Кіріспе

Ирландия партизандық қозғалысының жетекшісі (1897–1980)

Томас Бернардин Барри (1 шілде 1897 – 2 шілде 1980), көбінесе Том Барри деп танылатын, Ирландия тәуелсіздік соғысы мен Ирландия азамат соғысы кезінде Ирландия Республикалық Армиясының (ИРА) көрнекті партизандық көшбасшысы болды. Ол Килмихаел тұтқынына ұйымдастырғандығымен есімдеріне сақталды, онда ол және оның отряды 18 адамнан тұратын қосымша күштерді талқандап, он алты адамды өлтірді. Керри округінде дүниеге келген Барри, бұрынғы Корольдік Ирландия полициясының қызметкерінің ұлы болды. 1915 жылы, он жеті жасында Британ армиясына қосылып, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Таяу Шығыста артиллерист ретінде қатысты. Баридің алғашқы жылдары британдық патриотизмді білдіргеніне қарамастан, оның көзқарасы бірте-бірте ирландтық республикалық идеяларға қарай өзгере бастады. Оның естеліктерінде Барри бұл 1916 жылғы Пасха көтерілісі туралы естігеннен кейін көп ұзамай басталғанын айтса да, деректер соғыстан кейін ол британдық мемлекеттік қызметке екі рет қабылдануға тырысқанын көрсетеді. 1920 жылдың шілдесінде ол ИРА-ның 3-ші Корк бригадасына қосылды. Британ армиясындағы тәжірибесін пайдалана отырып, ол ұшқыштар отрядын тиімді жауынгерлік бөлімге айналдыра алды. Барри содан кейін отрядтың бас қолбасшысы болды және бригаданы британдық күштерге қарсы, соның ішінде Килмихаел мен Кросбарридегі шабуылдарға қарсы бірнеше сәтті шабуылдарға жетектеді. Барри Англо-Ирландия келісіміне қарсы болған республикашылдардың қатарында болды, олар "Анти-Келісімдік" ИРА-ның құрамында болды. Азамат соғысы басталғаннан кейін Барри жаңадан құрылған Ирландия еркін мемлекетімен қысқа мерзімге қамауға алынды, бірақ қашып, Ирландияның оңтүстік аймақтарындағы "Анти-Келісімдік" күштерге басшылық етті. Жеңіске жету мүмкін емес екені анық болған кезде, Барри "Анти-Келісімдік" ИРА қаруларын тастауды ұсынды, бұл Лиам Линчпен жиі қақтығыстарға әкелді. Барри азамат соғысынан кейін де ИРА қатарында болды және 1937 жылы оның бас қолбасшысы болып қызмет етті, сол кезде ол Солтүстік Ирландияға ИРА шабуылының жоспарын жасады және нацистік Германиямен байланыс орнатты. ИРА-дан кеткеннен кейін Барри "Ирландиядағы партизандық күндер" атты естелік жазды, онда ол Бірінші дүниежүзілік соғыста және Ирландиядағы қызметі туралы айтты.

Ерте өмір

Томас Барри Керри округіне қарасты Киллорглинде дүниеге келді. Ол Корольдік Ирландия полициясының қызметкері Томас Барри мен Маргарет Донованның ұлы болды. Төрт жыл өткен соң Томас Барри аға қызметтен кетіп, Корк округіндегі туған қаласы Росскарбериде өз бизнесін ашты. Барри алғаш Ардаг ұлдар ұлттық мектебінде білім алды, содан кейін 1911 жылдың 25 тамызынан 1912 жылдың 12 қыркүйегіне дейін Лимерик округіндегі Мунгрет колледжіне қатысты.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1915 жылы Ирландия Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан кезде ол Корктегі Корольдік далалық артиллерияға тіркелді және Британ армиясының сарбазы болды. Барри 1915 жылдың 30 маусымында Корольдік далалық артиллерияға қабылданып, негізгі жаттығу үшін Атлон қаласындағы әскери гарнизонға жіберілді. Сәуір айында, оның бригадасы түріктердің Кут қаласын қоршауын бұзуға тырысқанда, Барри алғаш рет Пасха көтерілісі туралы естіді, ол өз естеліктерінде "күрт ояну" деп сипаттады. Бәлкім, британдықтардың көтеріліске жауап беруіне байланысты, Барри 26 мамырда өз қалауымен шенінен бас тартып, бастапқы шеніне – қаругерге қайта оралды және соғыс аяқталғанға дейін осы шенді сақтап қалды. 1917 жылдың қаңтарынан 1918 жылдың наурызына дейін ол Куттың оңтүстігінде, бөлімі ауыр шығынға ұшыраған, сондай-ақ Фаллуджа, Самара және Бакубадағы шайқастарда болды.

Мемориал

1949 жылы Барри Ирландияның тәуелсіздік соғысы туралы естеліктерін жариялады – «Ирландиядағы партизандық күндер». Онда оның Бригадасының қызметі, мысалы, Килмихаль және Кросбарридегі шабуылдар, сондай-ақ британдық армияға, «Қара және қоңырларға», қосымша дивизияға және Корольдік ирланд полициясына қарсы жүргізілген көптеген басқа да аз танымал әрекеттер сипатталған.

Өлім

Барри 1980 жылғы 2 шілдеде Корк қаласындағы ауруханада қайтыс болды. Ол Корк қаласындағы Сент-Финбарр зиратында жерленген.

Танымал мәдениетте

Бобби Сэндс Барридің өлімінен кейін «Том Барри» деп аталатын өлең жазды. Бұл өлең оның өлімінен кейін «Түрме өлеңдері» жинағында жарияланды. 2011 жылы Барридің естеліктері сол аттас төрт актерлік сахналық пьесаға бейімделді. Нейл Пирсон жазған және қойған бұл пьеса, Барридің Бірінші дүниежүзілік соғыс және Тәуелсіздік соғысындағы қызметін көрсетеді.