Кіріспе
Үнді математигі және астрономы Арябхата (шамамен 920 – 1000 жылдар шамасында) сондай-ақ Ария Дия Джанки деп те аталады. Оған ертерек және әсерлі Арябхата I-ден айырып тану үшін II саны берілген. Ғалымдар оның дүниеге келген нақты жылын білмейді, бірақ Дэвид Пингри оның негізгі еңбектерін 950–1100 жылдар аралығында жазғанын айтады. Оның «Маха-Сиддханта» қолжазбалары Гуджарат, Раджастхан, Уттар-Прадеш және Бенгалиядан табылды, демек ол Солтүстік Үндістанда өмір сүрген болуы мүмкін.
Āryabhaṭa (c. 920 – c. 1000) also known as Arya Diya Jankhi was an Indian mathematician and astronomer, and the author of the Maha Siddhanta. The numeral II is given to him to distinguish him from the earlier and more influential Āryabhaṭa I. Scholars are unsure of when exactly he was born, though David Pingree dates of his main publications between 950–1100. The manuscripts of his Maha Siddhanta have been discovered from Gujarat, Rajasthan, Uttar Pradesh, and Bengal, so he probably lived in northern India.
Маха-Сиддханта
Арьябхата Маха-сиддханта, сондай-ақ Ария-сиддханта деп те аталады, санскрит тілінде 18 тараудан тұратын еңбек жазды. Ол Парашараға жатқызылған, бірақ қазірде жоғалған еңбекті қорытындылайды және Шридараның еңбегіне негізделген болуы мүмкін. Алғашқы он екі тарау математикалық астрономияға қатысты мәселелерді қарастырады және сол дәуірдегі үнді математиктері зерттеген тақырыптарды қамтиды. Осы он екі тарауда планеталардың бойлықтары, ай және күн тұтылулары, тұтылуларды болжау, жаңа ай фазасы, планеталардың шығуы мен батуы, планеталардың бір-бірімен және жұлдыздармен байланысы сияқты әртүрлі тақырыптар талқыланады. Кітаптың келесі алты тарауы геометрия, география және алгебра сияқты тақырыптарды қамтиды, олар планеталардың бойлықтарын есептеу үшін қолданылды. Осы еңбектегі жиырмаға жуық шумақта ол бы = ax + c түріндегі белгісіз теңдеуді шешу үшін егжей-тегжейлі ережелер келтіреді. Бұл ережелер c оң, c теріс, бөлінділер саны жұп немесе тақ болған және басқа да жағдайларда қолданылды.
Математикаға басқа да үлестері
Арьябхат II бір санның кубтық түбірін табу әдісін де шығарды, бірақ оның әдісі Арьябхат I-нің көп жыл бұрын берген әдісімен бірдей болды. Үнді математиктері планеталардың орналасуын мүмкіндігінше дәл есептеу үшін маңызды болғандықтан, дұрыс синус кестелерін жасауға аса ынталы болды. Арьябхат II бес ондық разрядқа дейін дәл синус кестесін құрастыру арқылы осы істе маңызды рөл атқарды.