Ирландия-шотландиялық сарбаз және жазушы Энтони Гамильтон

Кіріспе

Ирландиялық сарбаз және жазушы (1719 жылы қайтыс болды)

Энтони Гамильтон ПК (Ирландия) (шамамен 1645 – 1719), сондай-ақ Антуан және Гамильтон графы деп те белгілі, сарбаз және жазушы болды. Ирландия және Шотландия тегінен шыққан католиктердің баласы болғандықтан, оның ата-анасы 1651 жылы Кромвель әскері Ирландияны басып алғанда оны Францияға алып келді. Реставрация кезінде отбасы Англияға көшіп, Уайтхоллде тұрды. Католиктер әскерден шеттетілген кезде, Энтони ағасы Джордждың ізімен француз әскеріне кіріп, франко-голланд соғысында (1672–1678) шайқасты. Ол Энтцхайм шайқасында жарақаттанды. 1685 жылы католик Джеймс II таққа отырғаннан кейін ол Ирландия армиясына қосылып, Вильям соғысында (1689–1691) якобиттер үшін күресті. Ол Ньютаунбатлер және Бойн шайқастарында қатысты. Жеңіліс оны соңғы француздық жерсіздігіне жеткізді. Францияда Гамильтон Сен-Жермен-ан-Лейдегі жерсіздік сарайында өмір сүрді, онда ол сарайдағы адам, ақын және жазушы болды. Ол француз тілін тіл ретінде таңдап, оқырмандарына ләззат сыйлап, көңіл көтеруді мақсат тұтқан жеңіл және әдемі стильді қабылдады. Ол "Граммонт графының естеліктерін" жазды, онда оның күйеу баласы Филипбер де Грамонт Карл II сарайында өткізген уақыты суреттелген. Бұл естеліктер француз әдебиетінің классикасы және Стюарттардың жаңғырту тарихының маңызды көзі болып табылады. Гамильтон сонымен қатар көптеген хаттар, өлеңдер және бес повесть жазды.

Ирландиялық балалық шақ

Гамильтон Ирландияның Конфедерациялық соғысы кезінде дүниеге келді. Оның әкесі, католик болғанына қарамастан, конфедераттарға қарсы лорд-лейтенант жағына шықты. Соғыс 1643 жылы жасалған келісіммен тоқтатылды. 1646 жылдың наурыз айындағы бейбітшілікке қол жеткізу әрекеті сәтсіз аяқталды. Соңғы рет ұзартылғаннан кейін, келісім 1 мамырда күшін жойды. Жаңа туған Энтони, анасы және оның бауырлары қауіпсіздігі үшін мамыр айында Дублинге әкелінді. 1647 жылы Ормонд Дублинді парламентшілерге тастап, Англияға кетті. Энтони, анасы және бауырлары Ирландияда қалған көрінеді. Ормонд Антонийдің әкесімен бірге 1648 жылы Ирландияға оралды. 1649 жылы Кромвельдің басып алуы кезінде Ормонд Антонийдің әкесін кірістердің бас қабылдаушысы және Ненаг қамалының губернаторы етіп тағайындады, ол 1650 жылдың қараша айында Генри Айртонға қарсы оны қорғауға тырысты, бірақ сәтті болмады.

Бірінші жер аударылу

Католик дінбасыларына басшылықты жоғалтқан Ормонд 1650 жылдың желтоқсан айында Францияға кетті. 1651 жылдың көктемінде Гамильтонның әкесі отбасымен бірге оның ізінен келді. Энтони шамамен жеті жаста болды. Оларды Нормандиядағы Канға жақын жерде Ормонд маркизасы, Антонийдің тәтесі Элизабет Престон қабылдады. Оның әкесі және үлкен ағалары, Джеймс пен Джордж, Карл II-ге түрлі лауазымдарда қызмет етті. Леди Ормонд 1652 жылдың тамызында Англияға қайтты, ал Энтонидің анасы Парижге көшіп, онда Гамильтон ағайындарының үйінде тұрды. Гамильтон ағайындары Луврдегі Карл II және оның анасы, Генриетта Марияның эмиграциядағы сарайына жиі баратын.

Қалпына келтіру

1660 жылы мамыр айында Реставрация кезінде Англия тағына Карл II отырды. Гамильтонның әкесі мен үлкен ағалары Уайтхоллға, сот орналасқан жерге көшіп барды. Карл II Гамильтонның әкесіне Ольстердің Доналонг аймағын қайтарды. Шамамен сол жылы Карл Гамильтонның әкесін Доналонг пен Ненагтың бароны етіп жариялады. Гамильтонның үлкен ағалары, Джеймс пен Джордж, Уайтхоллдағы сарай қызметкерлері болды. Патша Джеймс үшін протестанттық неке ұйымдастырды. 1661 жылдың басында Гамильтонның әкесі әйелі мен кіші балаларын да Лондонға әкелді, олар Уайтхоллдың жанындағы үйде барлығы бірге тұрды. 1663 жылдың қаңтар айында сотта Гамильтон ағайындылары Людовик XIV-нің құрметке ие болған қызына ғашық болғандықтан жер аударылған Филипбер, шевалье де Грамонтпен танысты. Граммонт француз тілінде сөйлейтіндіктен, оңай бейімделіп кетті. Гамильтон Граммонтпен дос болып, ол тез арада жақын топтың бір бөлігіне айналды. Граммонт Гамильтонның әпкесі Елизаветаға махаббат білдірді. Бір оқиға бойынша, Джордж пен Энтони Граммонтты Доверде тоқтатып, Лондоннан бірдеңе ұмытып кеткеніңіз ба деп сұрады. Ол: «Кешіріңіздер, мырзалар, сіңліңізге үйленуді ұмытып қалдым» деді. Бұл оқиға 1663 жылдың күзінде Граммонттың әпкесі Сюзанна Шарлотта оған Францияға қайтуға болатынын жаңылыс айтқан кезде болған болуы мүмкін. Ол барды, бірақ оны қабылдамағанын көрді. Дегенмен, Граммонт Елизаветаны кейінірек, желтоқсан айында, оған үйлену ниетін жариялағанға дейін тастап кетуге тырысқан болуы мүмкін. Граммонт Лондонда, 1663 жылдың желтоқсанында немесе 1664 жылдың басында Елизаветаға үйленді. 1664 жылдың наурыз айында Людовик XIV Граммонттың үйленгенін естіп, оған оралуға рұқсат берді.

Екінші жер аударылу

1667 жылы король Жоғарлық антты қабылдамаған католиктерді өзінің өмірлік гвардиясынан шығарып салды. Олардың арасында 1668 жылы Францияға кеткен Антонийдің ағасы Джордж болды. Антоний де онымен бірге кеткен болуы мүмкін. 1671 жылы Джордж француз әскері үшін Ирландияда полк жинады. Гамильтон онымен бірге болып, мамыр айында туысы Джон Батлерге Дублин қамалындағы өртті сөндіруге көмектескен сияқты. Кейін Гамильтон ағасының полкіне қосылып, Франко-голланд соғысында (1672–1678) шайқасты. Біраз уақыттан соң Джордж пен Антонийге кіші інісі Ричард қосылды. 1672 жылы полк Льежге гарнизонмен орналасып, маусым айында Утрехтті басып алды. 1673 жылы капитан болған Гамильтон Лимерикте полкке сарбаздар жинады. Антоний, 1674 жылғы маусымда Синсхайм шайқасында Джорджбен бірге шайқасқан, ал қазан айында Энцхаймда екеуі де жараланған. 1674 жылдың қысында Антоний, Джордж және Ричард Англияға сапар шекті, Джордж Францияға оралғаннан кейін Антоний мен Ричард Ирландияға сарбаздар жинауға кетті. Француз кемелері 1675 жылғы сәуірде Кинсаледен сарбаздарды алды, наурыз айында Динглде келісімге не келе алмағаннан кейін. Гамильтонның Ирландияға сапары оның Тюреннің қысқы жорығын жіберіп алуына себеп болды, онда Тюрен оңтүстікке қарай жылжып, Жоғарғы Эльзаста немістерді күтпеген жерден шапты және оларды Туркхаймде жеңді. 1675 жылғы шілдеде Гамильтонның полкі Сасбахта болды, онда Джордж Тюреннің қазасына куә болды. Тамыз айында Сасбахтан шегінген кезде полк Альтенхайм шайқасының артында 450 адамнан шығын көрді. Людовик XIV Кондеге шақырды, ол неміс әскерінің шабуылын тоқтатты, бірақ науқан соңында отставкаға шықты. 1675–1676 жылдардың қысында Джордж Антоний немесе Ричардпен бірге қайтадан сарбаздар жинауға барды және 1676 жылғы қаңтарда Арран графы Ричард Батлердің әйелі Леди Арранды көріп келді. Ол оларды «мырзалар» деп атады. Сол қыста полк Тульде орналасты. Люксембург 1676 жылғы Рейн жорығында басшылық етті. Маусым айында Джордж Заберн штейджінде (Коль де Саверн) артынан шабуыл жасаған Лотарингия герцогының әскерлерімен шайқаста қаза тапты, француз әскері Эльзастың төменгі бөлігіндегі Савернге қарай шегініп бара жатқанда. Әкесі Хамильтонның орнына, Хамильтон граф атанды деген қауесет бар, бірақ бұл атақ болмаған болуы мүмкін. Томас Донган, бұрынғы подполковник, Гамильтон полкінің жаңа полковнигі болып тағайындалды, Гамильтоннан жоғарырақ дәреже алды. Людовик XIV Антонийге оның полкі жоқ екенін айтты. Антоний кетіп, Ричард подполковник болды. Франко-голландиялық соғыс 1678 жылдың тамызы мен 1679 жылдың қазаны аралығында жасалған Нимвеген келісімдерімен аяқталды. Полк 1679 жылғы ақпанда Франция мен император арасындағы бейбіт келісімге қол қойылғанға дейін желтоқсанда таратылды.

In 1667 the King dismissed from his Life Guards the Catholics who refused to take the Oath of Supremacy. Among them was Anthony's brother George, who in 1668 went to France. Anthony probably accompanied him. In 1671 George recruited a regiment in Ireland for French service. Hamilton seems to have accompanied him and in May helped his cousin John Butler to extinguish a fire in Dublin Castle. Hamilton then took service in his brother's regiment, fighting in the Franco Dutch War (1672–1678). George and Anthony were later joined by their younger brother Richard. In 1672 the regiment garrisoned Liège and then occupied Utrecht in June. In 1673 Hamilton, by now a Captain, was in Limerick recruiting for the regiment. Anthony probably fought together with George under Turenne against Imperial troops in the Battle of Sinsheim in June 1674, and did surely so at Entzheim in October, where both were wounded. In the winter 1674–5 Anthony, George, and Richard travelled to England from where George returned to France while Anthony and Richard continued to Ireland to recruit. French ships picked up the recruits at Kinsale in April 1675, after a missed appointment at Dingle in March. Hamilton's Irish voyage caused him to miss Turenne's winter campaign in which Turenne marched south and surprised the Germans in upper Alsace, beating them at Turckheim. In July 1675 Hamilton's regiment was at Sasbach, where George witnessed Turenne's death. At the retreat from Sasbach in August, the regiment suffered 450 casualties in the rearguard actions of the Battle of Altenheim. Louis XIV called in Condé, who stopped the German advance but retired at the end of the campaign. In the winter 1675–6 George, accompanied by either Anthony or Richard, again went recruiting and visited Lady Arran, wife of Richard Butler, 1st Earl of Arran, in January 1676. She called them "ye monsieurs". The regiment quartered that winter in Toul. Luxembourg commanded on the Rhine in the campaign of 1676. In June George was killed in a rearguard action at the Zaberner Steige (Col de Saverne), where Imperial troops under the Duke of Lorraine pursued the French who were retreating eastward to Zabern (Saverne) in lower Alsace. Reputedly, Hamilton succeeded his brother as comte d'Hamilton, but that title may never have existed. Thomas Dongan, who had been lieutenant colonel, was preferred over Hamilton as the new colonel of what had been Hamilton's regiment. Louis XIV told Anthony that he had no regiment for him. Anthony left while Richard became lieutenant colonel. The Franco Dutch war ended with the Treaties of Nijmegen, concluded between August 1678 and October 1679. The regiment was disbanded in December, anticipating the signature in February 1679 of the peace between France and the Emperor.

Ирландия

1677 жылы Гамильтон Ирландияға қайтып келді. Әкесі 1679 жылы қайтыс болды. Оның жүрек туысы Джеймс, болашақ 6-шы Аберкорн графы, сол кезде 17 немесе 18 жаста, отбасылық жерлерді мұраға алды. Гамильтон Францияға барып, 1681 жылдың қаңтар айында Людовик XIV алдында Сен-Жермен-ан-Лайде Луллидің музыкасына Квиноның «Триумф махаббаты» балеті қойылымында зефир рөлін ойнаған «Гамильтон графы» болған болуы мүмкін. Дегенмен, бұл Ричард болған жағдай да бар. 1681 жылдың жазында Антоний Дублинде тұрды. 1685 жылдың ақпан айында католик Джеймс II Англия тағына отырды. Сәуірде Джеймс Ричард Талботты Ирландияға, ирланд армиясын «Кромвельшілерден» тазарту үшін жіберді. Талбот протестанттардың орнына католиктерді қабылдап, Антоний мен оның інілері Ричард пен Джонды да жұмысқа алды. Антоний сэр Томас Ньюкоменнің жаяу әскер полкінің подполковнигі болып тағайындалды. Маусым айында Джеймс Талботты Тирконнелл графы титулына ие етті. Тамыз айында Гамильтон да Лимерик губернаторы болып тағайындалды, онда Ньюкомен полкінің компаниясы, протестант сэр Уильям Кингтің орнына гарнизонға орналасты. Гамильтон ашық түрде шіркеуге барып, құдайға жалбарыну жасады. 1685 жылдың қазан айында король протестант Генри Хайдты, 2-ші Кларендон графы, Ирландияның лорд-лейтенанты етіп тағайындады. Кларендон 1686 жылдың қаңтар айында келді. Ол Гамильтонды орташа католик және мүмкін болатын одақтас деп санады. Кларендон Гамильтонды мақтап, полкті полковникке қарағанда жақсы түсінетінін айтты. Сондай-ақ, Гамильтонның жақсы протестант офицерлерін орташа католиктерге ауыстыруға қарсы болғанын мәлімдеді. 1686 жылдың соңында Гамильтон Ирландияның құпия кеңесінің мүшесі болды. 1687 жылы полковник болып жоғарылатылды. 1688 жылы Гамильтон жаяу әскер полкінің полковнигі болды. 1688 жылдың қыркүйегінде Даңқты революция қарсаңында Джеймс Тирконнелден Англияға төрт ирланд полкін жіберуді сұрады. Гамильтонның полкі де солардың бірі болды. Әскерлер қазан айында Англияның батыс жағалауына қонды және оңтүстік Англияға қарай жол тартты. Гамильтонның полкі Портсмутте орналасты, онда Бервик герцогы губернатор болып қызмет етті. Полк 20 желтоқсанда Портсмутте капитуляциялады. 23-ші күні Джеймс II Францияға аттанды. Гамильтон да оның соңынан ерген болуы мүмкін. 1689 жылы Антоний мен Джон Джеймс II-мен бірге Ирландияға оралды. Ричард бұл кезде онда болды. 1689 жылы Уильям соғысы кезінде Тирконнелл Гамильтонды генерал-майор етіп тағайындап, Джастин Маккарти, Маунткашел виконтының қол астындағы армияның драгун тобына қолбасшылық етуді тапсырды. Ол солтүстікке, Каван графтығындағы Бельтурбетке, Эннискиллен бүлікшілерімен күресу үшін жіберілді. Шілдеде Ньютаунбатлер шайқасында Гамильтон атты әскерге басшылық етті. Оның нәтижесі көрсеткендей, ол «қаламды қылыштан жақсы қолданатын» екен. Маунткашел одан шегініп келе жатқан жау әскерін қууды өтінді, бірақ жау оны тұзаққа түсірді және Гамильтонның драгун тобы жеңіліске ұшырады. Гамильтон шайқас басталғанда аяғына жараланып, оқиға орнынан қашып кетті. Каролл драгун тобының капитаны Питер Лаваллинмен бірге ол ең жоғары француз генералы Розеннің сотына тартылды. Отбасының беделіне байланысты Гамильтон ақталды, бірақ Лаваллин атып өлтірілді. Бұл оқиға Гамильтонның әскери беделін түгелдей жойды. 1690 жылдың көктемінде Ирландия бригадасы құрылғанда, француздар оның офицерлерінің арасында Ричардты да, Антонийді де қаламады. 1690 жылдың шілдесінде Антоний және оның ағалары Ричард пен Джон Бойн шайқасына қатысты. Антоний атты әскер шабуылында болды. Содан кейін ол Лимериктің бірінші қоршауында шайқасты. Вильгельм тамыз айының соңында қоршаудан бас тартқаннан кейін, Тирконнелл Гамильтонды Францияға, құтқарылу туралы хабарлауға жіберді. Ол қайтып келмеген болуы мүмкін. 1691 жылы Аугрим шайқасында оның қатысқаны күмәнді, бірақ оның інісі Джон сол жерде қаза тапты.

Hamilton had returned to Ireland by 1677. His father died in 1679. His nephew James, the future 6th Earl of Abercorn, then aged 17 or 18, inherited the family's lands. Hamilton may have visited France and have been the "comte d'Hamilton" who in January 1681 played a zephyr in the performance of Quinault's ballet Triomphe de l'Amour, to music by Lully, at the Château de Saint Germain en Laye before Louis XIV. However, possibly, this was Richard. In summer 1681 Anthony lived in Dublin. In February 1685 the Catholic James II acceded to the English throne. In April James sent Richard Talbot to Ireland to purge the Irish Army of "Cromwellians". Talbot replaced Protestants with Catholics, recruiting among others Anthony and his younger brothers Richard and John. Anthony was appointed lieutenant colonel of Sir Thomas Newcomen's infantry regiment. In June James created Talbot earl of Tyrconnell. In August Hamilton was also made governor of Limerick, where his company of Newcomen's regiment was garrisoned, replacing Sir William King, a Protestant. Hamilton attended Mass in public. In October 1685 the king appointed Henry Hyde, 2nd Earl of Clarendon, a Protestant, lord lieutenant of Ireland. Clarendon arrived in January 1686. He considered Hamilton a moderate Catholic and possible ally. Clarendon praised Hamilton, saying that he understood the regiment better than its colonel. Clarendon also stated that Hamilton objected to replacing good Protestant officers with mediocre Catholic ones. Near the end of 1686, Hamilton became a member of the Irish privy council. In 1687 he was promoted colonel. In 1688 Hamilton was colonel of a regiment of foot. At the eve of the Glorious Revolution in September 1688, James asked Tyrconnell to send four Irish regiments to England. Hamilton's was among them. The troops landed on the English west coast in October and marched across the midlands to southern England. Hamilton's regiment was stationed in Portsmouth, where the Duke of Berwick was governor. The regiment surrendered in Portsmouth on 20 December. On the 23 James II embarked for France. It seems that Hamilton followed him. Anthony and John returned with James II to Ireland in 1689. Richard was already there. In 1689 during the Williamite War, Tyrconnell promoted Hamilton major general and gave him the command of the dragoons of an army under Justin McCarthy, Viscount Mountcashel, that he sent north to Belturbet, County Cavan, to fight the rebels of Enniskillen. In the battle of Newtownbutler, in July, Hamilton commanded the horse. The outcome would show that he was "better with his pen than with his sword". Mountcashel asked him to pursue retreating enemy troops, but the enemy led him into a trap and Hamilton's dragoons were routed. Hamilton was wounded in the leg at the beginning of the action and fled the scene. With Captain Peter Lavallin of Carroll's dragoons he was court martialled by Rosen, the highest ranking French general. Given his family's influence, Hamilton was acquitted, but Lavallin was shot. This affair destroyed Hamilton's reputation as a soldier. When in spring 1690 the Irish Brigade was formed, the French wanted neither Richard nor Anthony among its officers. Anthony, as well as his brothers Richard and John, fought at the Battle of the Boyne in July 1690. Anthony rode in the cavalry charges. Afterwards he fought at the first Siege of Limerick. When William abandoned his siege end of August, Tyrconnell sent Hamilton to France to report the deliverance. He may not have returned. His presence at the Battle of Aughrim in 1691 is disputed, but his brother John was fatally wounded there.

Граммонттың естеліктері

"Граммонт графының өміріне арналған естеліктер" бастапқыда Граммонттың өмірінің барлық кезеңін қамту жоспарланған еді, бірақ олар оның үйленуімен аяқталу үшін қысқартылды. Гамильтон естеліктерді Граммонт оған диктанттағандай етіп көрсетті. Ол 1704 жылы жұмысты бастап, 1710 жылы аяқтады. Граммонттың Лондонға келгенге дейінгі өмірі туралы ақпараттың жалғыз көзі – Гамильтон болды. Ол осы бөлікті Граммонт айтқандай жазып алған болуы мүмкін. Екінші, "ағылшын" бөлімі Гамильтонның еңбегі болып көрінеді. Бірінші басылымның кіші тақырыбы "L'histore amoureuse de la cour d'Angleterre" (Англия сарайының махаббат өмірі) осы бөлімге қатысты, онда Гамильтонның 1707 жылы қайтыс болған Граммонт пен 1708 жылы қайтыс болған Елизавета куәгерлер болды. Екінші бөлімнің маңызды кейіпкерлері – Гамильтонның ағалары Джеймс пен Джордж 1673 және 1676 жылдары қайтыс болды. Кітап бестселлерге айналды және француз әдебиетінің классикасы болып саналады. Ол әлі күнге дейін көркем және сәнді тілі үшін құрметке ие. Естеліктер көңіл көтеру және ойын-сауық үшін жазылған, сондықтан кейде дұрыс хронологиялық реттен ауытқулар кездеседі. Кітап мемуарлар, биография және көркем әдебиеттің тоғысқан жерінде орналасқан. Естеліктер алғаш рет қолжазба түрінде таратылып, кейін 1713 жылы автордың рұқсатынсыз анонимді түрде жарияланды. Басылымда: Пьер Марто, Кёльн – осы ат жиі жазылған кітаптар үшін қолданылады. Ол Голландияда немесе Руанда жарық көрген болуы мүмкін. 1817 жылы Католик шіркеуі кітапты "Index Librorum Prohibitorum" тізіміне енгізді. Француз тіліндегі алғашқы басылымдарда ағылшын есімдері жиі бұрмаланған. Оларды жоғары бағалаған Хорас Уолпол 1772 жылы "Страуберри Хилл" басылымында түзетулер енгізді. Алғашқы ағылшын аудармасын 1714 жылы Абель Бойер жасады. Бойер наразылық тудырудан қорқып, тұлғаларды олардың әріптерімен жасырды. Кейін көптеген жаңа және түзетілген аудармалар жарық көрді. В. Мэдисон 1793 жылы бір аударма жариялады. Уолтер Скотт 1809 және 1811 жылдары ағылшын аудармасын түзетті. Генри Визетелли 1889 жылы тағы бір түзетілген аударманы басып шығарды. Питер Квеннелл 1930 жылы естеліктерді қайта аударды (онлайн оқыңыз).

The Mémoires de la vie du comte de Grammont were originally planned to cover Gramont's entire life but were cut short so that they end with his marriage. Hamilton pretended the memoirs were dictated to him by Gramont. He started work in 1704 and completed them in 1710. For Gramont's life up to his arrival in London, Gramont was Hamilton's only source. He may have jotted this part down more or less how Gramont told it. The second, "English", part seems to be Hamilton's work. The subtitle of the first edition "L'histore amoureuse de la cour d'Angleterre" (lovelife of the English court) pertains to this part, for which Hamilton had Gramont, who died in 1707, and Elizabeth, who died in 1708, as witnesses. Hamilton's brothers James and George, important characters of the second part, had died in 1673 and 1676 respectively. The book was a bestseller and remains a classic of French literature. It is still admired for its graceful and elegant language. The memoirs were written to amuse and entertain and sometimes depart from the correct chronological order. The book situates itself at the cross roads between memoirs, biography, and fiction. The memoirs were first circulated in manuscript and then published anonymously in 1713, without the author's consent. The imprint says: Cologne by Pierre Marteau, a pseudonym often used for disreputable books. It might have been published in Holland, or at Rouen. In 1817 the Catholic Church inscribed the book on the Index Librorum Prohibitorum. Early French editions often deformed the English names. Horace Walpole, a great admirer, corrected them in his Strawberry Hill edition of 1772. The first English translation, by Abel Boyer, had followed in hot pursuit in 1714. Boyer, fearing an uproar, hid the persons' identities behind their initials. Many new or amended translations were published in due course. W. Maddison published one in 1793. Walter Scott amended an English translation in 1809 and again in 1811. Henry Vizetelly published another revised translation in 1889. Peter Quennell retranslated the memoirs in 1930 (read online).

Басқа жұмыстар

Гамильтон Бервик герцогымен әндер жазысып, әдемі жырлармен алмасты. Ол 1694 жылы Генри Стаффорд Говардқа, Стаффордтың 1-ші графына үйленген Граммонттың қызы, сіңлісі Клод Шарлоттаға леди Мэри Уортли Монтегюмен әзіл-қалжыңға толы хат алмасуды жүргізуге көмектесті.