Кіріспе

Канадалық саяхатшы және заңгер

Эдвард Уотсон МакУинни, QC (19 мамыр 1924 – 19 мамыр 2015) – конституциялық және халықаралық құқық саласында маманданған канадалық заңгер және ғалым. Ол 1993 жылдан 2000 жылға дейін Ванкувер Квадра сайлау округінен Либералдық партияның парламент депутаты болды.

Өмір және мансап

Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Лизмор қаласында туған МакУинни орта білімін Солтүстік Сиднейдің ұлдар орта мектебінде алды, содан кейін Сидней университетінде оқыды, Сидней университетінің либералды клубының президенті және студенттердің өкілді кеңесінің төрағасы болды. МакУинни Саймон Фрейзер университетінің профессор-эмиритусы және Канада Конституциясы бойынша сарапшы болды, оны Канада үкіметінің кеңесшісі ретінде жиі шақыратын. Ол Джон Дифенбеккерден бастап Канаданың премьер-министрлеріне, сондай-ақ бірнеше генерал-губернаторларға кеңес берген. Ол Йель, Сорбонна, Торонто, Макгилл, Индиана, Колледж де Франс және Токиодағы Мейдзи университетінде профессорлық қызмет атқарды. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымының заң кеңесшісі, Онтарио және Квебек премьер-министрлерінің конституциялық кеңесшісі, Канада үкіметінің Ұлттық бірлік жөніндегі арнайы тобының (Пепин Робартс комиссиясы) бас кеңесшісі, Квебек үкіметінің Корольдік тергеу комиссары, Британдық Колумбия үкіметінің арнайы тергеу комиссары, Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясындағы Канада делегациясының арнайы кеңесшісі, сондай-ақ бірқатар шетелдік үкіметтердің конституциялық және халықаралық құқық кеңесшісі болды. 24 кітаптың авторы (олардың екеуі француз және біреуі неміс тілдерінде), 11 симпозиумдық томның редакторы және бірнеше жүздеген ғылыми мақалалардың авторы, ол ғасырлық Халықаралық құқық институтына сайланған Канаданың алғашқы заңгері болды. Ол Гаагадағы тұрақты төрелік сотының мүшесі және Люксембургтің Grand Ducal институтының, сондай-ақ Париждегі Халықаралық салыстырмалы құқық академиясының мүшесі болды. 2015 жылдың 19 мамырында қайтыс болды.

Құқықтық теория

2005 жылы «Губернатор-генерал және премьер-министрлер» атты кітабының жарық көруін күтіп, канадалық бұқаралық ақпарат құралдары конституциялық құқық профессоры және бұрынғы парламент мүшесі МакУинни Канаданың болашақ үкіметі Елизавета II қайтыс болғаннан кейін монархияны кезең-кезеңмен жою процесін бастауға болатынын айтқандығын хабарлады. Ол, Канадаға қатысты Королеваның кез келген мұрагерін заң жүзінде жарияламау арқылы «тыныш және ешқандай жарнамасыз» монархияны жоюға болады деп ұсынды. Оның сөзіне қарағанда, бұл федералды парламент пен барлық провинциялық заң шығарушы органдардың бірауыздан келісуін қажет ететін конституциялық түзету қажеттілігін жолайды. Алайда, Батыс Онтарио университетінің құқық факультетінің деканы Иан Холлоуэй МакУиннидің ұсынысын провинциялардың пікірін ескермегені үшін сынады және оның іске асырылуы «біздің үкімет жүйесін құраушылардың негізгі мақсатына қайшы келер еді» деген пікірді білдірді.