Кіріспе

1982 жылы түсірілген фильм режиссері Сидней Поллак

Фильм «Тутси» — 1982 жылы түсірілген американдық сатирикалық романтикалық комедия. Оны Сидней Поллак Ларри Гелбарт пен Мюррей Шисгалдың сценарийі және Гелбарт пен Дон МакГайрдың әңгімесі бойынша қойды. Басты рөлдерде Дастин Хоффман, Джессика Лэнг, Тери Гарр, Дабни Коулман және Чарльз Дёрнинг ойнайды. Фильмде Майкл Дорси (Хоффман), кәсіби тұрғыдан қиын мінезді талантты актер, жұмыс табу үшін әйел кейпіне енгеннен кейін романтикалық проблемаларға тап болады. «Тутси» МакГайрдің 1970-жылдардың басында жазған пьесасынан шабыттанды, ал 1979 жылы Дик Ричардс, Боб Кауфман және Роберт Эванс оның алғашқы сценарийін жазды. Режиссер болып таңдалған Ричардс жобаны Хоффманға ұсынды, ол қол қойғаннан кейін толық шығармашылық бақылауға ие болды. Сценарийге түзетулер енгізу, сондай-ақ Ричардс пен оның ізбасары Хал Эшбидің Поллакпен ауыстырылуы өндірістің кешігуіне себеп болды, ол ақыры 1981 жылдың қарашасында басталды. Негізгі түсірілім Нью-Йорк және Нью-Джерсиде, Манхэттен, Хёрли және Форт-Ли сияқты түсірілім алаңдарында өтті. Фильмнің тақырыптық әні «It Might Be You» Стивен Бишоптың орындауында Billboard Hot 100 хит-парадында 25-орынға жетті. «Тутси» 1982 жылдың 17 желтоқсанында Columbia Pictures арқылы АҚШ кинотеатрларында көрсетілді. Фильм бүкіл әлем бойынша 241 миллион доллар жинап, 1982 жылдың ең табысты үшінші фильмі болды және оның юморы, Хоффман мен Лэнгтың актерлік шеберлігі, диалогы мен әлеуметтік мәселелерге назар аударуы үшін сыншылардың жоғары бағасын алды. Ол 55-ші «Оскар» сыйлықтарында он номинацияға ие болды, соның ішінде «Үздік фильм» номинациясы, және Лэнг «Үздік қосымша актриса» сыйлығын жеңіп алды. 1998 жылы фильм Конгресс кітапханасы тарапынан «мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызға ие» деп танылып, АҚШ Ұлттық кино тізіміне енгізілді. 1970-жылдардың басында Дон МакГайрдың «Мен саған өтірік айтамын ба?» пьесасы, жұмыссыз актердің жұмыс табу үшін киімін ауыстыру туралы, бірнеше жыл бойы Голливудта сатылды, оған 1978 жылы комедиялық актер және актер Бадди Хакетт назар аударды. Талант агенті рөлін ойнауға қызығушылық танытқан Хакетт Эвансқа сценарийді көрсетті, ол пьесаға опцион сатып алды. Фильмнің өндірісіндегі кешігулер Эвансты опционды жаңартуға мәжбүр етті, бірақ 1979 жылы ол режиссер Дик Ричардс пен сценарист Боб Кауфманмен бірге пьеса негізінде сценарий жазды. Бірнеше айдан кейін Ричардс сценарийді фильмді дамытумен айналысатын компаниядағы серіктесі Дастин Хоффманмен бөлісті. Хоффман толық шығармашылық бақылауды қалады, ал Эванс сценарий жазудан бас тартып, фильмнің продюсері болуға келісті, ол «Тутси» деп қайта аталды. Фильм тағы бір жыл бойы дамытылды, өйткені продюсерлер қайта қарастырылған сценарийді күтті. Алдын ала өндіріс басталғанда, жоба «шығармашылық айырмашылықтар» салдарынан Ричардстың режиссерліктен кетуіне байланысты қосымша кешігулерге ұшырады. Ол фильмнің продюсерлерінің бірі болды, ал Хэл Эшби режиссер болды. Бірақ Columbia Эшбиді «Lookin' to Get Out» фильмінің постпродакшн міндеттемелері орындалмаса, сот процесінің қаупі бар екенін айтып, жұмыстан кетуге мәжбүр етті. 1981 жылдың қарашасында Сидней Поллак Columbia ұсынысы бойынша фильмді режиссерлікке және өндіріске келісті. Хоффман Поллакқа Майклдың агенті Джордж Филдсті ойнауды ұсынды, бұл рөл Дабни Коулманға жазылған. Поллак бұл идеяға қарсы болды, бірақ Хоффман оны көндірді; бұл Поллақтың бірнеше жылдан бері алғашқы актерлік жұмысы болды. Поллак Коулманды сексистік, мақтанды режиссер Рон Карлайл рөліне тағайындады. Өз рөліне дайындалу үшін Хоффман 1978 жылы түсірілген «Айбақты ақымақтар» фильмін бірнеше рет көрді. Сондай-ақ, ол зерттеулер жүргізу үшін «Бас аурухана» түсірілім алаңына барып, макияж бойынша егжей-тегжейлі сынақтар жүргізді. Хоффман әйел ретінде көрінуіне мүмкіндік беру үшін макияж қолданылса да, ешқашан әдемі бола алмайтынын білгенде таңғалды. Оның ашылуы Дороти қызықты болғанымен, ол оны кешкі асқа шақырмайтынын түсінгенде болды, өйткені ол әдемі емес еді, сондықтан ол қызықты әйелдермен көптеген әңгімелерді өткізіп алды. Ол «Тутсиді» ешқашан комедия ретінде қарастырмағанын айтты. Нью-Йорктегі орыс шайханасындағы көріністер нақты мейрамханада түсірілді, ал қосымша көріністер Орталық паркте және Блумингдейлдің алдында түсірілді. Сценалар Нью-Йорктегі Хёрлиде және Нью-Джерсидегі Форт-Лиде де түсірілді.

Кассалық жинақ

"Тутси" Америка Құрама Штаттары мен Канадада 943 кинотеатрда көрсетілді және алғашқы көрсетілім аптасында 5 540 470 доллар жинады. АҚШ және Канададағы жалпы кірісі 177 200 000 долларды құрады.

Фильм халықаралық нарықта 64 миллионнан астам доллар таба алды, сонымен қатар Германиядағы ең табысты фильм атанды, ол 19 миллион доллар жинады. Әлем бойынша оның кірісі 241 миллион доллардан асты.

Сыни жауап

Роджер Эберт фильмді жоғары бағалап, оған төрт жұлдыз берді және былай деп жазды: "Тутси – 1940 жылдары жасалған, абсурдты және маңызды нәрселерді, әлеуметтік сынды және комедияны, сондай-ақ шынайы сезімталдықты үйлестіруден қашқан кинолардың қатарынан табылатын, үлкен әріппен жазылған «Кино» болып табылады. Бұл фильм сізді барлық жағынан қызықтырады. Сонымен қатар, фильм сексизм туралы жеңіл, бірақ тиімді пікірлер білдіреді. Бұған қоса, ол мыс опералары, Нью-Йорк шоу-бизнес агенттері және Манхэттендегі әлеуметтік жағдайға сатирикалық тұрғыдан қызық көңіл көтереді."

Үй медиасы

Фильм алғаш рет 1983 жылы CED Videodisc форматында, 1985 жылы RCA/Columbia Pictures Home Video компаниясының VHS және Betamax бейнекассеталарында, ал 2001 жылы DVD форматында жарық көрді. Бұл шығарылымдар Columbia TriStar Home Video компаниясы арқылы таратылды. 1992 жылы фильм Criterion Collection компаниясымен лазерлік дискіде шығарылды. Sony Pictures 2008 жылы фильмнің 25 жылдығына арналған арнайы DVD нұсқасын шығарды. Фильм 2013 жылы Blu-ray дискісінде шығарылды, бірақ тек Германия және Жапония сияқты таңдалған халықаралық елдерде ғана. Criterion Collection компаниясы фильмді Blu-ray және DVD нұсқаларында 2014 жылдың 16 желтоқсанында шығарды.

Музыкалық бейімдеу

Фильмнің сахналық мюзиклі 2018 жылдың 11 қыркүйегінен 14 қазанына дейін Чикагодағы Cadillac Palace театрында алғашқы көрсетілімін берді, содан кейін 2019 жылдың көктемінде Бродвейде ашылды. Мюзиклдің музыкасы мен әнін Дэвид Язбек жазды. Роберт Хорн либретто авторы, Денис Джонс хореографияны қойды, ал Скотт Эллис режиссерлік жасады. Сантино Фонтана Майкл Дорси рөлінде ойнады. Оған Джули Николс рөлінде Лили Купер, Сэнди Лестер рөлінде Сара Стайлс, Макс Ван Хорн рөлінде Джон Бельман, Джефф Слейтер рөлінде Энди Гротелюешен, Рита Малори рөлінде Джули Халстон, Тони сыйлығының иегері Стэн Филдс рөлінде Майкл Макграт және Тони номинациясының иегері Рон Карлайл рөлінде Рег Роджерс қосылды.