Кіріспе

Британдық мемлекеттік қызметкер

Өзінің өмірбаясын жазған Джон Ф. Нейлордың пікірінше, Хэнки "кейінгі Виктория дәуірінің империалисінің нақты сенімдерін сақтады, оның саясаты британдықтардың шетелдегі басымдығын сақтауға және, мүмкіндігінше, Еуропадағы британдық араласудан қашуға бағытталған. Оның патриотизмі күдіксіз, бірақ тарихи өзгерістерге сезімталдығы шектеулі болды". Нейлор былай деді: "Хэнки фашизмнің қауіптілігін, тек Британияға әскери қауіп ретінде ғана емес, сонымен қатар Лейбористік партияның үкіметтік партия ретінде пайда болуымен байланысты ішкі саясаттың өзгеруін толыққанды түсінбеді. Бұл кемшіліктерде Хэнки өзінің буыны мен өскен ортасының өкілі болды; оның жауапкершілігі артуының себебі, ол өзінің замандастарының көпшілігінен жақсы хабардар болғандығында еді".

Жеке өмір

Р. А. Ханкидің үшінші ұлы Морис Ханки 1877 жылы Биаррицте дүниеге келді және Регби мектебінде білім алды. Ол Корольдік теңіз артиллериясына қосылып, капитан шеніне көтерілді және Теңіздік барлау бөлімінің Соғыс бөлімінде жағалау қорғанысы сарапшысы ретінде қызмет етті (1902–1906). Оның кіші інісі Дональд Хэнки Бірінші дүниежүзілік соғыста Батыс майданында қызмет еткен кезінде жазған эсселерімен танымал болды. Дональд Сомма шайқасында қаза тапты. 1902 жылғы Рождество маңында Хэнки Аделина де Смидтпен танысты. Олар 1903 жылдың қыркүйегінде үйленді. Олардың арақатынасы берік және қолдауға толы болды, Аделина оны көрнекті тұлғалармен әлеуметтік жиындарға және Париж бейбітшілік конференциясы мен Генуя конференциясы сияқты маңызды шараларға жиі сүйреп жүрді. Олардың төрт баласы болды: Роберт (1905 жылы туған), Урсула (1909 жылы туған), Кристофер (1911 жылы туған) және Генри (1914 жылы туған). 1916 жылы тағы бір бала дүниеге келмей қалды. Ханки отбасы балалары өсіп келе жатып бірнеше рет көшті, 1907 жылы бір жыл Мальтада тұрды, содан кейін Суррейдегі Лимпсфилд маңындағы Хайстедке қоныстанды. Лорд Хэнки 1963 жылы 85 жасында қайтыс болды, ал оның барондық атағы ең үлкен ұлы Робертке өтті.

Үкіметтегі мансап

1908 жылы Хэнки Империялық қорғаныс комитетінің Әскери-теңіз хатшысы болып тағайындалды. 1912 жылы ол Комитет хатшысы болды және бұл лауазымды 26 жыл бойы атқарып тұрды. 1914 жылдың қараша айында ол Соғыс кеңесінің хатшысы міндетін қосымша алды. Осы қызметінде ол майор Эрнест Свинтонның гусеницалық бронетранспорт құрастыру туралы идеяларын байқап, 1914 жылдың 25 желтоқсанында Уинстон Черчилльдің назарына жеткізді. Бұл нәтижеде Лендшип комитеті құрылды. 1916 жылдың желтоқсанында Дэвид Ллойд Джордж премьер-министр болды және үкіметтің жұмыс істеу тәсілін күрт өзгертті. Кішкентай Соғыс кабинеті құрылды, ал Хэнки оның хатшысы болып тағайындалды және колониялар мен доминион үкіметтерінің өкілдерін де қамтитын Империялық соғыс кабинетінің хатшысы қызметін атқарды. Ол өте қабілетті екендігі үшін жақсы танылды, сондықтан 1919 жылы толық кабинет қайта құрылғанда хатшылық сақталды және Хэнки 19 жыл бойы Кабинет хатшысы болып қызмет етті. 1923 жылы ол Тай кеңесінің хатшысы лауазымын иеленді. Ұзақ жылдар бойы қызмет еткен кезеңде ол көптеген халықаралық конференцияларда Ұлыбританияның хатшысы және көптеген Империялық конференциялардың бас хатшысы болып тағайындалды. 1938 жылдың тамызында Хэнки үкіметтік қызметтен зейнетке шығып, Суэц каналы компаниясының Ұлыбритания үкіметі директоры болды, бұл лауазымды бір жыл ғана атқарды. Хэнки құрметті тұлға болып сақталды және министрлер мен мемлекеттік қызметкерлер одан жиі кеңес сұрады. 1939 жылдың тамызында ол Невилл Чемберленге жаңа Соғыс кабинетін құру туралы кеңес берді және келесі айда Чемберленнің көптеген партиялық емес саяси тағайындамаларының бірі болды, ол портфелі жоқ министр және Соғыс кабинетінің мүшесі болды. Хэнки бұл міндетті қабылдауға құлшынбады, бірақ келісті. 1940 жылдың мамырында Чемберленнің орнын Уинстон Черчилль басқарған кезде ол Ланкастер герцогтігінің канцлері болды, бірақ Черчилльдің Соғыс кабинетіне кірмеді. 1941 жылдың шілдесінде лорд Хэнки бас төлем шебері лауазымына ауыстырылды, бірақ келесі жылы ол үкіметтен толығымен шеттесті. Ол өмірінің соңына дейін мемлекеттік және жеке секторларда басқа да лауазымдарды атқара берді.

Соғыстан кейінгі жазбалар

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Хэнки соғыс қылмыстары соттарының белді сыншысы ретінде көзге түсті және 1950 жылы жарияланған "Саясат, сынақтар және қателіктер" атты кітабында одақтастардың неміс және жапон басшыларын соғыс қылмыстары үшін соттауға құқығы жоқ екенін айтты. Хэнки үкіметте қызмет еткен жылдарының көп бөлігінде, оның ішінде Бірінші дүниежүзілік соғыс кеңесі мен Императорлық соғыс кабинетінің хатшысы болған кезінде, кейде өте егжей-тегжейлі қолмен жазылған күнделіктерді жүргізіп отырды. Күнделіктер қазір Англияның Кембридж қаласындағы Черчилль мұрағат орталығында сақтаулы және оларды кез келген адам оқи алады.

Құрметтер

1912 жылы туған күніне орай Ханки Бат орденінің серігі болып тағайындалды. Одан кейін ол 1916 жылы сол ордендегі кавалер-командор дәрежесіне, ал 1919 жылы Ұлы крест кавалері атағына көтерілді. 1929 жылы туған күніне орай сэр Морис Сент-Михаил және Сент-Джордж орденінің Ұлы крест кавалері атанды. 1934 жылғы жаңа жылдық наградалармен Сер Морис Корольдік Викториан орденінің Ұлы крест атағына ие болды. 1939 жылғы жаңа жылдық наградалармен ол Суррей графтығындағы The Chart жеріндегі Хенки бароны титулымен теңдестірілді. Сол жылы ол сондай-ақ Ұлы кеңеске мүше болып тағайындалды. 1942 жылы ол Корольдік қоғамға 12-ші жарғы бойынша мүше болып сайланды, бұл жарғы «ғылымға ерекше үлес қосып, немесе қоғам үшін маңызды пайда әкелерлік сайлауға лайық» адамдарға арналған.