Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландиядағы Баф-оф-Планти шығанағындағы арал.
Island in the Bay of Plenty, New Zealand
island
Жақында болған тарих
19 ғасыр: Тауранга аймағында 1865 жылы Король басып алған 290 000 акр жердің 240 000 акр жері 1865-1886 жылдар аралығында маори халқына қайтарылды. Басып алынған 50 000 акр жерге Матакана аралы кірмейді. Матакана аралының ауданы 15 000 акр. Уайтакер мен Расселл 1869-1873 жылдар аралығында аралдың батыс жағындағы (егістік жер бөлігі) 5000 акр жерді сатып алды. Уайтакер мен Расселл сол 5000 акр жерді 1874 жылғы 2 сәуірде Корольге сатты, ол бұрын сатқан маори халқына тегін қайтарды. 10 000 акрлық жағалау құмды төбелерін Оклендтен келген Уильям Далди сатып алды (1816 – 5 қазан 1903). 1878 жылғы 3 тамызда Далдиге 1870 жылғы Жердік ауысу туралы заңға сәйкес меншік құқығы туралы куәлік берілді. Бұл мәміле Wiakoura, Oturoa, Paretata, Omanuwhiri, Ohinetama, Wairaka, Pukekahu, Okotare және Hori Tupaea-ның Pa блоктарына қатысты. 20 ғасыр: 1993 және 1999 жылдар аралығында Матакана аралының орман және жеке меншік жеріне қатысты меншік дауы болды. Arklow Investments Limited және Кристофер Уингейт I. D. MacLean және басқаларға қарсы (UKPC 51) ісі Жаңа Зеландияның Апелляциялық сотынан Лондондағы Корольдік Кеңесінің Сот комитетіне шағым түсірілді.
19th Century: Of the 290,000 acres the Crown seized in the Tauranga region in 1865, 240,000 acres were returned to Maori between 1865 1886. The confiscated 50,000 acres did not include Matakana Island. Matakana Island is 15,000 acres. The 5000 acre western side of the island (farmland part) was purchased by Whitaker and Russell between 1869 1873. Whitaker and Russell then sold that 5000 acres on 2 April 1874 to the crown who then gave it back for no cost to the same Maori who had previously sold it. The coastal sand dunes of 10,000 acres were purchased by William Daldy of Auckland (1816 – 5 October 1903). A certificate of title under the Land Transfer Act 1870 was issued to Daldy on 3 August 1878. That transaction relates to the Wiakoura, Oturoa, Paretata, Omanuwhiri, Ohinetama, Wairaka, Pukekahu, Okotare and Hori Tupaea's Pa blocks. 20th Century: Between 1993 and 1999 the ownership of Matakana Island's forest and freehold land was in dispute. The case Arklow Investments Limited and Christopher Wingate v I. D. MacLean and others, (UKPC 51) was appealed from the New Zealand Court of Appeal to the Judicial Committee of the Privy Council in London.
Мара
Матакана аралында Ngāi Te Rangi hapū-ға қатысты үш мараэ бар. Кутароа мараэ және оның Тауаити жиналыс үйі Ngāti Tauaiti-ге қатысты. Опуреора мараэ және оның Тувиви жиналыс үйі Ngāi Tuwhiwhia және Ngāti Tauaiti-ге қатысты. Те Рангихохири немесе Оруарахи мараэ және оның Те Рангихохири жиналыс үйі Ngāi Tamawhariua-ға қатысты. 2020 жылдың қазан айында Үкімет Те Рангихохири мараэ және тағы 11 Ngāti Awa мараэсын жаңарту үшін Провинциялық өсу қорынан 4 871 246 доллар бөлді, соның нәтижесінде 23 жұмыс орны құрылды. Сонымен қатар, көршілес Рангиваэа аралында Ngāi Te Rangi hapū-ға тиесілі екі мараэ орны бар. Рангиваэа мараэ және оның жиналыс үйі, Те Хака а Те Тупере, Ngāi Tauwhao үшін жиналатын орын. 1980-2007 жылдар аралығында құлатылған Опонуи мараэ орны дәстүрлі түрде Те Нгаре қауымының жиналатын орны болған.
Matakana Island has three marae affiliated with Ngāi Te Rangi hapū. Kutaroa Marae and its Tauaiti meeting house are affiliated with Ngāti Tauaiti. Opureora Marae and its Tuwhiwhia meeting house are affiliated with Ngāi Tuwhiwhia and Ngāti Tauaiti. Te Rangihouhiri or Oruarahi Marae and its Te Rangihouhiri meeting house are affiliated with Ngāi Tamawhariua. In October 2020, the Government committed $4,871,246 from the Provincial Growth Fund to upgrade Te Rangihouhiri Marae and 11 other Ngāti Awa marae, creating 23 jobs. There are also two marae sites on neighbouring Rangiwaea Island belonging to Ngāi Te Rangi hapū. Rangiwaea Marae and its meeting house, Te Haka a Te Tupere, are a meeting place for Ngāi Tauwhao. The Oponui Marae site, which was dismantled between the 1980s and 2007, was traditionally a meeting place for Te Ngare.
География
Арал Тауранга портының кіреберісін қорғайды және Боунтауннан Маунт-Маунгaнуи тауына дейін созылады. Матакана аралы көбінесе қарағайлармен жабылған, бірақ тұрғындар үшін кейбір жерлер тазартылған. Матакана аралының халық тығыздығы салыстырмалы түрде төмен – 4,2, бірақ 2006 жылғы санақ бойынша Батыс жағалаудан (1,3) жоғары. Арал Солтүстік аралға қатысты ауданы бойынша үшінші орында, ал Жаңа Зеландия суларындағы он бесінші орында тұр. Аралдың ұзын, ақ құмды жағажайы серфингшілердің арасында танымал. Серфингшілер Маунт-Маунгaнуиден су таксисімен немесе Тауранга портының аузынан аралға ескек есе алады (ауа райына байланысты). Матакананың серфинг жасауға қолайлы жағасы – көптеген теңіз құстарының, соның ішінде қорғауға алынған Жаңа Зеландияның ұсақ құсының (dotterel) ұялайтын жері. 2007 жылы Жаңа Зеландияның Балық шаруашылығын басқару зерттеу дерекқоры Матакана аралы мен Рангиваэ аралы арасындағы су айдынында 325 тікенек сәулелі балық (stingray) мекендейтінін тіркеді және бағалады.
The island protects the entrance to the Tauranga harbour and stretches from Bowentown to Mount Maunganui. Matakana Island is largely covered with pine trees although some land is cleared for the residents. Matakana Island has a relatively small population density of 4.2, though still more than the West Coast(1.3 as of the 2006 Census). The island is the third largest by area associated with the North Island, or the fifteenth largest within New Zealand waters. The island's long, white sandy beach is popular with surfers. Surfers can either catch a water taxi from Mount Maunganui or paddle to the island across the mouth of Tauranga Harbour (depending on weather conditions). Matakana's surf side is a nesting site for a large number of sea birds, including the endangered New Zealand dotterel. In 2007 the New Zealand Fisheries Management Research Database recorded and estimated that there were 325 sting rays inhabiting the estuarial waters between Matakana Island and Rangiwaea Island.
Рангуаеа аралы
Рангуаэа аралы Матакана аралының оңтүстік-шығыс жағалауында орналасқан. Арал төмен жатыр, ұзындығы шамамен 20 метрге жетеді және кейбір жерлерінде аласа жартастар бар. Матакана сияқты, отарлау кезіндегі жер иелену тарихы да нақты емес, бірақ тәркіленген жер 1886 жылы қайтарылды. Аралдың негізгі өнімдері – киви, авокадо, ағаш және мал. Татухаману, Мотунгайо және Мотутангароа аралдары да жақын маңда орналасқан, кішкентай аралдардың қатарында.
Rangiwaea Island is off the south east coast of Matakana Island. It is low lying, over long and rises to , with low cliffs in places. Like Matakana, the land ownership history during colonisation is unclear, but confiscated land was returned in 1886. The main products on the island are kiwifruit, avocado, timber and cattle. Other nearby, smaller islands are Tahunamanu, Motungaio and Motutangaroa Islet. with a roll of as of .