Кіріспе

Yuchi, Nantou County, Taiwan Sun Moon Lake (; Тао: Зинтун) – Тайваньдың Nantou County Yuchi қалашығындағы көл. Бұл Тайваньдағы ең үлкен су қоймасы. Көлдің айналасында Тайваньның иеленуші тайпаларының бірі – Тао тайпасы қоныстанған. Күн мен Ай көлі Лалу деп аталатын кішкентай аралмен қоршалған. Көлдің шығыс жағы күнге, ал батыс жағы айға ұқсайды, сондықтан осылай аталған. Күн мен Ай көлі теңіз деңгейінен биік орналасқан. Оның тереңдігі шамамен алғанда метрге жетеді және су бетінің ауданы шамамен шаршы километрді құрайды. Көлдің айналасында жаяу серуендеуге арналған көптеген жолдар бар. "Күн мен Ай" көлінде жүзу фестивалі 1983 жылы басталды және Азиядағы ашық суда жүзудің 50 үздік орыны мен әлемдегі 100 үздік орынның қатарына кіреді. 10 жастан асқан және ұзақ қашықтыққа жүзуге қабілетті кез келген адам, ұлты мен тегіне қарамастан, қатыса алады. Соңғы жылдары қатысушылардың саны ондаған мыңға жетеді. Осымен қатар, оттықтар, лазерлік шоулар мен концерттер де ұйымдастырылады. Көл және оны қоршаған аймақ Тайваньтың он үш ұлттық көркем аймағының бірі деп жарияланды. Вэн-Ву ғибадатханасы бөгет салу арқасында су деңгейінің көтерілуіне байланысты бірнеше кіші ғибадатханаларды бұзуға тура келгеннен кейін салынды. Цзю Эн пагодасын 1971 жылы қайтыс болған президент Чан Кайши анасының естелігіне арнап салуға бұйрық берді. Тағы басқа ескерткіштерге Цзяньцзинь ғибадатханасы және Сюангуан ғибадатханасы жатады.

Тарих

Бұрынғы ағылшын әдебиетінде 17 ғасырдағы голланд миссионері Георгий Кандидиус есімімен Кандидиус көлі деп аталған. Көлдің ортасында Лалу аралы орналасқан, оны Тао тайпасы қасиетті жер деп санайды. Бүгінде аңыздардағы ақ бұғы Лалу аралында мармар мүсін ретінде мәңгілікке сақталған. Жапон үкімдігі кезінде арал "Жад аралы" (玉島) деп аталды. Чианг Кай-Шектің Ұлттық үкіметі Тайваньға көшіп келгеннен кейін арал Куангхва аралы деп аталды және 1978 жылы жергілікті үкімет жыл сайынғы үйлену тойлары өтетін павильон салды. 1999 жылы 921 жылғы жер сілкінісі павильонды қиратып, аралдың көп бөлігін суға батты. Соңғы жылдары әлеуметтік және саяси сананың артуына байланысты Тайваньның аборигендеріне көбірек құрмет көрсетіліп, олар мойындалуда. Нәтижесінде 921 жылғы жер сілкінісінен кейін арал Тао тілінде "Лалу" деп аталды. 1919 жылдан бері Күн мен Ай көліне бірнеше гидроэлектр станциялары салынды, оның ішінде Мингтан насостық-аккумуляциялық гидроэлектр станциясы және Минху насостық-аккумуляциялық гидроэлектр станциясы бар. 1934 жылы алғашқы гидроэлектр станциясы аяқталған кезде, ол сол кездегі ең маңызды инфрақұрылымдық жобалардың бірі саналды. Сондай-ақ 1934 жылы аяқталған Вуцзи бөгеті, көлдегі гидроэлектр энергиясын өндіруді арттыру үшін Чжуошуй өзенінен суды бұрады. Бұл құрылысты жеңілдету үшін ЖЖЖ теміржол желісі салынды.

Көлік

Көлде үш паром айлағы бар, олар көлдегі паромдарға қызмет көрсетеді: Шуише, Сюангуан және Ита Тао айлақтары. Көлді айналатын жергілікті автобус та қызмет етеді, ол көлдің периметрі бойындағы маңызды нүктелерде тоқтайды. Көлге Тайчуң жоғары жылдамдықты теміржол стансасынан немесе Тайчуң теміржол стансасынан автобуспен баруға болады. Сонымен қатар, Джиджи тармағындағы Чеченг теміржол стансасының жанынан да автобуспен жетуге болады. Көлдің жанында орналасқан Күн-Ай көлінің арқан жолы оны Формоза тайпалық мәдениеттер ауылымен байланыстырады.

Жабайы табиғат

Көл – өнімді су экожүйесі. Сырттан әкелінген алып жыланбас балықтар көлдің экологиялық тепе-теңдігіне қиындық туғызады және жергілікті балықтар мен шағала түрлеріне қауіп келтіреді. Нанту округінің Ауыл шаруашылығы істері бюросы осы түрді жою бағдарламасын жүзеге асырып, жас балықтардың топтарын электр тогымен аулауға тырысады.

ҚХР паспорты

2012 жылы Қытай Халық Республикасының жаңадан шығарылған паспортында Күн мен Ай көлінің суреті бейнеленген, бұл Тайбэйден Пекинге дейін наразылықты қозғады.