Кіріспе

Ангустиас – Португалияның Азор аралдарындағы Файал аралында орналасқан Хорта қаласының қалалық аймағын құрайтын үш фрегезияның ("азаматтық приходтың") бірі. Бұл экономикалық жағынан белсенді, тығыз қоныстанған аймақ. 2011 жылғы мәлімет бойынша, халқы 2 418 адамды құрайды, ал ауданы 3,79 км²-ге жетеді. Коммерциялық мәніне байланысты, бұл приход тарихи ескерткіштер мен сауда орындарына толы болғандықтан аралдың маңызды туристік орталықтарының бірі болып табылады. Оған Каминхо-ду-Мейо, Курелас, Пастелейро, Порт-Пим, Термо-да-Игрежа және Вигия сияқты елді мекендер кіреді.

Тарих

Ангустиас ауданындағы қоныс салушылар туралы алғашқы жазба Вила-де-Ортаны (1532 жыл) көрсеткен. 1468 жылдан бастап арал мен приход Файал аралын отарлау кезінде фламанд көшбасшысы Жозе ван Хуертердің басқаруында болды. Орта ауылының құрылысы мен дамуы екі орталыққа шоғырланды: Фламенгос аңғарындағы ішкі қоныс және оңтүстік-батыс діни приход Nossa Senhora das Angústias. Ангустиас ауданында бірнеше шағын елді мекендер пайда болды. Порто Пим, Монте Эскуро мен Монте да Гия арасындағы қорғалған шығанақ, алғашқы қоныс салушылар үшін табиғи пана болды, онда олар жүк пен жабдықты тиеу және түсіруге ыңғайлы жағдайға ие болды. Оңтүстік жағалауында Пастелейро ауданы пастель немесе мақта өнеркәсібімен байланысты алғашқы коммерциялық кәсіпорындардың орны болды (алғаш рет ван Хуертер бастаған). Хорта шығанағының батыс жағында Санта-Крус кішкентай шіркеуінің маңында (Жозе ван Хуертер мен оның әйелі Беатрис де Македо жерленген) алғашқы үйлер салынды. 1567 жылы аралды қорғау үшін Санта-Круз бекінісі салынды. Айынышты, бұл бекіністер, монастырлар мен көптеген шіркеулер 1589 және 1597 жылдары ағылшын каперлерінен тонауға ұшырады, ал ғимараттар толығымен өртеніп кетті. 17 ғасырдың басында, дамып келе жатқан қоғамды қорғау үшін бірнеше жаңа әскери/қорғаныс құрылыстары салынды, соның ішінде Порто Пимнің әскери қақпалары (Portões Miltares do Porto Pim), Сан-Себастьян бекінісі (Forte de São Sebastião), Грета бекінісі (Forte de Greta) және Носса Сеньора да Гия бекінісі (Forte de Nossa Senhora da Guia). Санта-Барбара шіркеуі (Ermida de Santa Bárbara) кейіннен Ангустиаста фламанд ақсүйекі Перо Пастелейро және оның әйелі Маделана да Роза салған. 1522 жылы Friar Pedro da Atouguia бастамасымен аяқталған Сан-Франциско монастыры (Convento de São Francisco) бастапқыда Pedras dos Frades деп аталатын жерде (20 ғасырда компас розасы салынған жағалау бульвары бойында) салынған. 1597 жылы ағылшын каперлері оны тонап, өртеп жіберді, кейін 1609 жылы қайта салынғаннан кейін дауыл кезінде қирады. 1696 жылы жағалаудан алыс, биік жерде үшінші монастырь мен шіркеу қайта салынды. 1700 жылдың 12 қарашасында ол Розарийдің біздің әйелінің шіркеуі (Igreja da Nossa Senhora do Rosário) ретінде қайтадан бағышталды. Оның басты меценаты, Симао Лиуц Кароло, 4 қараша 1700 жылы Ангра-ду-Героисмодан бас шіркеудегі кесенеге көшірілді. 1835 жылы діни ордендердің таратылуымен монастырь Санта-Каса-да-Мисерикордияға берілді, онда аурухана мен кедейлер үйі (Asilo de Mendicidade) орналастырылды. 1899 жылдың 4 мамырында қатты өрт монастырды толығымен жойды: шіркеу аман қалды. Nossa Senhora das Angústias азаматтық приходы 1684 жылдың 28 қарашасында құрылды. Ангра епископы Фрайр Лоуренсо, 30 тамыз 1675 жылы Санта-Крус атынан шіркеу салуды бастады. 1688 жылы епископ Клементе Виерия сапардан кейін приход шіркеу құрылысына 572 000 реис алды. Ол ақырында 1800 жылы салынды және Nossa Senhora das Angústias шіркеуі деген атқа ие болды: оның қоңырау мұнаралары 1861 жылы аяқталды. 1839-1969 жылдар аралығында телеграф индустриясының дамуына байланысты Хорта (әсіресе Ангустиас) Атлантикалық су асты кабель желісінің орталық торабы болды. Ангустиаста ағылшын, американдық және неміс телеграф компанияларының орналасуы қалалық және әлеуметтік дамуға әкелді. Осы кезеңде салынған көптеген ғимараттар, соның ішінде Фаиал қонақ үйі, Дабни отбасының үйлері мен кәсіпорындары, Колония Алема және телеграф жабдықтарын орналастыру үшін салынған бірнеше бастапқы ғимараттар, приходтың ландшафтының ажырамас бөлігіне айналды. 1876 жылдың 20 қазанында сауда порты салынды; ол екі дүниежүзілік соғыста да одақтас порты ретінде маңызды трансатлантикалық нүктеге айналды, Атлантиканы кесіп өтетін гидроұшақтар үшін аялдама және голландтық Атлантика буксирлері үшін бағыт нүктесі болды. Алғашқы жылдары порт Солтүстік Атлантикадағы кит аулау кемелері үшін Порто Пим портын толықтырды, содан кейін оны алмастырды. Ақырында жаңа марина ашылды (1986 жылдың 3 маусымы) аймаққа келетін яхталар мен жеке кемелердің жылдық өсуін қабылдау үшін. Марина яхташылар арасында әйгілі, себебі келуші экипаждардың жағалау мен қабырғаларда салған жүздеген яхталардың визиткалары салынған.

Физикалық география

Бұл урбанизацияланған приходтың солтүстік шекарасы Хорта Маринасынан басталып, сауда ғимараттары арқылы Сан-Францисконың Ramp-ына дейін және Санта-Каса-да-Мисерикордиямен (Руа-да-Санта-Каса) қатар, бұрынғы Дабни резиденциясы – Седарлардың жер шекарасын кесіп өтеді, Руа-Луис-де-Камоес жолымен Руа-да-Ильха-ду-Пикомен қиылысқанға дейін. Осы нүктеден шекара Руа Илья-ду-Пико арқылы Руа-ду-Моиньоға дейін созылады, онда ол Монте Карнейроны айналып, Фламенгос шекарасына жетеді. Батыс шекарасы Кальсо да Фугейрадан бірнеше метр бойы Пастелейро жайылымдарына қарай батысқа қарай созылады, содан кейін өнеркәсіптік аймақ арқылы оңтүстікке қарай түсіп, Виа Рапида мен Руа-ду-Лахиньодан өтіп теңізге жетеді. Приход Фетейрас азаматтық приходынан басталып, Файалдың оңтүстік жағалауы бойымен Хорта қаласының порты аймағына дейін созылатын аумақты қамтиды. Оған Порт-Пим шығанағы, Монте-да-Гия және Монте-Эскуро, сондай-ақ Монте Карнейроның шағын бөлігі кіреді. Приходтың солтүстік жағы Матриц және Фламенгос азаматтық приходтарымен шектеседі, ал қалған барлық жағы Атлант мұхитымен толықтай қоршалған. Приход аралдың оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан Хорта Фламенгос Фетейра геоморфологиялық аймағының, Хорта платформасының бір бөлігі болып табылады, ол бірнеше лава ағындарынан пайда болған төмен жатқан, тегіс рельефпен сипатталады. Аймаққа Монте-да-Гия Тюф Сурцсейян конусымен қатар көптеген Стромболия конустары (оның ішінде Монте Карнейро) кіреді.

Адам географиясы

Бұл бірнеше шлак/шашыранды конустарды (жоғарыда аталған Монте-да-Гия, Монте-Эскуро және Монте-Карнейро – барлығы сөнген конустар), сондай-ақ тік жарлы жағалау аймақтары мен қоғамдық құмды жағажайларды (Порто-Пим жағажайы) қамтитын төбелі аймақ. Аймақта бірнеше жайылымдық жерлер бар, бірақ көбінесе қалалық жер, батысында Өңірлік E. R.2 1a тас жолының қосалқы тармағы бойымен орналасқан өнеркәсіптік аймақ, оңтүстік-батыс жағалаудағы тұрғын үй ауданы және солтүстік-шығыс жағалаудағы Хорта қаласының бір бөлігі бар. Маринадан Фетейрасқа дейін жағалау бойымен өтетін негізгі Өңірлік E. R.1 1a тас жолымен қатар, Өңірлік E. R.2 2a нұсқасы (Estrada Príncipe Alberto do Mónaco Estrada Regional de Santa Bárbara) Nossa Senhora das Angústias шіркеуінің қиылысынан солтүстік-батысқа қарай Фламенгосқа дейін созылады, ал Фетейрасқа дейінгі жылдам тас жол (Via Rápida) Санта Барбара елді мекенінің маңындағы айналма жолдан басталады. Ангустиаста көптеген маңызды азаматтық, мәдени және аймақтық ғимараттар орналасқан, оның ішінде аралдағы жалғыз орта мектеп (EBS Escola Secundária Manuel Arriaga), жалғыз аурухана (Hospital da Horta), полиция бас штабы, сауда порты, кеме тоқтағысы және контейнер терминалы, Санта Каса да Мисерикордияның негізгі құрылымдары (қарттарға көмек көрсететін қайырымдылық қоғамы) және супермаркет (Modelo) кіреді. Сондай-ақ, Орта ауылының тарихи бөліктері, соның ішінде 19 ғасырдың соңында қауымдастықты құраған негізгі сауда және тұрғын үй ғимараттары да осы аймаққа жатады.

Экономика

Парақшаның батыс бөлігі жайылымдар ретінде немесе өңделуге пайдаланылса, шығыс бөлігінің қалалық сипаты үшіншілік және коммуналдық қызметтерге шоғырланған. Санта-Барбараның Виа-Рапида мен Руа-дас-Курелас арасындағы өнеркәсіптік аймағы, Файалдың шығыс жағалауындағы коммерциялық контейнерлік және балық аулау портынан өзге, өнеркәсіптік қызметтің маңызды екінші орталығы болып табылады.

Сәулет

Хорта қаласының маңызды орталықтарының бірі – Ангустиас, аймақтың тарихына байланысты көптеген маңызды ғимараттарға мекенжай. Олардың кейбіреулері жаңартылып, басқа мақсаттарда қолданылуда (мысалы, Санта-Круз бекінісі), ал енді біреулері туристерді қызықтыратын орындарға айналды (мысалы, Питер кафесі) немесе қауымдастықтағы қызметін жалғастыруда (мысалы, Носса Сеньора дас Ангустиас шіркеуі).