Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
II дүниежүзілік соғыс қылмысы
World War II war crime
Марзаботто қырғыны, немесе дәлірек айтқанда, Монте-Соле қырғыны – II дүниежүзілік соғыс кезіндегі қылмыс, онда нацилік әскерлер кем дегенде 770 бейбіт тұрғынды жаппай өлтірді. Бұл оқиға Болонияның оңтүстігіндегі таулы аймақтағы шағын Марзаботто ауылының маңында болды. Бұл соғыс барысында Батыс Еуропада Waffen SS жасаған ең ірі жаппай қырғын. Сонымен қатар, бұл Италия тарихындағы ең көп адам өлтірген атыс оқиғасы.
The Marzabotto massacre, or more correctly, the massacre of Monte Sole, was a World War II war crime consisting of the mass murder of at least 770 civilians by Nazi troops, which took place in the territory around the small village of Marzabotto, in the mountainous area south of Bologna. It was the largest massacre of civilians committed by the Waffen SS in western Europe during the war. It is also the deadliest mass shooting in the history of Italy.
Қазалау
1944 жылдың 29 қыркүйегі мен 5 қазаны аралығында партизандар мен қарсыластардың неміс сарбаздарына шабуыл жасағаны үшін, СС штурмбаннфюрері Вальтер Редер 16-шы СС танк-гренадиер дивизиясының сарбаздарын Райхсфюрер СС-ке жетекшілік етіп, Марзаботтода жүздеген адамды жүйелі түрде өлтірді. Олар сонымен қатар көршілес Гриццана Моранди және Монзуно коммуналарының көптеген тұрғындарын өлтірді, бұл Монте Соле массиві (Болон провинциясындағы Апеннин жотасының бөлігі) аймағында болды. Тарихшылар құрбандардың санын анықтауға күш салып бақты. Кейбір дереккөздерде 1,830-ға дейін құрбан болғандар туралы хабарламалар бар; ал басқалары 955 адамның қаза тапқанын есептейді. Монте-Соле бейбітшілік мектебінің қоры 770 адамның қаза тапқанын хабарлады. Бұл сан "728 қарақшыны" өлім жазасына кескенін хабарлаған Штурмбаннфюрер Редердің ресми есебіне жақын. Құрбандардың арасында 155-і 10 жасқа толмаған, 95-і 10-16 жас аралығындағылар, 142-і 60 жастан асқандар, 454-і ерлер, 316-ы әйелдер болды. Бес діни қызметкер де қаза тапты. Джованни Форназини, шіркеудің діни қызметкері және Қарсылық күштерінің мүшесі, қаза кезінде халықты нацистерден қорғау үшін өмірін тәуекелге тікті. Форназини көптеген шіркеушілерінің өмірін сақтап, бірден өлімнен құтылуға тырысқанмен, кейіннен нацистер тыйым салған қаза тапқандардың мәйітін жерлеп жатқанда, оны СС офицері тауып алды. Офицер оны Марзаботто ауданында жасалған қылмыстарда айыптады. Форназини ауыл тұрғындарына өлім жазасынан құтылуға көмектескенін мойындағанда, офицер оны атып өлтірді.
In reprisal for attacks on German soldiers by partisans and the Resistance between 29 September and 5 October 1944, SS Sturmbannführer Walter Reder led soldiers of the 16th SS Panzergrenadier Division Reichsführer SS to systematically kill hundreds of people in Marzabotto. They also killed numerous residents of the adjacent Grizzana Morandi and Monzuno communes, the area of the massif of Monte Sole (part of the Apennine range in the province of Bologna). Historians have struggled to document the number of victims. Some sources report up to 1,830 victims; others estimate 955 people killed. The Peace School Foundation of Monte Sole reports 770 victims. This number is close to the official report by Sturmbannführer Reder, who reported the "execution of 728 bandits". Among the victims, 155 were less than 10 years old, 95 were aged 10 to 16, 142 were over 60 years old, 454 were male and 316 were female. Five were priests. Giovanni Fornasini, a parish priest and member of the Resistance, risked his life to protect the population from the Nazis during the massacres. While Fornasini saved the lives of many of his parishioners and managed to escape immediate death, he was later discovered by an SS officer while he was burying the bodies of those killed in the massacre, which was forbidden by the Nazis. The officer accused him of crimes committed in the Marzabotto area. When Fornasini confessed to having helped the villagers avoid execution, the officer shot and killed him.
Әділет
Британдықтар СС генералы Макс Саймонды қырғынға қатысқандығы үшін соттады. Ол өлім жазасына кесілді, бірақ кейін мүкімі өмір бойы түрмеде жазалауға өзгертілді. Саймон 1954 жылы босатылып, 1961 жылы қайтыс болды. Америкалықтар австриялық азамат, СС майоры Уолтер Редерді Зальцбург қаласында тұтқындап, британдықтарға тапсырды. 1948 жылдың мамыр айында Редер соғыс қылмыстары бойынша сотқа тартылу үшін Италияға өткізілді. 1951 жылы ол Болоньядағы Италия әскери сотында сотталды. Ол Ғаетадағы әскери түрмеде өмір бойына жазалауға кесілді. 1985 жылы босатылып, алты жылдан кейін 1991 жылы қайтыс болды. 1998 жылы, қырғынның 54 жылдығында, Германия президенті Йоханнес Рау Италиядан ресми түрде кешірім сұрап, Марзаботто трагедиясының құрбандарының отбасыларына "терең қайғы мен ұят" сезімін білдірді. 2007 жылдың қаңтар айында Солтүстік Италияның Ла Специя қаласындағы Италия әскери трибуналы 17 күдікті бұрынғы СС мүшесінің 10-ын қатысусыз кінәлі деп тапты. Олар қырғын үшін өмір бойы түрмеге кесілді. Италиялық БАҚ хабарлағандай, 10 адам құрбандардың туыстары мен аман қалғандарына шамамен 100 миллион еуро төлеуге міндеттелді. Жеті күдікті ақталды.
The British tried SS General Max Simon for his part in the massacre. He was sentenced to death, later changed to life in prison. Simon was released in 1954 and died in 1961. The Americans arrested SS Major Walter Reder, an Austrian national, in Salzburg, and handed him over to the British. Reder was extradited to Italy in May 1948 to stand trial for war crimes. In 1951 he was tried in an Italian military court in Bologna. He was sentenced to life imprisonment in the military prison at Gaeta. He was released in 1985 and died six years later in 1991. In 1998, on the 54th anniversary of the massacre, the German President Johannes Rau made a formal apology to Italy and expressed his "profound sorrow and shame" to the families of the victims of Marzabotto. In January 2007, 10 of 17 suspected former SS members were found guilty in absentia by an Italian military tribunal in the north Italian town of La Spezia. They were sentenced to life imprisonment for the massacre. The Italian media reported that the 10 were also ordered to pay roughly €100 million to the survivors and relatives of the victims. Seven suspects were acquitted.
Танымал мәдениетте
1975 жылы түсірілген "Сало, немесе Содомның 120 күні" фильмі фашизм, тұтынушылық және билікті зәбірлеу туралы философиялық мәселелерді қамтиды. Фильмде наци-фашисттік кортежбен Марзаботтодан өтетін тұтқындардың арасында біреуі қашуға тырысатын эпизод бар. Бұл сахна нағыз Марзаботтода түсірілмеген. "L'uomo Che Verrà" (2009) фильмі жергілікті итальяндықтар, партизандар және Марзаботто қырғыны туралы баяндайды. Ол көптеген сыйлықтарға ие болды. Фильмде Рафаэле Заббан Дон Джованни Форнасини рөлін, ал Герман Маччиони Дон Убальдо Марчиони рөлін сомдайды.
The 1975 film Salò, or the 120 Days of Sodom, which deals with philosophical themes about fascism, consumerism and the abuse of power, features a scene where hostages in a nazi fascist convoy drives through Marzabotto as one hostage tries to escape. The scene was not shot in the real Marzabotto location. L'uomo Che Verrà (2009) tells the story of the local Italian people, partisans and the Marzabotto massacre. It has won numerous awards. It features Raffaele Zabban playing Don Giovanni Fornasini, and Germano Maccioni playing Don Ubaldo Marchioni.