Кіріспе

Жартылай теңіз деңгейлі док – жартылай су тасқынына қатысты док. Әдетте, докқа су тасқынының ең жоғары нүктесінде кіріледі. Су тасқыны төмендеген кезде, бөгет немесе тосқауыл су деңгейінің белгілі бір шектен төмен түсуін қалдырмайды, соның салдарынан доктағы кемелер су бетінде қалады, бірақ олар осы деңгейден жоғарығы су тасқынымен бірге көтеріліп-түседі. Жартылай теңіз деңгейлі доктар, әсіресе үлкен теңіз деңгейінің өзгеруі бар аймақтарда тиімді. Жартылай теңіз деңгейлі док бөгеті кемелердің одан өтуіне мүмкіндік беру үшін күнделікті ең жоғары теңіз деңгейінен жеткілікті төмен орналасуы керек. Бұл, әрине, кішкентай кемелерге немесе аз суға батып жүретін кемелерге, сондай-ақ үлкен теңіз деңгейінің өзгеруі бар аймақтарда оңайырақ болды. Док ішінде, бөгет деңгейінен төменгі судың тереңдігі тек док қазылған тереңдікке байланысты, бірақ бұл құрылыс шығындарын арттырады. Бөгеттің маңыздылығы және одан жоғарығы су биіктігі осы док бөгеттерінің маңызды жергілікті өлшем деңгейіне айналуымен, сондай-ақ докқа кіру және одан шығу үшін су ағынының биіктігін есептеуге арналған су тасқыны кестелері арқылы көрінеді. Бұл маңыздылық бастапқы бөгет ауыстырылғаннан кейін де көп жылдар бойы сақталды, мысалы, Северн сағасындағы Шарпнесте, немесе Ливерпульдегі Ескі док бөгеті сияқты док толығымен жойылған жерлерде.

"Есік-жапсырма" жартылай теңізге арналған док

Жарым-жартылай теңіз айлағының қазіргі заманғы жетілдірілген нұсқасы "қақпақ жапқышын" пайдаланады, ол бекітілген төбелікті теңіз көтерілгенде ашылатын және теңіз төмендегенде жабылатын иілмелі жапқышпен алмастырады. Ашық күйде қақпақ жапқышы теңіз түбіндегі деңгейде көлденең орналасады. Жұмыс істеу әдетте гидравликалық болып келеді, автоматты басқарумен; ал ескерту шамдары немесе дабылдар қақпақ жапқышы төмендетілуге немесе көтерілуге дайын тұрғанын көрсетеді. Ескі, бекітілген төбелікпен салыстырғандағы артықшылығы – қақпақ жапқышы түсірілгенде қайықтар үшін судың тереңдігі артады, себебі төбелік кедергі келтірмейді. Мұндай қақпақ жапқыш жүйелері Суонси, Пэдстоу, Дуглас және Пил қалаларында (соңғы екеуі Мэн аралында) орнатылған.