Кіріспе

Ай сайын белгілі бір мерзімге дейін қарттар үйінде немесе көмекші күтімде тұру шығындарын төлейтін сақтандыру.

Ұзақ мерзімді күтім сақтандыруы (LTC немесе LTCI) – АҚШ, Ұлыбритания және Канадада сатылатын, ұзақ мерзімді күтіммен байланысты шығындарды төлеуге көмектесетін сақтандыру өнімі. Ұзақ мерзімді күтім сақтандыруы, әдетте денсаулық сақтану, Medicare немесе Medicaid жүйелерімен қамтылмаған күтімді қамтиды. Ұзақ мерзімді күтімді қажет ететін адамдар, әдетте дәстүрлі мағынада ауырмайды, бірақ күнделікті өмірдің алты іс-әрекетінің (АЖЖ) екеуін орындай алмайды: киіну, жуыну, тамақтану, дәретханаға бару, табиғи қажеттіліктерін уақытында шешу, орыннан тұру және отыру (төсекке немесе орындыққа кіру және одан шығу) және жүру. Ұзақ мерзімді күтімді қажет етуде жас шешуші фактор емес. 65 жастан асқан адамдардың шамамен 70 пайызы өмір бойында қандай да бір ұзақ мерзімді күтім қызметін қажет етеді. Бүгінде ұзақ мерзімді күтім алатындардың 40 пайызына жуығы 18 мен 64 жас аралығында. Денсаулық жағдайы өзгергеннен кейін ұзақ мерзімді күтім сақтандыруын алу мүмкін болмайды. 65 жасқа дейін басталатын Альцгеймер және Паркинсон аурулары сирек кездеседі. Ұзақ мерзімді күтім мәселесіне айналу себебі – адамдардың ұзақ өмір сүруі. Жас ұлғайған сайын көптеген адамдар күнделікті іс-әрекеттерде көмекке мұқтаж болады немесе ауыр когнитивтік бұзылыстарға байланысты қадағалауды қажет етеді. Бұл әйелдерге одан да көп әсер етеді, себебі олар ерлерге қарағанда ұзақ өмір сүреді және көбінесе басқаларға күтім жасайды.

Артықшылықтары

Ұзақ мерзімді күтім сақтандыруы үйде күтім көрсету, көмекпен өмір сүру, ересектерге арналған күндізгі орталық, демалыс күтімі, паллиативтік күтім, қарттар үйі, Альцгеймер ауруына шалдыққандарға арналған орталықтар, және мүгедектерге ыңғайлы болу үшін үйді қайта жабдықтауды қамтиды. Үйде күтім көрсетуге жазылған жағдайда, ұзақ мерзімді күтім сақтандыруы қажеттілік туған күннен бастап үйде күтім төлемін жүзеге асыруы мүмкін. Сақтандыру шартының ең жоғары сомасына дейін аптасына жеті күн, тәулігіне 24 сағат бойы, келмелі немесе тұрақты күтімші, серік, үй шаруасын жүргізуші, терапевт немесе жеке медбикеге төлеу жүргізіледі. Көптеген сарапшылар жалпы зейнетақы жоспарының бір бөлігі ретінде 45-55 жас аралығында сақтандыру іздеуді ұсынады, бұл ұзақ денсаулық сақтаудың жоғары құны мен ауыртпалығынан активтерді қорғауға көмектеседі. Ұзақ мерзімді күтім сақтандыру өнімі үшін төленген сыйлықақылар табыс салығынан шегерілуі мүмкін. Шегерім мөлшері сақтандырылған адамның жасына байланысты. Ұзақ мерзімді күтім шарты бойынша төленген төлемдер әдетте табыстан тыс болып есептеледі. Кейбір штаттарда қосымша шегерімдер немесе салық жеңілдіктері бар, ал түсімдер әрқашан салықтан босатылады. Сыйлықақыны бизнес бойынша шегеру бизнес түріне байланысты анықталады. Әдетте, қызметкер үшін сыйлықақы төлейтін корпорациялар, егер ол қызметкердің салық салынатын табысына енгізілмесе, 100% шегерімге ие болады. АҚШ-та Medicaid кедей адамдарға немесе мүлкін сарптап, активтерін жоғалтқандарға ұзақ мерзімді күтім қызметтерін ұсынады. Көптеген штаттарда 2000 долларға дейін жұмсауыңыз қажет. Егер тұрақты жұбайы немесе серігі болса, ол қосымша соманы сақтап қалуы мүмкін. Әлеуметтік қамтамасыз ету бағдарламасы болып табылатын Medicaid, "қартаюға мұқтаж, бірақ арнайы қоғамдық күтіммен үйде қалуға болатын" шектеулі ресурстары бар адамдарға қажетті медициналық қызметтерді ұсынады. Алайда, Medicaid әдетте штаттық ерекше бағдарлама болмаса, үйде ұзақ мерзімді күтімді қамтамасыз етпейді. Көптеген штаттарда Medicaid көмек көрсету үшін төлемейді. Ұзақ мерзімді күтімді қажет ететін адамдар көбінесе өз үйлерінде немесе медициналық жағдайларға байланысты, көмек көрсетілетін орталықтағы жеке бөлмеде қартаюды жөн көреді.

Сақтандыру полистерінің түрлері

АҚШ-та жеке ұзақ мерзімді күтім (LTC) сақтандыруы кеңінен танымал болып келеді. Дегенмен, соңғы жылдары тіпті қазіргі полис иелері үшін де сақтандыру сыйлықақылары күрт өсті. Тұтынушылар LTC жамылғысын зейнеткерлік жасына дейін сатып алуды кейінге қалдырса, жамылғының құны қымбатқа түсуі мүмкін. Комбинациялық немесе гибридтік полистер – бұл өмірлік сақтандыру немесе аннуитет пен ұзақ мерзімді күтім сақтандыруының үйлесімі. Мұндай үйлесімдердің бірнеше түрі бар. АҚШ-тың табыс салығына қатысты ұсынылатын ұзақ мерзімді күтім саясатының екі түрі бар: Салықтық білікті (TQ) полистер ең көп таралған саясаттар болып табылады. TQ полисі талап етуші 1) кем дегенде 90 күнге күтім қажет болуы мүмкін екенін және маңызды көмексіз (жеке қолмен немесе қадағалаумен) күнделікті өмірдің 2 немесе одан да көп әрекетін (тамақтану, киіну, жуыну, орын ауыстыру, дәретханаға бару, табиғи қажеттіліктерді ұстау) орындай алмауы; немесе 2) кем дегенде 90 күнге ауыр когнитивтік бұзылу салдарынан маңызды көмекке мұқтаж болуын талап етеді. Екі жағдайда да дәрігер күтім жоспарын ұсынуы керек. TQ полисінен алынатын пайда салық салынатын емес. Салықтық емес білікті (NTQ) полисі бұрын дәстүрлі ұзақ мерзімді күтім сақтандыруы деп аталатын. Ол көбінесе «медициналық қажеттілік» деп аталатын «игеруші» механизмін қамтиды. Бұл науқастың жеке дәрігері немесе сақтандыру компаниясының өкілімен бірлескен дәрігер науқастың кез келген медициналық себептерге байланысты күтімге мұқтаж екенін және полис төлейтінін айта алатынын білдіреді. NTQ полисіне күнделікті өмірдің бір түрі ретінде жүру кіреді және әдетте тек 1 немесе одан да көп күнделікті әрекетті орындау қабілетсіздігін талап етеді. Қаржы министрлігі білікті емес ұзақ мерзімді күтім сақтандыру жоспары бойынша алынған жәрдемақылардың мәртебесін нақтыламады. Сондықтан осы жәрдемақыларға салық салу мүмкіндігі әлі де қарастырылуда. Бұл білікті емес ұзақ мерзімді күтім сақтандыру полисі бойынша жәрдемақы алған адамдар осы жәрдемақылар үшін үлкен салық төлеу қаупі бар екенін білдіреді. Сатуға қолжетімді салықтық емес полистердің саны азайды. Мұның бір себебі – тұтынушылар салықтық талаптарға сай полис сатып алғанда салық жеңілдіктеріне ие болғысы келеді. Салық мәселелері тек жеңілдіктер мәселесінен гөрі күрделірек болуы мүмкін, сондықтан салықтық емес полиспен салыстырғанда салықтық білікті полистің барлық артықшылықтары мен кемшіліктері туралы жақсы кеңес алу ұсынылады, себебі жақсы салықтық емес полистің игеруші шарттары жақсырақ. Заң бойынша салықтық білікті полистерде полис иесінің қашан жәрдемақы алуына шектеулер қойылады. Бір зерттеуде сатып алушылардың 65 пайызы сатып алған полисінің салықтық біліктілігін білмейтіні анықталды. Адам полис сатып алғаннан кейін, сақтандыру компаниясы оның шарттарын өзгерте алмайды және полис әдетте өмір бойы жаңартылуға кепілдік беріледі. Сақтандыру компаниясы денсаулық жағдайына байланысты оны жоюға құқылы емес, бірақ төлемді тоқтатуға құқылы. Көбінесе жәрдемақылар өтемақы негізінде төленеді, ал кейбір компаниялар күн сайынғы жәрдемақыны жоғары мөлшерде ұсынады. CalPERS сияқты зейнетақы жүйелері топтық жоспарға ұқсас ұзақ мерзімді күтім сақтандыруын ұсына алады. Бұл ұйымдар мемлекеттік сақтандыру департаменттерімен реттелмейді. Олар мемлекеттік бақылау мен мақұлдаусыз тарифтерді көтере алады және полис шарттарын өзгерте алады. Ұзақ мерзімді күтім сақтандыру тарифтері алты негізгі факторға байланысты анықталады: адамның жасы, күнделікті (немесе айлық) жәрдемақы, жәрдемақының төлену мерзімі, күту кезеңі, инфляциядан қорғау және денсаулық рейтингі (жоғары, стандартты, төмен). Көптеген компаниялар жеке полистерге жұбайларға және бірнеше өмірге жеңілдіктер ұсынады. Кейбір компаниялар «жұбайлар» терминін тек әйелдер мен ерлерге ғана емес, сонымен қатар бірге тұрып, өмірлік шығындарды бөлісетін екі адамға да қатысты анықтайды. Сатып алушылардың орташа жасы 1990 жылы 68 жастан 2005 жылы 61 жасқа дейін төмендеді, ал 65 жасқа дейінгі сатып алушылардың саны едәуір өсті. Серіктестік Medicaid шығындарын азайту талабынан «өмір бойы активтерді қорғауды» қамтамасыз етеді. 2014 жылдың наурызында 41 штат активті Ұзақ мерзімді күтім сақтандыру серіктестік бағдарламаларына ие болды.

Жеңілдіктерге қол жеткізу және шегерімдер

Көптеген сақтандыру полистері сақтандырылғанға алты АДЛ-дің екеуі немесе одан да көбіне көмек қажет болған жағдайда немесе когнитивтік бұзылу болғанда төлем жасайды. АҚШ Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаментінің мәліметінше, салық талаптарына сай ұзақ мерзімді күтімге арналған барлық сақтандыру жоспарларының ортақ шарттары бар. Көптеген полистерде сыйақыны шегеруге ұқсас жою кезеңі немесе күту мерзімі қарастырылған. Бұл – сіздің жәрдемақыларыңыз төленбей тұрып күтім үшін төлейтін уақыт. Жою күндері ұзақ мерзімді күтімге қатысты оқиғадан кейін, мысалы, құлау немесе аурудан кейін 30-дан 120 күнге дейін болуы мүмкін. Кейбір полистерде жәрдемақы төленбес бұрын, өтініш берушілер 30-дан 120 күнге дейін ақылы күтім көрсеткенін растауын талап етеді. Кейбір жағдайларда, егер күтім жоспарына сәйкес үйде қамтылған қызметтер көрсетілсе, жою күндерін нөлге дейін қысқарту мүмкіндігі қарастырылуы мүмкін. Сақтандырылған күн сайын немесе ай сайын алатын ең жоғары төлем мөлшерін таңдай алады. Бұл – сақтандыру компаниясы күтімге күн сайын немесе ай сайын төлейтін ең көп сома.

Америка Құрама Штаттары

Шамамен 7 миллион адам ұзақ мерзімді күтімге қатысты сақтандыруға ие. Олардың көп бөлігі дәстүрлі, немесе денсаулыққа негізделген, ұзақ мерзімді күтім сақтандыру полисіне ие. Жаңа полистерді сатуда жағдай керісінше. Жыл сайын шамамен 350 000 жаңа полис сатылады, олардың 84 пайызы ұзақ мерзімді күтім пайдасын қамтитын, байланысты пайдалы немесе өмір сақтандыру полистері болып табылады. АҚШ-та ұзақ мерзімді күтімді қамтамасыз ететін сақтандыру компаниялары 2019 жылы 310 000-ға жуық полис иесіне рекордтық 11 миллиард доллар төлеген. Жаңа зерттеу ұзақ мерзімді күтім сақтандыру полисін өмір бойы пайдалану мүмкіндігін болжайды. 65 жасында жамылуды сатып алған адамның полисінен пайдалану ықтималдығы 50 пайызды құрайды, әсіресе үйде күтімге қатысты жәрдемақы алу үшін ешқандай күту мерзімі болмаған жағдайда.