Кіріспе

Австриялық шығыстанушы және тарихшы Жозеф Фрайхерр фон Хаммер-Purgstall (9 маусым 1774 – 23 қараша 1856) – австриялық шығыстанушы, тарихшы және дипломат. Ол өзінің заманындағы ең білікті шығыстанушылардың бірі деп есептеледі.

Өмір

Иосиф Хаммер Штирия герцогтігіндегі (қазіргі Австрия) Грац қаласында дүниеге келді. 1796 жылы дипломатиялық қызметке қабылданып, 1799 жылы Стамбулдағы Австрия елшілігіне тағайындалды. Осы қызметте ол адмирал Уильям Сидни Смит пен генерал Джон Хелли Хатчинсонның Францияға қарсы экспедициясына қатысты. 1807 жылы Шығыстан үйіне оралғаннан кейін жеке кеңесші болып тағайындалды. 1824 жылы рыцарь дәрежесіне ие болды және содан бері өзін Риттер Йозеф фон Хаммер деп атады. Елу жыл бойы Хаммер Пургсталл түрлі тақырыптарда жемісті еңбек етіп, араб, парсы және түрік авторларының көптеген мәтіндерін және аудармаларын жариялады. Ол Хафез диванының батыс тіліне толық аудармасын алғаш рет жариялаған адам болды. Осылайша кең аумақты зерттеуі оны мамандардың сынауына ұшыратты, және Генрих Фридрих фон Диц (1751–1817) оны қатты сынға алды. Ол өзінің Unfug und Betrug in der morgenländischen Litteratur, nebst vielen hundert Proben von der groben Unwissenheit des H. v. Hammer zu Wien in Sprachen und Wissenschaften (1815) еңбегінде оған шамамен 600 бет қорлықпен арнады. Сонымен қатар, ол "Мың бір түннің" шығу тегі туралы мәселеде өзінің ағылшын замандасы Эдвард Уильям Лейнмен достық пікір алмасты. Хаммер Пургсталл Венадағы Австрия ғылым академиясының құрылуын қолдады және академияның алғашқы президенті болды (1847–1849). 1959 жылы Таяу Шығыспен мәдени байланыстарды дамыту мақсатында құрылған Австрия шығыс қоғамы Йозеф фон Хаммер Пургсталдың еңбектерін еске алу үшін ресми түрде «Österreichische Orient Gesellschaft Hammer Purgstall» деп аталды. 1847 жылы ол өзінің досы Людвиг Август фон Франкльдің тапсырысымен жасалған медальді алды. Медальдің артқы жағында оның кейбір шығармалары бейнеленген. 1856 жылдың 23 қарашасында Венада қайтыс болды.

Көзқарастар

Хаммер өзінің замандастары гректерін тілдік және саяси себептермен мәдени тұрғыдан Шығысқа жатқызады, гректерді классикалық мұраларымен байланыстыруға бағытталған филогректік үрдісін қабылдамайды. Осылайша, ол XVIII ғасырдың соңындағы зияли дәстүрге адал болған секілді.

Отбасы

1816 жылы Хаммер австриялық еврей қаржыгер Джозеф фон Хенкштейннің қызы Каролина фон Хенкштейнге (1797–1844) үйленді. 1835 жылы, қайтыс болған досы Готфрид Венцель фон Пургсталдың эдинбургтік жесірі, графиня Пургсталлдың (туған есімі Джейн Энн Кранстон) иеліктерін мұраға алғаннан кейін, ол Фрайерр атағын алып, әулеттік тегін Хаммер-Purgstall деп өзгертті. Шотландтық Базиль Холлдың «Шлосс Хайнфельд; немесе, Төменгі Штириядағы қыс» (1836) еңбегіндегі графша Пургсталдың сенсациялық бейнелеуі, оның 1834 жылы Пургсталл иеліктеріне шақырылған қонақ ретінде жасаған сапары туралы баяндамасы, Шердан Ле Фанудың «Кармилла» романының аттас вампир кейіпкеріне шабыт берген болуы мүмкін.