Минто, Гилберт Джон Эллиот Мюррей Киннинмаунд: британдық саяхатшы және саяси қайраткер

Кіріспе

Британдық жұр және саясаткер (1845–1914)

Гилберт Джон Эллиот Мюррей Киньмонд, Минтоның 4-ші графы, (/k//ɪ/'/n//ɪ//n//m//ə//n//d/; 9 шілде 1845 – 1 наурыз 1914), 1859 жылдан 1891 жылға дейін әдеп бойынша Мелгунд виконты атанған, британдық жұр және саясаткер, 1898 жылдан 1904 жылға дейін Канаданың генерал-губернаторы, ал 1905 жылдан 1910 жылға дейін Үндістанның вице-королі қызметін атқарды.

Ерте өмір және мансап

Минто Лондон қаласында, Минтоның 3-ші графы Уильям Эллиот Мюррей Киннинмоунд пен генерал сэр Томас Хислоптың 1-ші баронетінің қызы Эмманың ұлы болып дүниеге келді. 1859 жылы әкесінің қайтысынан кейін ол виконт Мелгунд титулымен танылды. Eton College және Кембридж университетінің Trinity College-ін бітірген соң, 1867 жылы Scots Guards полкіне лейтенант болып қабылданып, 1870 жылы қызметтен кетті. 1872 жылы 1st Roxburghshire Mounted Rifle Volunteer Corps полкіне капитан болып қосылды. 1874 жылы газет тілшісі ретінде Испаниядағы карлистердің әрекеттерін бақылады. 1877 жылы Ресеймен соғыста түрік армиясында қызмет етті және 1878–1879 жылдардағы екінші Ауған соғысында лорд Робертспен бірге болды, сонда ол сэр Луис Кавагнаридің Кабулға жасаған қазалы миссиясына қатысудан мүжіл болды. 1881 жылы лорд Робертстің Кейпке жасаған миссиясында жеке хатшысы болды. Сэр Уилфрид Лориер лорд Минтоның "өз міндеттерін жанына жақын сезінгенін" айтты, ал оның өмірін зерттеу көптеген қиындықтар мен жауапкершіліктерді қабылдаған белсенді адамды көрсетті. Лорд Минтоның қызмет мерзімі экономикалық өсіммен және Канадаға жаппай көші-қонмен қатар жүрген күшті ұлтшылдық кезеңімен ерекшеленді. АҚШ-пен қарым-қатынас шекара және балық аулау даулары екі ел арасында проблема тудырғандықтан шиеленісті болды. 1901 жылдың қыркүйегінде, қаңтарда Виктория патшайымы қайтыс болғаннан кейін, Корнуолл мен Йорк герцогы мен герцогинясы (кейін король Георг V және королева Мэри) Канадаға сапар шекті және Леди Минтомен бірге Канаданың батысына және Клондайкқа барды. Сапардан кейін Минто Канадалық Тынық мұхиты темір жолының президенті Томас Шонессиді Вестминстердегі үкіметке, Колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшы арқылы Йорк герцогы мен герцогинясына көрсеткен қызметі үшін рыцарлық атаққа ұсынды. Премьер-министр Уилфрид Лориер, Шонессимен жақсы қарым-қатынасы болмаған, бұл идеяға қарсы болды; бірақ Минто бәрібір ұсыныс жасады, Лориердің ашуын тудырып, премьер-министрді барлық канадалық үміткерлерді Лондонға тізімді жібермес бұрын премьер-министр мақұлдауы керек деген саясатты жасауға итермеледі. 1901 жылдың 6 желтоқсанында лорд Минто Оттава өзенінде конькимен сырғанау кешін өткізді, сол кезде Эндрю Джордж Блэрдің қызы Бесси және әлеуетті құтқарушы Генри Альберт Харпер суға батып кетті. Лорд Минто, өзінің ізашарлары сияқты, жас елді аралап, Квебек, Онтарио және Канаданың батысын аралап, Солтүстік-Батыс көтерілісі кезінде қызмет еткен бұрынғы шайқас алаңдарын көрді. Ол Солтүстік-Батыс атты полициясымен бірге Канаданың батысын аралап, Квебек аймағында атпен жүрді. Лорд Минтоның канадалық мұраны сақтаудың маңыздылығы туралы сенімі Канаданың Ұлттық мұражайының құрылуына әкелді. Лорд пен леди Минто спортқа құмар еді және олар 1903 жылы құрған Минто конькимен сырғанау клубы көптеген әйгілі конькимен сырғанаушыларды тәрбиеледі. Олар екеуі де спортта жақсы жетістіктерге жетті және Ридо-холлдағы уақытында көптеген көңілді коньки тебу кештерін өткізді. Жазда Минто отбасы велосипедпен жүруге және лакросс ойнауға ұнайтын. 1901 жылы лорд Минто Минто кубогын сыйға тартты және Канаданың чемпион аға ерлер лакросс командасына жыл сайын марапаттауды қадағалау үшін сенім білдірілген тұлғаларды тағайындады (1937 жылдан бастап кубок жасөспірімдер чемпионатына беріледі). Ол табиғатты жақсы көрді, табиғи ресурстарды сақтауды жақтады және ұлттық парктің құрылуын ынталандырды. Білім беру және денсаулық сақтау саласында лорд Минто болашаққа бағдарлануды қолдады. Ол Канаданың прогресі патриотизм мен бірлікті дамытуға байланысты деп сенді, және бұл сенім оның Канада мектептерінде кеңейтілген тарих оқу бағдарламасын жасауға деген ниетінде көрінді. Туберкулезден туындаған денсаулық дағдарысына жауап ретінде ол Канададағы тұңғыш туберкулезге қарсы қорының құрылуына көмектесті. Лорд Минто сондай-ақ Канада әскерисінің дамуына үлкен қызығушылық танытты және оқыту мен кәсіби даму қажеттілігін атап өтті. Ол 1898 жылдың 1 желтоқсанында генерал-губернатордың жаяу әскер полкінің құрметті подполковнигі болып тағайындалды және кейіннен құрметті полковник болып тағайындалды, бұл дәстүр бүгінге дейін генерал-губернаторлардың лауазымымен жалғасып келеді. Ол 1902 жылдың 11 тамызында патшаның маусым айында жарияланған 1902 жылғы таққа отыру құрметіне тағайындалу ниеті туралы хабарлағаннан кейін, құпия кеңесші болып тағайындалды. 1904 жылы Канаданың генерал-губернаторы лауазымын аяқтағаннан кейін, Британияға қайтып келе жатып, лорд Минто күнделігіне "осылайша Канададағы өміріміз аяқталды және көптеген достарымнан айырылу мен жақсы көретін елді қалдыру өте қиын болды" деп жазды.

Minto was born in London, the son of William Elliot Murray Kynynmound, 3rd Earl of Minto, and Emma, daughter of General Sir Thomas Hislop, 1st Baronet. After the death of his grandfather in 1859 he became known by the courtesy title of Viscount Melgund. After completing his education at Eton College and Trinity College, Cambridge, he was commissioned a Lieutenant in the Scots Guards in 1867, but left in 1870. He joined the 1st Roxburghshire Mounted Rifle Volunteer Corps as a captain in 1872. In 1874, in the capacity of a newspaper correspondent, he witnessed the operations of the Carlists in Spain; he took service with the Turkish army in the war with Russia in 1877 and served under Lord Roberts in the second Afghan War (1878–1879), having narrowly escaped accompanying Sir Louis Cavagnari on his fatal mission to Kabul. He acted as private secretary to Lord Roberts during his mission to the Cape in 1881, Sir Wilfrid Laurier wrote that Lord Minto "took his duties to heart" and a review of his life reveals an energetic man who welcomed many challenges and responsibilities. Lord Minto's term of office was marked by a period of strong nationalism which saw economic growth coupled with massive immigration to Canada. Relations with the United States were strained as border and fishing disputes continued to create problems between the two countries. In September 1901, after Queen Victoria's death in January, the Duke and Duchess of Cornwall and York (later to become King George V and Queen Mary) visited Canada, and travelled with Lady Minto to western Canada and the Klondike. Following the tour, Minto recommended Thomas Shaughnessy, President of the Canadian Pacific Railway, to the government at Westminster, via the Secretary of State for the Colonies, for a knighthood, as recognition for his service to the Duke and Duchess of York. Prime Minister Wilfrid Laurier, to whom Shaughnessy was no friend, opposed the idea; but, Minto made the recommendation anyway, invoking the ire of Laurier and prompting the Prime Minister to draft a policy dictating that all Canadian nominees for honours must be approved by the prime minister before the list was sent to London. On 6 December 1901, Lord Minto held a skating party on the Ottawa River, when Andrew George Blair's daughter Bessie, and potential rescuer Henry Albert Harper both drowned. Lord Minto, like his predecessors, travelled throughout the young country—he crossed Quebec, Ontario and western Canada, visiting former battlegrounds where he had served during the North West Rebellion. He rode throughout western Canada with the North West Mounted Police, and enjoyed the Quebec countryside on horseback. Lord Minto's convictions about the importance of preserving Canadian heritage led to the creation of the National Archives of Canada. Lord and Lady Minto were sports enthusiasts and the Minto Skating Club, which they founded in 1903, has produced many famous ice skaters. They both excelled at the sport and hosted many lively skating parties during their time at Rideau Hall. In the summer, the Minto family loved to bicycle and play lacrosse. In 1901, Lord Minto donated the Minto Cup and appointed trustees to oversee its annual awarding to the champion senior men's lacrosse team of Canada (since 1937 the Cup has been awarded to the junior men's champions). He loved the outdoors, championed the conservation of natural resources and promoted the creation of national parks. In education and health, Lord Minto encouraged a forward looking approach. He believed that Canada's progress depended on the cultivation of patriotism and unity, and this conviction was reflected in his desire to see a wider history curriculum developed in Canadian schools. In response to the health crisis posed by tuberculosis, he helped establish the first anti tuberculosis foundation in Canada. Lord Minto also took great interest in the development of the Canadian military and emphasized the need for training and professional development. He was appointed honorary Lieutenant Colonel of the Governor General's Foot Guards Regiment on 1 December 1898 and was subsequently appointed Honorary Colonel, a tradition that has continued with the post of Governors General to this day. He was appointed a Privy Counsellor on 11 August 1902, following an announcement of the King's intention to make this appointment in the 1902 Coronation Honours list published in June. On his trip back to Britain in 1904, having finished his term as Canada's Governor General, Lord Minto wrote in his journal " so our life in Canada is over and it has been a great wrench parting from so many friends and leaving a country which I love, and which has been very full of interest to me".

Үндістанның вице-патриоты және генерал-губернаторы

1905 жылы Кедлстонның Лорд Керзоны отставкаға кеткен соң Минто Үндістанның вице-королі және генерал-губернаторы болып тағайындалды, ол 1910 жылы зейнеткерлікке шықты. Бұл реформалар Джон Морли мен Лорд Минто оларды бірлесіп жасағандықтан, көбінесе "Морли-Минто реформалары" деп аталды. Олар 1909 жылы британдық парламентте Үндістан кеңестері заңы ретінде қабылданды. 1909 жылғы 15 қарашада Ахмадабадтың Раипур қақпасының жанында Лорд Минто мен оның әйеліне екі бомба тасталды, бірақ олар ешқандай жарақат алмады. Одан кейін Пенхерст Лорды Хардинге оның орнына келді. Өмірі бойы қызмет еткені үшін ол "Жартер" орденінің сапындас рыцары болды.

Мұра

Менто графының Канададағы танымалдылығы одан кейін де сақталды. Рокклифтегі Минто алаңы, Оттава және Ванкувердегі Минто көшесі, Ароу көлдеріндегі танымал «СС Минто» бу кемесінен бөлек, 1936 жылы құрылған Бридж-Ривер аймағындағы Минто-Сити алтын өндіруші қаласы графтың құрметіне аталған. Сонымен қатар, Британдық Колумбияның солтүстік аймағындағы Атлин округіндегі Минто тауы мен Онтарио штатындағы Минто қаласы да графтың есімімен аталады. Нью-Брансуик штатындағы Минто қаласы оның естелігіне қайта аталды. Минто графы мен леди Минто 1900 және 1902 жылғы төрт долларлық банкноталардың беткі жағында бейнеленген. Түнгі Дакота штатындағы Минто қаласы, оның қоныс аударушылары келген Минто, Онтарио қаласының атымен аталған. Үндістанның Калькутта (Калькутта) қаласындағы Минто паркі оның құрметіне салынған. Әлигарх мұсылман университетіне дейінгі мектеп, жаңа ғимараттар салуға жасаған жомарт үлесі үшін Минто айналымы деп аталды. Бангладеш үкіметінің көптеген министрлерінің ресми резиденциясы орналасқан Минто жолы Лорд Минтоның есімімен аталған. Лахордағы Минто ауруханасы мен Минто паркі (қазір ресми түрде аты өзгертілген, бірақ халық арасында әлі де осылай танымал) де оның құрметіне аталған. Бангалордағы Минто офтальмологиялық ауруханасы да оның есімімен аталады. Бұл Үндістандағы ең көне, ең ірі және ең жұқ жүмыс істейтін көз ауруханаларының бірі.