Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Велосипед алғаш рет 1860 жылдары Жаңа Зеландияға «костяк» деп аталатын велоципед түрінде келді. Бұл велосипедтер, басқа елдердегідей, көп ұзамай әсем «биік дөңгелектерге» айналды, бүгінде олар пенни-фартинг деп танылады. Бай жастардың арасында танымал болған бұл велосипедтер оқиға мен жылдамдық сыйлады («Колониялықтар жылдамдыққа ұмтылады», - деп жазды бір газет), бірақ тиімді тежегіштер сияқты қазіргі мүмкіндіктердің болмауынан қауіпті де еді. Сонымен қатар, елдің көп бөлігіндегі қиын және төбелі жолдарда олардың қолданыссыздығы, оларды спорт пен демалысқа арналған құрал ретінде ғана пайдалануға мүмкіндік берді. 1880 жылдардың соңында «қауіпсіз велосипед» өндіріле бастады: төменгі рамасы мен пневматикалық дөңгелектері бар бұл модель әйелдер арасында кең танымал болды, нәтижесінде олар үшін жаңа еркіндік туды. Кейт Шеппард 1892 жылы Крайстчерчтегі алғашқы велосипед клубы – Atalanta Cycle Club-қа қатысты. Сондықтан велосипед Жаңа Зеландияда әйелдерге сайлау құқығын беруде маңызды рөл атқарды. «Қауіпсіз велосипед» – тізбегі, тірек доңғалақтары және шамамен бірдей дөңгелектері бар бұл велосипед, көпшіліктің назарына түсті. Сату өсті, бағалар төмендеді және жарты ғасыр бойы велосипед елдің жазық және дамыған аймақтарында көпшіліктің көлігіне айналды. 1949 және 1950 жылдары кейбір басты жолдардың бойына велосипед жолдары салынды. Дегенмен, 1950 және 60 жылдары өркендеген экономика мен үкіметтің көлік саясатының нәтижесінде, жаңа зеландиялықтар басқа көлік түрлерінен бас тартып, әлемдегі автомобильге иелік ету көрсеткіші ең жоғары елдердің біріне айналды. Бұл велосипедті қайтадан демалыс пен спортқа арналған құрал ретінде пайдалануға итермеледі. 1970 жылдардағы мұнай дағдарысы велосипедтерге деген қызығушылықтың қайта жандануына себеп болды. Жаңа велосипедтер танымал болды: бірінші кезекте жарыс велосипедтері, содан кейін BMX және, әрине, тау велосипедтері. 1990 жылы жүргізілген сауалнама көрсеткендей, велосипедпен айналысу Жаңа Зеландияда ең танымал спорт түрлерінің екіншісі болды. Содан бері велосипед сатылымы жоғары деңгейде сақталып, жылына орташа есеппен 150 000-нан асып түседі. 1994 жылдың қаңтар айынан бастап Жаңа Зеландияда велосипедпен жүретін барлық жастағы адамдар үшін велосипед шлемі кию міндетті болды.
The bicycle originally reached New Zealand in the 1860s in the form of the velocipede, also known as the 'boneshaker'. These bikes, as elsewhere, soon evolved into the elegant 'high wheelers', known today as penny farthings. Popular among wealthy young men, these offered adventure and speed ("Colonials like to get along fast", one newspaper wrote), but were also dangerous due to the lack of modern features like efficient brakes. Additionally the fact that they were useless on the rough and hilly roads of most of the country, ensured that they were seldom used for anything other than sport and recreation. By the late 1880s, the safety bicycle was being produced: with a lower frame and pneumatic tyres, it was a popular model for women to ride, and consequently brought about a new form of freedom for them. Kate Sheppard was involved with the first cycle club in Christchurch in 1892: the Atalanta Cycle Club. The bicycle has therefore been credited as significant in bringing women's enfranchisement to New Zealand. It was the 'safety bicycle', with its chain, sprockets and similar sized wheels that catapulted the bicycle into the public arena. Sales boomed, prices dropped and, for half a century, the bicycle became a transport of the masses, at least in the somewhat more level and developed areas of the country. Cycle tracks were being built alongside some main roads in 1949 and 1950. However, in the 1950s and 60s, driven by rising affluence and government transport policies, New Zealanders turned away from most other transport methods to become one of the countries with the highest car ownership ratios in the world. This largely relegated cycling once again to recreational and sports use. The oil shocks of the 1970s triggered the first of several bicycle resurgences. New bicycles became popular: first, road racing bikes, then BMXs and eventually mountain bikes. By 1990, a survey showed cycling to be the second most popular participation sport in New Zealand. Since then, cycle sales have remained high, averaging over 150,000 per annum. From January 1994 the wearing of bicycle helmets in New Zealand became mandatory for all ages of people using a bicycle.