Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айра Форс – Англия көлдері аймағындағы, Матердейл азаматтық округі мен Камбрия графтығындағы сарқырама. Сарқырама орналасқан жер Ұлттық сенім қорына тиесілі.
Aira Force is a waterfall in the English Lake District, in the civil parish of Matterdale and the county of Cumbria. The site of the waterfall is owned by the National Trust.
Сипаттама
Шұңқыр үстінен ағатын өзен – Айра Бек, ол Стайбарроу Доддтың жоғарғы беткейлерінде басталады және солтүстік-шығысқа қарай ағып, Гоубарроу Феллдің биік қызылшаңды беткейлерімен тоқтатылып, оңтүстікке бұрылады. Ол сегіз шақырымдық саяхатында Улсвотерге қосылады. Көлге құя бермес бұрын, бек Айра Форс деп аталатын сарқырамада жартасты және тік беткейлі шатқалдан төмен секіреді. Су шамамен [саны] метр биіктіктен тасты ойысқа құлайды, ал одан бек көлге дейін тар жазық дала арқылы ағып өтеді. Айра есімінің шығу тегі – ескі норвеж тіліндегі "eyrr" (шағыл жағалау) және "á" (өзен) сөздерінен, демек, "шағыл жағалаудағы өзен", бұл Айра нүктесіне сілтеме, ол өзеннің Улсвотерге құятын шағылдан жасалған тілшесі. Ескі норвеж тіліндегі "fors" (сарқырама) сөзі бірнеше солтүстік ағылшын диалектілеріне сіңірілген және ағылшын тіліндегі "Force" жазуымен сарқырамалар үшін кеңінен қолданылады. Осылайша, "шағыл жағалаудағы сарқырама өзені".
The stream flowing over the waterfall is Aira Beck, which rises on the upper slopes of Stybarrow Dodd at a height of and flows north easterly before turning south, blocked by the high heather covered slopes of Gowbarrow Fell. It turns south on its eight kilometre journey to join Ullswater, at a height of One kilometre before entering the lake, the beck makes the leap down a rocky and steep sided ravine at the falls known as Aira Force. The water falls approximately to a rocky pool, from where the beck continues through a shallow valley to the lake. The river name Aira is derived from Old Norse eyrr, a gravel bank, and Old Norse á, a river, hence "the river at the gravel bank", a reference to Aira Point, a gravelly spit where the river enters Ullswater. The Old Norse word fors, waterfall, has been adopted into several northern English dialects and is widely used for waterfalls, with the English spelling 'Force'. Thus, "the waterfall on gravel bank river".
Туризм
Айра Форс Ұлттық қорға тиесілі жерде орналасқан. Қор 1906 жылы 750 акрлық Гоубарроу паркін (су тасқыны орналасқан) сатып алды және Айра Форсты көлдер аймағының ең танымал және ең көп бағаланатын сарқырамаларының біріне айналдыру үшін тұрақ, мүмкіндігі шектеулі адамдарға қолжетімділік, сатылаған жолдар және көру платформалары сияқты жабдықтармен қамтамасыз етті. Ұлттық қор сондай-ақ қоғамдық әжетханалар, кафе және келушілер орталығын да ұсынды. Бұл орын жыл бойы келушілерге ашық. Докрай ауылынан өтетін қоғамдық жаяу жол сарқыраманың жанынан өтеді. Шараның бойымен өтетін жолдың қасында тілек ағашының жақсы мысалы орналасқан, бұл жағдайда үлкен құлаған ағаш діңі қолданылған. Келушілер осы жерден табылған тастарды пайдаланып, монеталарды қағады. 2015 жылы Ullswater 'Steamers' Айра Форсқа жақын көл жағалауында кеме тоқтауын ашып, сарқырамаға Гленридингтен жаяу жүргіншілерді тасымалдайтын кемемен жетуге мүмкіндік берді. Айра Форстан Гленкойн шығанағына дейін жаяу жол созылады, бірақ одан әрі тек жол ғана бар.
Aira Force lies on land owned by the National Trust. The Trust purchased the 750 acre Gowbarrow Park (on which the force lies) in 1906 and has provided facilities, such as car parking, disabled access, graded paths, and viewing platforms to make Aira Force one of the most famous and most visited waterfalls in the Lake District. The National Trust has also provided public lavatories, a café, and a visitor centre. The site is open to visitors throughout the year. A public footpath from the village of Dockray passes the waterfall. Beside the walk that passes up the glen is located a good example of a Wish Tree, in this case using a large fallen tree trunk. Visitors hammer coins into it using stones from the site. In 2015, Ullswater 'Steamers' opened a jetty on the lake shore near Aira Force, making the waterfall accessible by foot passenger ferry from Glenridding. A footpath runs from Aira Force as far as Glencoyne Bay, but only a track exists from this point on.
Көпірлер
Кішкентай аркалы көпір ағыннан өтеді, дәл сол жерде бұлақ сарқылып құлайды, соның үстінен де көрініс ашылады. Сарқылудың төменгі жағында тағы бір көпір бар. Екі көпір де 20 ғасырдың басында Спринг отбасының мүшелерінің құрметіне салынған. Сесил Спринг Райс Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ-тағы британдық елші болған, ал Стивен Спринг Райс – жоғары дәрежелі мемлекеттік қызметкер. 1916 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыста 11-ші батальонның шекаралық полкінің лейтенанты Джеральд Спринг Райс қаза тауып, Францияда жерленді. Көпірлер ерекше қызығушылық тудырады: төменгісі осы Камбрия аймағында кездеспейтін тік тастардан тұрғызылған, ал жоғарысы – аңғардағы дәстүрлі салт-дәстүрге сай көлденең тастардан салынған. 2021 жылы қатты дауыл кезінде ағаш құлап, төменгі көпірге жол жабылды. Болат платформалар орнатылып, қайта қолжетімді болды.
A small arched bridge spans the stream just as the beck goes over the falls giving views from the top. There is also a second bridge at the foot of the falls. Both bridges were constructed in honour of members of the Spring family early in the 20th century. Cecil Spring Rice was the British ambassador to the USA during the First World War, while Stephen Spring Rice was a senior civil servant. Lt Gerald Spring Rice of the 11th Battalion, Border Regiment was killed in 1916 during the First World War and buried in France. The bridges are of particular interest: the lower is made of vertical stones, not traditional in this area of Cumbria, while the higher has horizontal stones, more in keeping with the dale customs. In 2021, the lower bridge was rendered inaccessible after a tree fall during heavy storms. Access was restored by installing steel platforms.
Поэзия
Көл ақыны Уильям Вордсворт Айра Форс айналасындағы аймаққа көп рет сапар шеккен; ол, мүмкін, "Мен бұлттай жалғыз серуендедім" деген бастапқы жолы бар "Нарцисстер" өлеңін жазуға шабыттанған, себебі ол және Дороти Вордсворт Гленкойн шығанағына жақын, Айра Бек көлге құятын жерге жақын Улсуотер жағалауында өсетін нарцисстерді көрген. Шарлауылдың өзі үш Вордсворт өлеңінде еске алынады, ең әйгілі сілтемесі – "Ұйықтаған адамда" (The Somnambulist), онда соңғы шумақта ол былай деп жазады:
The Lake Poet William Wordsworth paid many visits to the area around Aira Force; he was probably inspired to write his poem "Daffodils", with the opening line "I wandered lonely as a cloud", as he and Dorothy Wordsworth observed daffodils growing on the shore of Ullswater near where Aira Beck enters the lake near Glencoyne Bay. The falls themselves are mentioned in three Wordsworth poems, the most famous reference being in "The Somnambulist", where in the final verse he writes:
Летиция Элизабет Лэндонның 1834 жылғы Fisher's Drawing Room Scrap Book журналындағы "Airey Force" атты поэтикалық иллюстрациясы, Томас Аллом салған суреттің гравюрасына сілтеме жасайды және бір кезде шарлауылдың астында ғұмыр кешкен бір ғана усақпынның аңызын айтады.
Letitia Elizabeth Landon's poetical illustration in Fisher's Drawing Room Scrap Book, 1834, Airey Force, to an engraving of a painting by Thomas Allom, refers to a legend that a hermit once lived beneath the falls.