Кіріспе

Австриялық кәсіпкер және қылмыскер Удо Прокш (1934 жылдың 29 мамырында дүниеге келген – 2001 жылдың 27 маусымында қайтыс болған) – австриялық кәсіпкер және өнеркәсіпші. 1991 жылы ол ірі сақтандыру алаялығының бөлігі ретінде алты адамды өлтіргені үшін сотталды. Прокш түрмеде қайтыс болды.

Луконаның батуы

1977 жылы «Лукона» кемесі Үнді мұхитында жарылыстан батып, алты адамның өмірін қиды. Жүктің иесі, сонымен қатар танымал Веналық «Demel» кондитерлік фабрикасының иесі Прокш, кемеде қымбат уран өндіру жабдығы болғанын айтып, сақтандыру компаниясынан 20 миллион АҚШ долларын талап етті. Алдау күдік туды, бірақ Прокштің достары болған ықпалды австриялық саясаткерлер тергеуге кедергі келтірді. 1988 жылы Ханс Преттербнер осы оқиға туралы кітап жариялағаннан кейін Прокш Филиппинге қашып кетті. 1989 жылы ол Виенаға жасырын оралып, бірақ танылып тұтқындалды. 1990 жылы америкалық кемелерді іздеуші Дэвид Мирнс «Луконаны» тапты және кеменің уақыт бомбасымен батырылғанын анықтады. 1991 жылдың 11 наурызында Прокшке 20 жыл түрме жазасы берілді. Бір жылдан кейін жазасы өмір бойына түрмеде отыруға ауыстырылды. Бірнеше бұрынғы министрлер де осы іске қатысқандары үшін сотталды. Бұрынғы Сыртқы істер министрі жүк туралы құжаттарды жалған жасады деп айыпталды. Тағы екі министр тергеуге кедергі келтіргені үшін қызметтен алынды. Қорғаныс министрі Карл Лютгендорф, «Прокш» фирмасының акционері, кемеге саботаж жасау үшін жарылғыш заттар жеткізуге рұқсат берді және бұл мәлім болғаннан кейін өзін-өзі өлтірді. Прокш 2001 жылдың 27 маусымында жүрек операциясы кезінде қайтыс болды. Прокш актриса Дафна Вагнердің бірінші күйеуі, Виланд Вагнердің қызы, композитор Рихард Вагнердің шөбересі және Франц Листтің шөпшесі болды.

Прокш пен Лукона ісі туралы еңбектер

1988: Ханс Преттербнер Лукона ісі туралы "Der Fall Lucona" атты кітап жариялады. 1993: Лукона ісі туралы фильм (Дэвид Сушет қатысқан). 2004: Монохром өнер тобы Удо Прокштің өмірі туралы "Удо 77" мюзиклін қойды. 2010: Роберт Дорнхелмнің режиссерлік еткен "Удо Прокш: Бақылаудан шыққан" атты Удо Прокш туралы деректі фильм шықты. 2023: "Океандарды құрғату" (6-маусым, 6-шы бөлім), National Geographic телеарнасының деректі фильмі.