Кіріспе
Өсімдік түрі Speciesbox
|image = Althaea officinalis Köhler–s Medizinal Pflanzen 008. jpg
|genus = Althaea
|species = officinalis
|authority = L.
|synonyms = Althaea kragujevacensis
Althaea micrantha
Althaea sublobata
Althaea taurinensis
Althaea vulgaris
Malva althaea
Malva maritima
Malva officinalis
|synonyms ref = немесе қамыс шөбі – Еуропа, Батыс Азия және Солтүстік Африкаға тән гүлді өсімдік түрі, дәрілік шөптерде және әшекейлік өсімдік ретінде қолданылады. Ежелгі Египеттен бастап тамырынан жасалған тәтті тағам қазіргі кездегі маршмеллоуға айналды.
Speciesbox
|image = Althaea officinalis Köhler–s Medizinal Pflanzen 008. jpg
|genus = Althaea
|species = officinalis
|authority = L.
|synonyms =
Althaea kragujevacensis
Althaea micrantha
Althaea sublobata
Althaea taurinensis
Althaea vulgaris
Malva althaea
Malva maritima
Malva officinalis
|synonyms ref = or marshmallow, is a species of flowering plant indigenous to Europe, Western Asia and North Africa, which is used in herbalism and as an ornamental plant. A confection made from the root since ancient Egyptian times evolved into today's marshmallow treat,
Сипаттама
Бұл көпжылдық шөптесін өсімдік (яғни күзде сабақтары қурап қалатын) 2 метрге дейін биіктікке жетеді және тек бірнеше бүйірлік бұтақтар шығарады. Өсімдіктің барлық бөлігі жұмсақ, жұлдыз тәрізді түктермен жабылып, әсіресе жапырақтарында байқалады. Жапырақтары кең үшбұрышты немесе сопақша келген, көбінесе 3-5 терең емес тіліктері бар, жиектері тісті, негізі жүрекшелі немесе үшбұрышты. Жапырақтарының мөлшері айтарлықтай өзгереді, ұзындығы және ені әртүрлі. Жапырақтары сабақ бойында кезектесіп орналасқан, сабақтарында жапырақшалары жоқ. Гүлшоғыры жапырақ қойнауларында және сабақтың жоғарғы жағында пайда болады, олар көптеген гүлдерден тұратын шашақ гүлшоғырынан құралған. Гүлдері симметриялы, 5 күлгін/қызыл жапырақшалары 2 см-ге дейін жетеді, 5 жасыл тостаған жапырақшалары бар, олар жапырақшалардан әлдеқайда қысқа және негізінде біріккен. Жапырақшалардың төменгі жағында 6-9 тар, үшбұрышты тіліктері бар, тостаған жапырақшаларынан жартылай қысқарақ, келіше тәрізді эпикалик бар. Күлгін түсті аталықтары түтікшеге біріккен, тозаңдықтары бүйрек пішіндес және бір ұялы. Стильдің біреуі аталық түтікшесінен жоғарыға қарай шығып тұрады. Гүлдері тамыз және қыркүйек айларында гүлдейді, одан кейін, осы туысқа жататын басқа түрлердегідей, халық арасында "ірімшіктер" деп аталатын жалпақ, дөңгелек пішіндес жемістер пайда болады. Жемісінің барлығы – шизокарп, диаметрі шамамен 1 см, ол шамамен 20 бүйрек пішіндес мерикарпқа (тұқымға) бөлінеді, олардың ұзындығы шамамен 2 мм.
The inflorescences occur in the leaf axils and at the top of the stem and consist of panicles of 1 many flowers. The flowers are actinomorphic with 5 lilac/pink petals up to 2 cm long and 5 green sepals which are much shorter than the petals, and fused at the base. Below the petals is a cup shaped epicalyx with 6 9 narrow, triangular lobes, half the length of the sepals. The purple stamens are united into a tube, the anthers kidney shaped and one celled. There is one style which protrudes above the stamen tube. The flowers are in bloom during August and September, and are followed, as in other species of this order, by the flat, round fruit which are popularly called "cheeses". The whole fruit is a schizocarp, about 1 cm in diameter, which splits into about 20 kidney shaped mericarps (seeds) about 2 mm long.
Қиыршық
Маршмеллоулар бау-бақшада әсемдік үшін өсіріледі.
Өсімдіктер
A. officinalis (атқыр) өсімдігінің жапырақтары, гүлдері және тамыры дәстүрлі емдік өсімдіктер медицинасында қолданылған. Бұл қолданыс тұқымның атында көрінеді, ол грекше ἀλθαίνειν (althainein) сөзінен шыққан, яғни "емдеу" деген мағынаны білдіреді. Латынша officinalis деген сөз кейбір тағамдық немесе емдік құндылығы бар өсімдіктерді көрсетеді. Атқырды әдетте шырышты қабықшалардың тітіркенуіне қарсы, соның ішінде ауыз және жұтқыншақ жараларына, сондай-ақ асқазан жарасына ем ретінде қолданады.
Ас үй
Көптеген алтейлер тағам ретінде қолданылған және бұл туралы ерте классикалық жазушылар да айтқан. Алтей римдіктер арасында жеуге жарамды көкөніс болған; сортаң алтейден жасалған тағам олардың деликатесінің бірі еді. Просперо Альпини 1592 жылы египеттіктер алтей тұқымдасына жататын өсімдік жегенін мәлімдеген. Сирияның көптеген кедей халқы апталар бойы шөптермен күш алған, ал алтей – олардың ең көп таралғаны. Тамырларын алдымен қайнатып, содан соң пияз және маймен қуырып пісірсе, дәмді тағамға айналады. Егін нашар болған кезде, бұл өсімдік көп мөлшерде өсетін аймақта, азық ретінде жиналады. Жас жапырақтарын пісіруге болады. Гүл бүршіктерін тұздауға болады. Тамырларын қабығынан айырып, кесіп, қайнатып, тәттілендіру арқылы қантты жасауға болады. Өсімдіктің кез келген бөлігін қайнатуға қолданылған суды жұмыртқа ағының орнына пайдалануға болады. Тамыр сығындысы (халава сығындысы) кейде халва жасау кезінде хоштандыру үшін қолданылады. Кейінірек француз тіліндегі рецепт, «пате де гимав» (немесе қысқаша «гимав») деп аталады, оған жұмыртқа ағы қосылып, көбінесе раушан суымен дәмделеді. «Пате де гимав» қазіргі заманғы коммерциялық маршмеллоуға көбірек ұқсайды, онда енді дәрілік алтей (Althaea officinalis) қамтылмайды.