Кіріспе

Көлік велосипедін жүргізу білімі

Effective Cycling – Джон Форестердің әзірлеген велосипедпен жүргізуді үйрету бағдарламасы, бұл бағдарлама бірнеше жыл бойы Америка Дөңгелектілер Лигасының ұлттық білім беру бағдарламасы болды, бірақ Форестер оларға осы атауды пайдалануға рұқсат беруді кері қайтарды. Бұл сонымен қатар Форестердің осы тақырыптағы кітабының (алғаш рет 1976 жылы жарық көрген және содан бері көп рет қайта жаңартылған) атауы. Бағдарлама оқулықтардан, оқу курстарынан (оқушылар мен оқытушылар үшін) және оқушыларға арналған оқу видеоларынан тұрады. Бағдарламаның негізгі ұстанымы – көлік велосипедін жүргізу тәжірибесі. Басты ұсыныс – велосипедші, педальді көлік құралын басқарушы ретінде, барлық көлік түрлеріне ортақ жол ережелерін сақтауы тиіс. Форестердің пікірінше, басқаша әрекет ету басқа көліктермен соқтығысу мүмкіндігін арттырады.

Сегрегациялық велосипедке қарсылық

Форестер көбінесе велосипед жолақтары сияқты бөлінген велосипедтік инфрақұрылымға қарсы тұрады, оның пікірінше, бұл велосипедшілердің көлік құралы ретінде жүру ережелеріне қайшы келетін мінез-құлқына ынталандырады. Бұл пікірге олардың велосипедтік инфрақұрылымның қауіпсіздігін арттыратынына сенетіндер қарсы шығады, мысалы, Британдық Колумбия университетінің велосипедтік инфрақұрылым қауіпсіздігі жөніндегі мета-зерттеу авторлары, олар «Велосипедтік инфрақұрылыммен (жолдармен, жолақтармен, бағыттармен) салыстырғанда, жолда велосипедпен жүру көбірек қауіпті болып көрінеді» деп мәлімдеді. Алайда, бұл зерттеуде «жаяу жолдары мен көп мақсатты жолдар ең жоғары тәуекел тудырады» деген қорытынды жасалды және Форестер жауап жариялады. Форестердің пікірін Еуропа мен АҚШ-тағы бірқатар зерттеулер де қолдайды, соның ішінде Колумбия округінің көлік департаментінің 2012 жылғы велосипедтік инфрақұрылымды бағалауы, онда велосипед жолақтарын орнатқаннан кейін апаттар екі есеге дейін артқан. Транспорттық зерттеулер зертханасының 2011 жылғы әдебиеттерге шолуы «дәлелдер велосипедшілерді көлік құралдарымен байланыстан алып тастаудың қауіпсіздік пайдасын өтеуге жететіндей, бөлінген желілердің тас жолдармен қиылысқан жерлерінде тәуекелдің жоғарылауын көрсетеді». 2008 жылы Копенгаген муниципалитетінің тапсырысымен жүргізілген зерттеуде «жаңадан салынған велосипед жолдарында жол-көлік оқиғалары мен жарақаттану 9-10% артқан» деп көрсетілген. 2008 жылы Даниядағы Аалборг университетінің Даму және жоспарлау факультетінің Жол қозғалысын зерттеу тобы жүргізген зерттеуде «негізгі нәтижелер велосипед жолдары жол қауіпсіздігін нашарлатады және бұл негізінен қиылыстардағы апаттардың көбеюіне байланысты» деген қорытындыға келді. Бұл, алайда, велосипедтік қозғалыстың жалпы өсуімен байланысты болуы мүмкін, бұл да бөлінген велосипедтік инфрақұрылымды орнатудың салдары.