Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
НОТОК
NOTOC
Мокоиа аралы Жаңа Зеландиядағы Роторуа көлінде орналасқан. Оның ауданы 1,35 шаршы километрді құрайды. Адам тұрмайтын арал – көл бетінен 180 метр биіктікте көтерілген риолитті лава күмбезі. Ол Роторуа кальдерасы құлағаннан кейін және риолитті магма жарықтар арқылы итерілгеннен кейін пайда болды. Осы жарықтардың бірі қазіргі Мокоиа аралының орнында болған. Аралдың жағалауында геотермальдық бұлақтар бар, олардың ыстық сулары Хинэмоа бассейінін құрайды, жергілікті тұрғындар оны Вайкимихиа деп атайды. Бұл жерде сондай-ақ өте құнарлы жанартаулық топырақ бар, сондықтан жергілікті маорилер онда кумара өсірген. Аралдағы кумара егінін Матуатонганың тас мүсіні қорғаған, ал хадон тұқымдық кумараны мүсінге тигізу үшін әкелген. Бұл сонымен қатар өте стратегиялық маңызды орын болғандықтан, оны жиі таласқан. Мокоиа аралы жергілікті маори iwi-ге тиесілі, олар оны Жаңа Зеландияның Табиғатты қорғау департаментімен бірлесіп басқарады. Бұл құстардың қорығы, кіруге рұқсат тек турлық топтарға ғана бар. Мұнда Солтүстік арал кокакосы, Солтүстік арал қоңыр кивиі және құрып кету қаупі төнген Солтүстік аралдың седелдік популяциясы сияқты бірнеше сирек түрлер мекендейді. Арал сонымен қатар маори шайқас өнері таиахадағы Мау ракау оқу лагерлерінің орналасқан жері болып табылады.
Mokoia Island is located in Lake Rotorua in New Zealand. It has an area of 1.35 square kilometres. The uninhabited island is a rhyolite lava dome, rising to 180 metres above the lake surface. It was formed after the Rotorua caldera collapsed and rhyolitic magma was pushed through the cracks. One of the cracks was below where Mokoia island is today. The foreshores of the island have geothermal springs with hot spring water forming the Hinemoa pool, known to locals as Waikimihia. It also has very rich volcanic soil, which was why the local Māori grew kūmara on it. The stone statue of Matuatonga on the island protected the island's kūmara crop, and tohunga would bring seed kūmara to touch the statue. It was also a very good strategic location, which was why it was often fought over. Mokoia Island is privately owned by local Māori iwi, who run it in conjunction with the New Zealand Department of Conservation. It is a bird sanctuary and access is limited to tour parties only. It is home to several rare species, including the North Island kokako, the North Island brown kiwi, and a breeding population of the endangered North Island saddleback. The island is also the location of regular Mau rākau training camps in the Māori martial art of taiaha.
Хинемоа және Тутанкей
Арал Те Арава іуінің маори халқы үшін қасиетті, және Жаңа Зеландияның ең әйгілі аңыздарының бірі – Хинэмоа мен Түтанэкай оқиғасы осы аралда болған. Аңыз бойынша, екі ғашыққа үйленуге тыйым салынған, ал Хинэмоаның әкесі Умукария, көл жағасындағы басшы, оған каноэмен Түтанэкайдың аралдағы тайпалық ауылына баруға рұқсат бермеді. Хинэмоа Түтанэкайдың сыбызғысының үніне құлақ қойып, көлден 3,2 километрдей жүзуге бел буды. Ол суға батып кетпеу үшін қамыстан жасалған шоғырларды өзіне орап, аралға қарай жүзді. Тағы бір нұсқа бойынша, ол лақтардан (қарбыз) суға қадағалап жүзуге арналған құрал жасады. Көпке танымал дәстүрлі маори махаббат әні "Покарекаре Ана" Те Арава нұсқасында Хинэмоа мен Түтанэкай оқиғасына сілтеме жасайды. Әннің сөзі Хинэмоаның көлден өтіп, Түтанэкайға жетуі туралы айтады.
The island is sacred to Māori of the Te Arawa iwi, and is the location of one of the most famous legends of New Zealand, that of Hinemoa and Tūtānekai, which has parallels with the classical Greek tale of Hero and Leander. According to legend, the two lovers were forbidden to marry, and Hinemoa's father Umukaria, a chief from the shores of the lake, ordered that she not be allowed to travel by canoe to Tūtānekai's tribal village on the island. Hinemoa decided to swim 3.2 kilometres across the lake to the island, guided by the sound of Tūtānekai's flute playing. For flotation she wrapped rushes (a type of reed) around her and swam her way to the island. According to another version, she made a flotation device from gourds. The Te Arawa version of the widely known traditional Maori love song "Pokarekare Ana" references the story of Hinemoa and Tūtānekai. The lyrics imply Hinemoa's crossing the lake to reach Tūtānekai.