Кіріспе

Испандық гандболшы Иняки Урдангарин Либерт (15 қаңтар 1968 жылы туған) – Испанияның бұрынғы гандболшысы, қазіргі кәсіпкер және король Хуан Карлос пен королева Софияның кіші қызы Инфанта Кристинаның бұрынғы күйеуі. Ол король Фелипе VI-нің қарындасының күйеуі болған. Урдангарин 2004 жылдан бері "Ноос ісі" деп аталатын коммерциялық емес қоры арқылы спорттық шараларға 6 миллион евро мемлекеттік қаражатты жымқыру және Инфанта Кристинаның күйеуі ретінде Палма-де-Майорка герцогының құрметті атағын пайдаланып саяси жемқорлық жасады деген айып тағылды. 2018 жылдың маусым айында ол 5 жыл 10 айға бас бостандығынан айырылды; алғашқыда Авила түрмесіне қамалды, бірақ 2021 жылдан бері шартты түрде босатылды.

Ерте өмір және білім

Иняки Урдангарин 1968 жылдың 15 қаңтарында Баск елінің Зумаррага қаласында туды. Оның әкесі – Хуан Мария Урдангарин Берриохоа (1932 жылдың 19 қыркүйегінде Зумаррагада туған, 2012 жылдың 10 мамырында Витория-Гастейзде қайтыс болған), инженер және химия және банк салаларындағы кәсіпкер, анасы – Клер Франсуаз Лиебер Куртуа (1935 жылдың 16 шілдесінде Антверпенде туған), испан баскі және бельгиялық (валлондық және фламандтық) тегінен. Оның алты бауыры бар. Оның әкесінің ата-анасы Лауреано де Урдангарин и Ларраньяга (1898–1982) және әйелі Ана де Берриочоа и Эльгарреста (1902–1996) кішкентай және қарапайым баск ауылы Зумаррагадан шыққан. Ол жекелеген талаптарға сай жасалған оқудан кейін MBA дәрежесін алды.

Спорттық мансабы

18 жасында Урдангарин "Барселона" клубының кәсіби гандбол ойыншысы болды, және 2000 жылға дейін зейнеткерлікке шыққанша осы клубта ойнады. Осы уақытта Барселонадағы Әкімшілік және Бизнес мектебінде (ESADE) оқып, бизнес-әкімшілік магистрі дәрежесін алды. Испанияның гандбол құрамасының құрамында ол 1992, 1996 және 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысты, 2000 жылы команда капитаны болды. Команда 1996 және 2000 жылдары қола медаль жеңіп алды. Урдангарин 2001 жылдың 4 сәуірінен бастап Испания Олимпиада комитетінің мүшесі болды және 2004 жылдың 16 ақпанында комитет төрағасының бірінші орынбасары болып сайланды. 2001 жылы ол Корольдік спорт заслугасы орденімен марапатталды. 2001 жылдың қыркүйегінде Урдангарин спорттық маркетингпен айналысатын Octagon Esedos компаниясының жоспарлау және даму директоры болып тағайындалды. Испанияның Сыбайлас жемқорлыққа қарсы бюросы Nóos институтында тінтіру жүргізді. "El País" газеті Nóos институты ұйымдастырған халықаралық шараның бюджеттік құжатын жариялады. Ол түрлі испан мемлекеттік органдарын (көбінесе аймақтық үкіметтерді) Nóos институтымен ешқандай жұмыс істемеген және қызмет ақысы жоғары бағаланған келісімдерге қол қоюға көндірді, нәтижесінде мемлекеттік органдардан 5,8 миллион еуроға дейін қаржы тартылды. 2011 жылдың желтоқсанында Сыбайлас жемқорлыққа қарсы бюро Урдангариннің Белиз және Ұлыбританиядағы шоттарына мемлекеттік қаражаттың ірі сомаларын жібергенін растады. Сол айда Испания Корольдік үйі Урдангариннің осы скандалға байланысты болашақта корольдік отбасының ресми іс-шараларына қатыспайтынын мәлімдеді. 2011 жылғы Рождество қарсаңындағы ұлттық үндеуінде король Хуан Карлос "Әділет бәрі үшін бірдей" деді, ал ертесіне бұл жалпы айтылған сөз екенін түсіндірді. 2012 жылдың 6 ақпанында Урдангарин сыбайлас жемқорлыққа қатысты айыптаулар бойынша судьяның алдына келді. Ол, соның ішінде Балеар аралдарының бұрынғы премьер-министрі Жауме Матаспен бірге 14 адаммен бірге тергелді. Ол 2012 жылдың 25 ақпанында Майоркада тергеу судьясы Хосе Кастроның алдында жауап беру үшін қайтадан пайда болды. 2013 жылдың 26 қаңтарында Испания Корольдік үйі өзінің ресми сайтынан Иняки Урдангарин туралы бөлімді алып тастады. 2018 жылдың 12 маусымында Испания Жоғарғы соты апелляциялық сот шешімімен Урдангаринге бес жыл он айға бас бостандығынан айыру жазасын берді. 2018 жылдың 18 маусымында ол Авила облысындағы Бриева түрмесіне келді. 2021 жылы ол бақылауда босатылды, түрмеге аптасына бір рет бару міндеті болды (Корольдік 1368/1987 қаулысы, Өткінші ережелер, үшінші тармақ). Кристина 2015 жылы бұл атағынан айырылды. Отбасы 1997 жылдан 2009 жылға дейін Барселонада тұрды, онда Урдангарин Motorpress Ibérica компаниясының жоспарлау және даму директоры және Nóos Consultoría Estratégica компаниясының негіздеуші серіктесі болды. 2013 жылдың тамызында Урдангарин Барселонада сотталу үшін қалды, ал оның әйелі мен балалары Швейцарияның Женева қаласына көшіп, Caixabank Foundation Foundation-да жұмыс істеді. 2022 жылдың 24 қаңтарында Кристина мен Урдангарин ажырасқанын жариялады. Олар 2023 жылдың желтоқсан айында ажырасты.

Ұлттық құрмет

: Спорттық еңбегі үшін Корольдік орденнің Үлкен кресті (Real Orden del Mérito Deportivo, 30/11/2001).

Шетелдік марапаттар

: Германия Федеративтік Республикасының Еңбегі үшін орденінің 1-ші дәрежелі Ұлы кресті (11/11/2002). : Емен тажы орденінің Ұлы кресті (07/05/2001).