Кіріспе

2004 жылғы американдық тарихи драма фильмі

"Iron Jawed Angels" – 2004 жылғы американдық тарихи драма фильмі, режиссері Катя фон Гарнье. Фильмде суфражист қозғалысының көшбасшысы Элис Пол рөлінде Хилари Суэнк, белсенді Люси Бернс рөлінде Фрэнсис О’Коннор, Инез Милхолланд рөлінде Джулия Ормонд және Кэрри Чэпмен Кэтт рөлінде Анжелика Хьюстон ойнаған. Фильм 2004 жылғы Санденс кинофестивалінде көрсетілгеннен кейін сыншылардың жоғары бағасын алды. Фильм 1910 жылдардағы американдық әйелдердің сайлау құқығы үшін күресіне арналған. Онда Элис Пол мен Люси Бернс сияқты әйелдердің сайлау құқығы үшін күрескен көшбасшылары бейбіт және тиімді зорлықсыз стратегиялар, тактикалар мен диалогтар арқылы американдық феминистік қозғалысты өзгертуге тырысады. Фильм АҚШ-та 2004 жылдың 15 ақпанында шықты.

Сюжет

Элис Пол мен Люси Бернс Англиядан оралады, онда олар әйелдердің әлеуметтік және саяси одағына қатысқан кезде танысқан. Екеуі Ұлттық американдық әйелдер сайлау құқығы қауымдастығына (NAWSA) әйелдердің ұлттық дауыс беру құқығы үшін тікелей Вашингтон қаласында науқан жүргізу жоспарын ұсынады. Олар өз идеяларының АҚШ-тағы белгілі суфражист көшбасшылары, әсіресе Кэрри Чэпман Кэт үшін тым радикалды екенін біледі, бірақ оларға DC-дегі NAWSA Конгресс комитетін басқаруға рұқсат беріледі. Олар 1913 жылы Президент Вудро Вильсонның инаугурациясы қарсаңында әйелдердің дауыс беру құқығы үшін шеру ұйымдастырудан бастайды. Бір сурет галереясында қайырымдылық жинағанда Пол еңбек құқықтарын қорғайтын Инес Милхолландты ақ атта шеруге жетекшілік етуге көндіреді. Пауыл Вашингтон газетінің саяси карикатурашысы Бен Вайсманмен (қосымша кейіпкер) танысады, және олардың арасында романтикалық сезімдердің белгілері байқалады. Бір көріністе Пол Ида Б. Уэллске оңтүстік штаттарының демократтары мен белсенділерін ашуландырмау үшін афроамерикандық әйелдерді шерудің соңында жүруге шақыруын түсіндіруге тырысады, бірақ Уэллс бас тартады және шерудің ортасында ақ нәсілді топқа қосылады. Қаржы жинау мәселесі бойынша келіспеушіліктерден кейін Пол мен Бернс NAWSA-дан шығарылып, өздерінің көзқарастарын қолдау үшін Ұлттық әйелдер партиясын (NWP) құрады. Элис Пол Бен Вайсманмен қысқа ғана романтикалық қарым-қатынасқа түседі. Қозғалыс ішіндегі келіспеушіліктер NAWSA басшыларының NWP тактикасын, мысалы, Вильсонға қарсы наразылықтарды және Ақ үй алдындағы тыныш күзетшілер акциясын сынауымен көрсетіледі. Америка үкіметі мен NWP наразылары арасындағы қарым-қатынас шиеленіседі, көптеген әйелдер әрекеттері үшін тұтқындалып, «жол тосқанын келтіру» айыбы тағады. Тұтқындалған әйелдер 60 күндік мерзімге Ококуан жұмыс үйіне жіберіледі. Зорлық-зомбылық пен қорқытуға қарамастан, Пол және басқа әйелдер аштық жариялайды, оларға күзетшілер күштеп сүт пен шикі жұмыртқа ішкізеді. Суфражистерге адвокаттармен немесе туыстарымен кездесуге рұқсат берілмейді, бірақ (қосымша кейіпкер) АҚШ сенаторы Том Лейтон түрмеде отырған әйелі Эмилиге барады. Олардың жағдайы туралы ақпарат Эмили күйеуіне жасырын хат жібергеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарына таралады. Пол, Бернс және басқа әйелдер босатылады. NAWSA АҚШ Конституциясының он тоғызыншы түзетуін қабылдауға шақырып, NWP-ге қосылғандықтан, Президент Вильсонға қысым жалғасады. Вильсон Еуропадағы демократия үшін күресіп жатып, АҚШ халқының жартысына демократияның артықшылықтарынан айырылғандықтан, халықаралық баспасөз тарапынан сынға ұшырамас үшін қысымға мойынсұнады. Түзетуді бекіту кезінде Теннесси заң шығарушы органының мүшесі Гарри Т. Берн соңғы сәтте анасынан телеграмма алады, өз дауысын өзгертеді және түзету қабылданады.

Атаудың шығу тегі

Фильмнің атауы 1917 жылы әйелдердің сайлау құқығы үшін комитет құруға қарсылық білдірген Массачусетс штатының өкілі Джозеф Уолштан алынған. Уолш комитет құру "темір жақ періштелердің талабына" бағынумен тең деп есептеді және "Үндемейтін күзетшілерді" "қысқа юбкалы, қысқа шашты, жаңылысқан жандар" деп атады. Фильмде "Үндемейтін күзетшілердің" тұтқындалуынан кейін және аштық жариялаудан соң, күштеп тамақтандырылған әйелдердің жауын ашық ұстау үшін қолданылған болат құралдар да сюжеттік желінің бір бөлігі болып табылады.

Шығарма кейіпкерлері

Фильмдегі ойдан шығарылған кейіпкерлер: Бен Вайсман, оның баласы, Эмили Лейтон және сенатор Том Лейтон.

Сыни жауап

Фильм сыншысы Ричард Ройпер фильмге оң баға беріп, "Iron Jawed Angels – жаңа және жарқын стильде айтылған маңызды тарихи сабақ" деп жазды. Variety журналының Скотт Фаундас фильмге теріс пікір жазып, "HBO-ның жұлдызды суфражистка драмасы, Iron Jawed Angels, лайықты тарихи тақырыпқа ден қойып, содан кейін ізгі ниеттер жеткілікті болады деп үміттенеді. Алайда, Америкадағы әйелдер үшін тең құқықтың туған күні туралы бұл сөйлесетін, мелодрамалық шолуда мұндай сәттілікке жете алмайды. Саундтректегі ескі музыканың күлкілі анахронизмі және MTV стиліндегі жарқын монтаж тізбектері фильмді жаңылыс жолға бұрып, апталық фильмдердің құрастырылған туындысы сияқты сезім тудырады." TV Guide-тан Роберт Парди аралас пікір білдірді: "Әйелдер құқықтарының алғашқы күндері туралы керемет фильмнің барлық элементтері бар, бірақ режиссер Катя фон Гарньенің көзді алаңдататын кинотрюктері мен кескілеген заманауи музыкасы кезеңмен үйлеспейді. Кеміссіз физикалық өндіріспен жарылқаған фон Гарнье өзінің эпикалық әңгімесін Lilith Fair турнесіне жататын музыкамен бұрмалайды; кейде режиссер мен сценарийшілер әйелдердің сайлау құқығы үшін күресті 1912 жылғы "Секс және қала" нұсқасы ретінде ойластырғандай көрінеді. Фильмнің соңғы үштен бір бөлігінде анахронизмдер басылғанда ғана маңызды мәні жарқырап көрінеді." Тарихшылар фильмді бірнеше себеппен сынады. Режиссер Катя фон Гарнье 21-ғасырлық саундтрек жасап, 20-ғасырдың басындағы суфражисткаларды қазіргі заманғы көрермендерге таныс "үшінші толқын" феминистеріне айналдырды. Оның ер немесе әйел адаммен жеке қарым-қатынаста болғанына ешқандай дәлел жоқ. Фильм тіпті Полға ғашық болатын, ойдан шығарылған кейіпкер – карикатурашы Бен Вайсманды енгізеді. Бұл Пауылға белсенді науқанына жарнама үшін газетшінің көмегі қажет болғанын көрсетеді, бірақ шындығында Пауыл өзінің өте талантты жарнама шебері болған. Фильмде Пол Ида Б. Уэллс Барнетті күлімсіреп қарсы алып, оның шеруге қосылуын бейнелейді. Бұл оқиға шындықта болған емес, мүмкін режиссер оқиғаның нәсілшілдік аспектісін жұмсартуға тырысқан. Уэллс Барнетт штаттық делегациямен бірге шеруге қатысу құқығын қолдаған екі ақ әйелмен бірге жүрді: Белл Сквайр және Вирджиния Брукс.