Кіріспе

Американдық әртіс (1918–2005)

Джулиус "Нипси" Расселл (15 қыркүйек 1918 – 2 қазан 2005) – американдық актер, комедияшы, ақын және биші. Ол 1960-шы жылдардан 1990-шы жылдарға дейінгі викториналар мен ойын-сауық шоуларында қатысушы ретінде кеңінен танымал болды, оның ішінде "Match Game", "Password", "Hollywood Squares", "To Tell the Truth" және "Pyramid" шоулары бар. Оның өнер көрсетулері көбінесе оның эфирде оқыған қысқа, әзілді өлеңдерімен ерекшеленді, соның арқасында ол "телевизияның ақыны" деген лақап атқа ие болды. "The Wiz" фильмінің нұсқасында "Тін Адам" рөлін ойнады. Ол "Дин Мартиннің атақты шақырулары" (Dean Martin Celebrity Roast) сериясының тұрақты қонағы болды және бағдарламаның алғашқы жылдары "Late Night with Conan O'Brien" бағдарламасында жиі пайда болды.

Ерте өмір

Джулиус Расселл Атланта, Джорджия штатында дүниеге келген. Оның туған күні белгісіз; бір мәлімет бойынша, оның туу туралы куәлігі жоғалған. 2005 жылы қайтыс болған кезде, достары оның 80 жаста болғанын айтты, және осы жас оның некрологында көрсетілген. Бұл оның 1924 немесе 1925 жылы туғанын білдіреді; «Нью-Йорк Таймс» газетінің некрологы оның туған күнін 1924 жылдың 13 қазаны деп көрсеткен. Федералдық құжаттар оның 1918 жылы туғанын көрсетеді: халық санауында 1920 жылы Атлантада 1 жас 4 айлық Джулиус Расселл тіркелген, бұл 1918 жылдың соңында туған күнімен сәйкес келеді. Ол Атлантадағы Букер Т. Вашингтон атындағы орта мектепте оқыды, содан кейін аға сыныбында оқу үшін Цинциннатиге тәтесіне көшіп барды, осылайша Цинциннати университетіне оқу ақысын төлемей қабылдануға мүмкіндік алды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Армиясында фельдшер болып қызмет етті, 1941 жылдың 27 маусымында қатарлы жауынгер ретінде әскери қызметке шақырылып, 1945 жылы Еуропадан екінші лейтенант шынжырғысында оралды. Ол 1940 жылдары «The Varsity» атты Атлантадағы автокөлікке қызмет көрсету орталығында әзілкеш ретінде жұмысын бастады, онда ол клиенттерді күлдіріп, көбірек сыйлық алуға тырысты. Ол 1950 жылдары түнгі клубтарда өнер көрсеткеннен кейін танымал болды. Кейіннен ол көптеген «кештерге арналған альбомдарды» шығарды, олар негізінен оның стендап өнерінен құралған жинақтар болды.

Ойын шоуы

Рассел 1964 жылы ABC телеарнасының "Missing Links" бағдарламасына қосылғанда күнделікті телеарнадағы ойын шоуында тұрақты панельші болған алғашқы афроамерикалық орындаушы болды. 1971 жылы ол "Ақиқатты айту" бағдарламасында қонақ панельші ретінде жұмыс істеді, екі жылдан кейін Гудсон-Тодман Продакшнс компаниясы оны қайта жаңғыртқанда "The Match Game" бағдарламасына шақырылды. Сондай-ақ, 1968 жылы "What's My Line?" бағдарламасының синдикаттық нұсқасында панельші болды. Продюсер Боб Стюарт оны 1970-ші және 1980-ші жылдардағы "Pyramid" бағдарламасында тұрақты панельші ретінде таныстырды. 1983-1984 жылдары ол BET телеарнасы үшін Джек Барри мен Дэн Энрайттың "Жасөспірімдер қазылар алқасы" бағдарламасының екі қайта жаңғыруын жүргізді, содан кейін 1989-1991 жылдары оны қайтадан синдикациялады. 1983 жылы Рассел CBS телеарнасында "Жұлдызды сөздер" атты пилоттық ойын шоуын жүргізді. Сол жылдың маусым айында үш пилоттық эпизод жазылды, бірақ бағдарлама эфирге шығаруға ие болмады. 1985 жылы ол Санде Стюарт өндірген, қысқа ғана уақытқа эфирде болған NBC телеарнасының "Your Number's Up" ойын шоуын жүргізді. Расселдің ойын шоуларындағы ерекшелігі – қысқа, әзілді өлеңдер оқу болды. Ол 1970-ші жылдардағы ABC телеарнасының "Rhyme and Reason" бағдарламасының тұрақты қатысушысы болды, ол оның поэзиялық дағдыларына негізделген. 1979 жылы Jet журналына берген сұхбатында ол: "Мен екі өлең білдім, бір күні "Missing Links" (жүргізушісі Эд Макмахон) бағдарламасында бір өлең оқыдым, барлығы қол соқты. Ертесі күні екінші білгенімді оқыдым. Үшінші күні таңертең Эд: "Енді Нипсидің өлеңі" деді. Мен басқа өлеңдерді білмейтінмін, бірақ бұл жеңіске жететін трюк екенін түсіндім – адамдарға бұл ұнайды. Сондықтан үйге барып, жаңа өлеңдер жаза аламын ба деп ойладым, және жаза алатынымды анықтадым. Міне, осылай бастадым. Мен осы мүмкіндікті эфирде кездейсоқ таптым", – деді.

Кейінгі мансабы және өлімі

1990 жылдары Расселл Конан О'Брайенмен түнгі эфирдегі тұрақты қатысушы ретінде теле көрермендердің жаңа буыны арасында танымал болды. Расселл көбінесе жоспарланған қонақтардың арасында комедиялық сахналарда өнер көрсетіп, өзінің ерекше ұйқас өлеңдерін орындады. Расселлдің теледидардағы соңғы пайда болуы 2003 жылы Том Бергерон жүргізген «Голливуд алаңдары» бағдарламасының соңғы маусымындағы ойын-шоуға арналған апталық бағдарламада қатысушы ретінде болды. Расселл 2005 жылдың 2 қазанында Нью-Йорк қаласында 87 жасында рактан қайтыс болды. Оның денесі кремацияланып, күлі Атлант мұхитына шашылды.