Кэтидің түнді ағылшын профессоры Дейв Дженнингспен өткізгенін біледі. Бабс Мармалардқа Мэнди мен Оттердің қарым-қатынаста болғанын айтады; Мармалард Бабс Оттерді Омегалар ұрып-соққан қонақүйге шақырады. Дельталардың орташа сыныптық бағалары нашар болғандықтан, Вормер оларды Фаберден шығарып тастайды және оларға жергілікті шақыру комиссиясына студенттік мерзімдерін ұзартуды жоғалтып алғанын хабарлайтынын қуана айтады, бұл оларды әскери қызметке жарамды етеді. Оттердің қолдауымен Блуто жыл сайынғы үйге оралу парадта өш алу үшін Дельталарды жинады. D күні Фредтің зақымдалған Линкольнін "Өлім мобилисіне" айналдырады, бұл торт тәрізді фейк арабаның ішінде жасырылған бронетранспорт, ал Дельталар парад кезінде апат жасайды. Бұл оқиғаның ең басты нүктесі - Өлім мобилисі сынға алу стендісіне соғылып, Мармалард, Вормер, Депасто және олардың әйелдерін әуеге лақтырады. Көшелерде қақтығыс басталғанда, бірнеше кейіпкердің болашағы ашылады. Көптеген Дельталар күтпеген табысқа қол жеткізеді, Блуто АҚШ сенаторы болып, Мандиге үйленеді, ал Омегалардың көпшілігі сәл сәтті нәтижелерге ие болады.

Даму

Animal House - 1970-ші жылдардың ортасында колледж кампустарындағы ең танымал юмор журналы National Lampoon шығарған алғашқы фильм. Журнал саясатты және танымал мәдениетті сатирикалық етіп шығаруға маманданған. Журналдың көптеген авторлары колледж бітірген адамдар, сондықтан бүкіл елдегі студенттерге тартымды. Даг Кенни "Лампун" журналының жазушысы және журналдың бірінші бас редакторы болды. Ол 1969 жылы Гарвард университетін бітірді және фильмдегі Омегаларға жақын колледж тәжірибесін алды (ол университеттің элиталық Spee клубының президенті болды). Рейтман Нью-Йорктегі The National Lampoon Show шоу-жобасын ұйымдастырды, онда бірнеше болашақ Saturday Night Live актерлері, соның ішінде Джон Белуши болды. Lampoon тобының көпшілігі SNL-ге көшіп кеткенде, Гарольд Рамистен басқа, Рейтман оған Lampoon Show-дан кейбір скетчтерді қолдана отырып, бірге фильм түсіру туралы идеямен жақындады. Кенни мен Рамис жаңа фильмде жұмыс істей бастады, ол Чарльз Мэнсонды орта мектепте қойып, оны "Лазерлік оргия қыздары" деп атады. Рамис, Миллер және Кенни сценарий жазуға жаңадан келгендер еді, студия фильмге жасыл жарық беріп, бюджеті 3 миллион доллар деп белгіледі. Лэндис фильмге үлкен үлесін "жақсы жігіттер мен жаман жігіттер болуы керек" деп мәлімдейді. Жаман жігіттер ғана бола алмайды, сондықтан жақсы бауырлас және жаман бауырлас болды". Лэндис пен сценаристтер арасында ерте кездері де тартыс болды, себебі режиссер Голливудтан шыққан мектеп бітіруші еді, ал олардың барлығы Шығыс жағалаудан колледж бітірген. Рамис былай деп еске алады: "Ол Animal House-ті "Менің фильмім" деп атады. Біз екі жыл бойы осылай өмір сүрдік, біз мұны жек көрдік". 2018 жылдың тамызында Айкройд Майклз оған Animal House-ты жасауға рұқсат бергенімен, ол Майклзді кадрсыз қалдырмау үшін Saturday Night Live-да қалуды таңдағанын түсіндірді. "Saturday Night Live" бағдарламасына дейін "The National Lampoon Radio Hour" бағдарламасында жұмыс істеген Белуши өзінің албандық әжесі ағылшын тілін аз білгендіктен, сөйлеместен сөйлесу қабілетін дамытқанын айтады. Белуши қосалқы актер ретінде қарастырылды, ал Universal тағы бір жұлдызды қалады. Лэндис "Келлидің батырлары" сериалының экипажының мүшесі болды және актер Дональд Сазерлендпен достық қарым-қатынас құрды, кейде оның ұлы Киферге бала күтімімен қарады. Кейін Universal оған бір күндік жалақысын 25 000 доллар немесе фильмнің жалпы табысының 2% -ын ұсынды. ДеУэйн Джесси жеке өмірінде "Отис Дей" атын қабылдады және топпен гастрольдерді жалғастырды. Орегон университетінің президенті Уильям Бети Бойд 1966 жылы Берклидегі Калифорния университетінің аға әкімшісі болған кезде оның кампусы "The Graduate" фильмінің түсірілім орны ретінде қарастырылды. Басқа аға әкімшілік әріптестерімен кеңескеннен кейін, олар оған көркемдік қасиеті жоқтығына байланысты одан бас тартуды кеңес берді, Берклиде орналасқан колледж кампусындағы көріністер Лос-Анджелестегі USC-де түсірілді. Фильм классикаға айналды, және Бойд продюсерлер Орегонда түсіру туралы сұрағанда, екі рет бірдей қателік жасамауға бел буды. Студенттік үкімет басшыларымен және Пан-Гелендік кеңестің қызметкерлерімен кеңескеннен кейін университет қатынастары директоры президентке сценарийдің әдепсіз және жиі дәмсіз болғанымен, колледж өмірінің өте күлкілі пародиясы екенін айтты. Бойд тіпті режиссерлерге өзінің кеңсесін декан Вормердің кеңсесі ретінде пайдалануға рұқсат берді. Phi Kappa Psi үйінің және Sigma Nu үйінің ішкі бөлмелері ішкі көріністердің көпшілігі үшін пайдаланылды, бірақ Оттер мен Гувердің жатын бөлмелеріндегі көріністер дыбыс сахнасында түсірілді. Паттерсон үйі 1977 жылы түсірілім аяқталғаннан кейін бос қалды және 1986 жылы қиратылды, ал бұл жерде қазір Бушнелл университетінің білім беру және кеңес беру мектебі орналасқан. Паркинг кіреберісінің батысына қойылған үлкен тас Delta House орналасқан жерді еске алатын қола тақташаны көрсетеді. Соңғы парад сахнасы 5-ші мемлекетаралық автокөлік арқылы Юджиннен оңтүстікке қарай 32 шақырым жердегі Коттедж-Гроув қаласының орталығындағы Мейн-стритте түсірілді.

Сыни қабылдау

Шығарылған кезде "Жануарлар үйі" әртүрлі пікірлер алды және ол 1978 жылдың ең жақсы фильмдерінің бірі ретінде танылды. Фильмнің 91% оң бағасы бар. Оның консенсусы былай деп жазылған: "Джон Лэндис режиссерінің таланты және "Saturday Night Lives" режиссері Джон Белушидің тынымсыз таланты, осылайша, әлі күнге дейін әсерін жоғалтпайтын, көтерілісшіл, көктемгі комедияны жасауға ықпал етті". Metacritic-те фильмнің 13 пікірге негізделген 100 баллдан 79 баллдың орташа салмағы бар, бұл "жалпы алғанда жағымды пікірлерді" көрсетеді. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың төртеуін берді және "Бұл анархиялық, бұзық және энергияға толы. Ол бізге шабуыл жасайды. Фильмнің әсерінің бір бөлігі оның маникалық энергиясының деңгейінен келеді. Бірақ фильм біз ойлағаннан да жақсы жасалған (және жақсы ойналған). Бұл комедиялық көріністі жасау үшін шеберлік қажет, фильм кейіпкерлермен толы, олар қажетінен гөрі көбірек қызықтырып, түсінікті әрекет етеді ". Кейін Эберт фильмді 1978 жылдың ең үздік 10 тізіміне енгізді, бұл марапатты алған жалғыз Ұлттық Лампун фильмі. Time журналына берген шолуында Фрэнк Рич былай деп жазды: "Ол 60-шы жылдардың аяғында ересек болған балалардың қорқынышы мен жеккөрінісін өте жақсы білдіреді; ең нашар жағдайда Animal House аяусыз ақымақтықпен шұғылданады. Қуаныш пен қуаныш балалық шақтағы қиындықтарды өтеуге жетеді". Гари Арнольд The Washington Post газетінде жазған пікірінде: "Белұши аудиторияға қарсы сөз сөйлеудің көптеген тәсілдерін қолданады. Ол тынығып қалғанда өте күлкілі болып көрінеді немесе кішігірім шала-сықалықтарды дарындылықпен жүзеге асырады". Дэвид Ансен "Ньюсуик" журналында былай деп жазды: "Егерде "Жануарлар үйінде" "Лампунның" жоғары сынып оқушыларының жылнамасындағы пародияның әсерлі дәмсіздігі болмаса, бұл әлі де жоғары деңгейдегі төменгі юмор". Роберт Мартин The Globe and Mail газетінде: "Бұл өте әдепсіз және дәмсіз, сіз оны жек көруіңіз керек деп ойлайсыз, бірақ осындай күлкілі нәрсеге ренжіу қиын". "Тайм" журналы "Жануарлар үйін" жылдың ең үздіктерінің бірі деп жариялады. Фильм жарық көрген кезде Лэндис, Виддос және Аллен ұлттық жарнамалық турнеге шықты. Мэриленд университетінде өткен осындай бір кешке 2000 адам жиналды, ал Висконсин университеті студенттері 10 000 адам жиналып, Гиннес рекордтар кітабына ену үшін тырысты. 2005 жылы AFI Джон "Блуто" Блутарскидің "Тога! Тога!" деп айқайлады. Жоқ. 100 жыл 100 кино цитаталар тізіміне 82-орынды иеленді. The New York Times бұл фильмді "Елдегі ең жақсы 1000 фильм" тізіміне енгізді. 2001 жылы Конгресс кітапханасы фильмді "мәдени, тарихи немесе эстетикалық жағынан маңызды" деп таныды және оны сол жылы Ұлттық кино тізілімінде сақталған 25 фильмнің бірі ретінде таңдады.

Кассалық жинақ

Ашылу күнінің алғашқы аптасында "Айуан үйі" Нью-Йорктегі он екі кинотеатрда 276 538 доллар тапты, содан кейін 500 кинотеатрда көрсетілімге шықты. Алғашқы көрсетілімінде АҚШ және Канадада 120,1 миллион доллар (қазіргі шақтағы ақшамен) тапты және жалпы өмірінде 141,6 миллион долларға жетті, кинотеатрларға жалға беріліп 70,8 миллион доллар кіріс әкелді. "Адам аулаушылар" (оның сценарийін де Рамис жазды, ал продюсері Рейтман болды) фильмі шыққанға дейін бұл ең табысты комедиялық фильм болды және 1970-ші жылдардың ең табысты жетінші фильмі атанды. Инфляцияға байланысты түзетілгенде, Солтүстік Америкадағы ең табысты фильмдердің 68-і болып табылады. Халықаралық аренада бұл фильм онша сәтті болмады, жалға беріліп 9 миллион доллар ғана тауып, жалпы әлемдік кірісі 80 миллион долларды құрады.

Бөлек кәсіпорындар

Фильм қысқа ғана өмір сүрген ABC теледидарлық комедиясы «Delta House»-қа ықпал етті, онда Вернон ұзақ жылдар бойы қиындық көріп, зұлым Дин Вормер рөлін қайта ойнады. Сериалда Фурст Флаундер, МакГилл Д-Дей, ал Виддос Гувер рөлінде болды. Пилоттық эпизодты фильмнің сценаристтері Кенни, Миллер және Рамис жазды. Мишель Пфайффер сериалда актерлік дебютін жасады («Бомба» атты жаңа кейіпкерді ойнады), ал Питер Фокс Оттер рөліне түсті. Белушидің фильмдегі кейіпкері Джон «Блуто» Блутарски армияда, бірақ оның інісі, Джош Мостель ойнаған Блотто, Блутоның дәстүрін жалғастыру үшін Фаберге ауысады. «Animal House» тағы бір комедиялық сериал «Co Ed Fever»-ге шабыт берді, бірақ фильмнің продюсерлері мен актерлері қатыспады. NBC-де де «Animal House»-тан шабыт алған «Brothers and Sisters» сериалы болды, онда Crandall College-тің Pi Nu бауырластығының үш мүшесі Gamma Iota студенттік қауымының мүшелерімен араласады. Фильмнің авторлары 1967 жылға (сонымен аталатын «Махаббат жазы») оқиғасы көтерілген фильмнің жалғасын жоспарлады, онда Дельталар Сан-Францискодағы Хайт-Эшбериде Пинтоның үйлену тойына жиналады. Гиппиге айналған жалғыз Дельта – бұл қазір «Балықтар» деп аталған Флаундер. Кейін Крис Миллер мен Джон Вайдман, тағы бір «Lampoon» жазушысы, осы сценарийге қатысты жұмыс жасады, бірақ «Universal» оны қабылдамады, себебі кейбір гиппилік 1967 жылғы сахналары бар «Американдық граффити» фильмінің жалғасы жақсы нәтиже көрсетпеді. Джон Белуши қайтыс болғаннан кейін бұл идея шексіз кешіктірілді. 1982 жылы фильмнің жалғасын жасауға екінші талпыныс жасалды, продюсер Мэтти Симмонс сценарийді бірлесіп жазып, фильм оқиғаларынан бес жыл өткен соң Дельталардың кейбіреулері Фабер колледжіне оралады. Жоба алғашқы нұсқадан ары жылжымады.

Үй медиасы

Animal House 1979 жылы бейнедискіде жарық көрді. Ол 1980, 1983, 1988 және 1990 жылдары VHS форматында шығарылды. 1992 жылы The Blues Brothers фильмімен бірге 2 дискілік VHS жинағында жарық көрді. Алғаш рет 1998 жылдың ақпан айында "қарны толық емес" (bare bones) толық экранды форматта DVD-де шығарылды. Сол жылдың соңында 20 жылдық мерекелік кең экранды коллекционерлік DVD нұсқасы, THX арнайы басылымы VHS және кең экранды Signature Collection Laserdisc шығарылды. Бұл жинаққа продюсер J. M. Kenny-дің 45 минуттық "Жылнама – Animal House қайта кездесуі" атты деректі фильмі, өндіріс жазбалары, трейлер және режиссер Лэндис, сценаристтер Харольд Рамис және Крис Миллер, композитор Элмер Бернштейн, сондай-ақ актерлер Тим Мэтисон, Карен Аллен, Стивен Фурст, Джон Вернон, Верна Блум, Брюс МакГилл, Джеймс Виддос, Питер Ригерт, Марк Меткальф және Кевин Бэконмен жасалған жаңа сұхбаттар енді. 2000 жылы коллекционерлік DVD, The Blues Brothers және 1941 фильмдерімен бірге John Belushi-дің 3 дискілік жинағында шығарылды. 2003 жылы шыққан "Double Secret Probation Edition" DVD-де актерлер өз рөлдерін қайта ойнап, "Қазір олар қалай?" атты мақалалық-деректі фильмге түсірілді, онда түпнұсқа фильм деректі фильм ретінде көрсетілді. Бұл деректі фильмдегі маңызды өзгеріс – түпнұсқа фильмнің эпилогында Блуто АҚШ Сенатындағы мансабынан кейін АҚШ Президенті болды, бұл Ақ үйдің солтүстік кіреберісінің кадрында дауыспен айтылды, себебі сол кезде Белуши қайтыс болған еді. Бұл DVD-ге "Сіз білесіз бе? Universal Animated Anecdotes" атты қысқа деректі фильмнің түсірілуі, MxPx тобының "Shout" музыкалық видеосы, трейлер, өндіріс жазбалары және актерлер мен режиссерлердің өмірбаяндары да кірді. DVD кең және толық экранды форматта қол жетімді болды. 2006 жылдың тамызында фильм HD DVD/DVD комбо-дискісінде шығарылды, бір жағында фильм 1080p жоғары сапада, екінші жағында стандартты сапада болды. Unleashed фильмімен бірге Animal House Universal компаниясының алғашқы HD/DVD комбо-релиздерінің бірі болды, бірақ 2008 жылы жоғары сападағы оптикалық диск форматы соғысы аяқталғаннан кейін Universal Blu-ray оптикалық диск форматына көшуге шешім қабылдағандықтан, бұл формат тоқтатылды. Фильм 2011 жылдың 26 шілдесінде Blu-ray оптикалық дискісінде қол жетімді болды. Фильм 2021 жылдың 18 мамырында 4K форматында жарық көрді.