Кіріспе

Жүктілікте ұрық қапшығының жарылуы

Мембраналардың жарылуы (ROM) немесе амниоррексия – жүктілік кезінде ұрық қапшығының жарылуын сипаттау үшін қолданылатын термин. Әдетте, ол толық мерзімде босану кезінде немесе босанудың басында өздігінен болады. Мембраналардың жарылуы көбінесе, әсіресе, өздігінен емес, «судың келуі» деп аталады. Мембрананың ерте жарылуы (PROM) – бұл толық мерзімде, босану басталғанға дейін болатын амнионның жарылуы. PROM жағдайында емдеуге күтіп бақылау, араласусыз күту немесе окситоцин сияқты босануды қозғау әдістері кіруі мүмкін, және осылардың барлығы ана мен ұрықтың денсаулығын қатаң бақылаумен бірге жасалады. АҚШ-та жылына 120 000-нан астам жүктілік мембрананың ерте жарылуынан зардап шегеді, бұл ерте босанудың үштен біріне себеп болады. Кейде бала ұрық қапшығы жарылмай (мембранасы жарылмай) дүниеге келеді. Мұндай жағдайда бала туылғаннан кейін де қаптың ішінде болып тууы мүмкін, мұндай тудыру «en caul» деп аталады.

Әсерлер

Амниотиялық қапшық жарылғанда простагландиндердің өндірісі артады және ұрық пен жатыр арасындағы серік қызметін атқаратын қабаттың қалыңдығы азаяды, бұл екеуі де жатырдың жиырылу жиілігі мен күшін күшейтетін процестер. Кейде, қабықшалардың жарылуымен, әсіресе бас жатырға бекітілмеген жағдайда, кіндік бауы шығып кетуі мүмкін. Кіндік бауының түсуі – акушерлік шұғыл жағдай, себебі төмен түсетін бас ұрықтың плацента арқылы қан айналымын бөгеуі мүмкін. Қабықшалар жарылғаннан кейін бактериялар жоғары көтеріліп, амнионит пен ұрықтың инфекциясына әкелуі мүмкін. Қабықшалардың мерзімінен бұрын жарылуы ұрыққа түрлі әсерлер тигізуі мүмкін, мысалы, ерте босану қаупінің артуы және жаңа туған немесе перинаталдық асқынуларға ұшырау мүмкіндігі. Қабықшалардың жарылуы босану барысын басқаруға әсер етеді. Кейбір босануды қозғау немесе күшейту әдістері, мысалы, баллондық катетерлер, қабықшалардың жарылуынан кейін салыстырмалы түрде қолданылмайды.

Түрлері

SROM: мембрананың спонтанды жарылуы. Бұл термин толық мерзімде мембраналардың қалыпты, өздігінен жарылуын сипаттайды. Жарылу әдетте жатырдың төменгі бөлігінде, жатыр мойнының үстінде болады және сұйықтықтың көп мөлшерде шығуына себеп болады. Бұл шығу мөлшері өте аз болуы мүмкін (мысалы, 50 мл), немесе амнион қабындағы сұйықтықтың көлеміне және ұрықтың басы тесікті бітеп, қаптың ішінде сұйықтықты ұстап тұру деңгейіне байланысты айтарлықтай көп болуы мүмкін (200-300 мл). Спонтанды жарылу босанудың басында ерте пайда болса, бұл босанудың кешігуіне әкелетін басқа да асқынулармен байланысты болуы мүмкін. Мұндай асқынуларға тар жамбас, бүйірлік орналасу немесе бас жағдайының артқа қарай орналасуы жатуы мүмкін. PROM: мерзімінен бұрын мембрананың жарылуы. Бұл термин босанудың басталуына дейін мембрананың жарылуын сипаттайды. PPROM: мерзімінен бұрынғы, мерзімінен бұрын мембрананың жарылуы. Бұл термин жүктіліктің 37 аптасына дейін мембрананың жарылуын сипаттайды және ол ұрыққа әртүрлі әсерлер тигізуі мүмкін, мысалы, мерзімінен бұрын туу қаупін арттыру және жаңа туған немесе перинаталдық асқынуларға ұшырау. PPROM-мен жүргізілген жүктіліктің қауіп факторларына нәсіл (қара нәсілді пациенттерде қауіп жоғары), төмен әлеуметтік-экономикалық жағдай, жұқпалы аурулар тарихы, жатырдың кеңеюі (шамадан тыс амнион сұйықтығынан (полигидрамнион) немесе бірден көп ұрық көтерілуінен (көп ұрықты жүктілік) туындауы мүмкін) және темекі шегу жатады. AROM: мембрананың жасанды жарылуы. Бұл термин босануды қозғау немесе жеделдету үшін, әдетте акушерлік немесе емілдік дәрігердің үшінші тараптан мембрананы жарып тастауын сипаттайды.