Кіріспе

Седрос – Португалияның Азор аралдарындағы Файал аралындағы Хорта муниципалитетінің солтүстік бөлігіндегі фрегезия ("азаматтық приход"). 2011 жылы халық саны 907 адамды құрады, ол аралдың ең солтүстік бөлігінде орналасқан. Седрос Хорта қаласының солтүстік-батысында жатыр және Estrada Regional E. R. 1 1a тас жолы арқылы аралдың қалған бөлігімен байланысады. Ағаштармен жабылған төбелер мен жайылымдар ішкі аймақты алып жатыр, ал қоршалған егістік жерлер Атлант мұхитының жағалауындағы тік жарларға дейін созылады – бұл теңіз үстіндегі табиғи жазық дала, оны 15 ғасырдың соңында фламанд және испан отарлаушылары алғашқы болып қоныстандырған. Негізінен ауыл шаруашылығымен айналысатын қауым, халық саны аралдағы басқа да қауымдармен салыстырылатын деңгейде, бірақ 1950 жылдардан бері халық саны жартысына азайды (сол кезде шамамен 2000 тұрғыны болған). Бүгінде Седрос Файал аралының маңызды ауыл шаруашылығы орталығы болып табылады, оның негізгі тірегі – Cooperativa Agrícola dos Lactícinios do Faial кооперативі, ол аралдағы маңызды ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының бірі болып, сүт, ірімшік және май сатумен айналысады.

Тарих

Седрос елді мекенінің тарихы 1466 жылы фламанд ақсұлтаны Жоссе ван Гуэртердің аралға жасаған алғашқы экспедициясының сәтсіздігімен байланысты. Гуэртер тастап кеткеннен кейін, оның экспедициясының мүшелеріне Терсейра және Испаниядан келген қоныс аударушылар қосылды, олар Файалдың солтүстік жағалауын зерттеп, қоныстанды. Седрос атауы жергілікті кедрлерден (Cedros das Ilhas немесе Cedros do Mato) шыққан, олар аймақтың жайылымдары мен орманды жерлерінде өседі. Кедрлерден басқа, көптеген өзен аңғарларында (әсіресе Рибейра Фунда, Рибейра Пиньейро және Рибейра Суса) қарағай, емен, гүлді өсімдіктер (мысалы, Adoxaceae тұқымдасы), лавр, қарақат, және имбирлі лилия, сондай-ақ басқа да кең жапырақты өсімдіктер кездеседі. Ішуге жарамды суға қолжетімділік қоныс аударушыларға шағын жер участаларын өңдеуге, кең таралған жанартау тастарынан үйлер салуға және қарапайым өмір салтын ұстануға мүмкіндік берді: бірнеше мал (сиыр, қозы немесе ешкі) және шағын көкөніс бақшасы. Бидайдың енгізілуі жергілікті экспорттық өнеркәсіптің дамуына ықпал етті. 1466 және 1467 жылдар аралығында Жоссе ван Гуэртер Бургундия герцогының демеуімен аралға оралды. Ломба-дос-Фрадестегі сәтсіз қоныстанудан кейін ол болашақта Хортаға айналатын ядроны құрып, аралдың алғашқы капитандығын құрды. Батыл қоныс аударушылардың көпшілігі, әсіресе Терсейра аралынан, солтүстікке қарай, қазіргі Санта-Барбара (Праса) деп аталатын аймаққа бағыт алды. Бұл жаңа қоныс аударушылар бастапқы қоныс аударушылардан байырақ болды (кейбіреулері тіпті дворяндар еді), олар үлкен әрі сәнді үйлер салды: мысалы, Кастело да Роша Негра (немесе Каса дос Ласердас дос Седрос), қара жанартау тасынан салынған үш қабатты үй, ою-өрнектелген жиектері, верандалары және тіреулері бар. Португалияның белгілі тарихшысы, дін қызметкері және гуманисті, Азор аралдарының шежіресі мен тарихын жазған алты томдық "Saudades da Terra" еңбегімен танымал Гаспар Фрутуосо осы аймақтың қақтығыстары, тарихы және тұлғалары туралы айтты. Бояу / сабан өнеркәсібінің дамуы және Ван Гуэртер мен Вильгельм ван дер Хаген арасындағы қақтығыс аралдағы маңызды оқиғалар болғанымен, Флеминг Эрн Яннекимі Седроста дау тудырды. Арнеким деп те аталатын ол әділет судьясына қарсы шығып, оны қуғынға түсірді, ал кейін тұтқындауға дайындалған кезде генерал-капитанды өліммен қорқытты. Қақтығыс ақыры патша тарапынан шешілді, ол оның батылдығына таң қалды. Дегенмен, Фламандтардың ықпалы мен маңызы аралда біртіндеп төмендеді, ал испандық қоныс аударушылар бұл аймаққа келе бастады. Ауыл ресми түрде 1594 жылы негізделді: бұл дата 1971 жылғы қарашада болған өрттен кейін Санта-Барбараның приходтық шіркеуін қайта жарақтандыру кезінде табылған мәліметтерге негізделген болжам.

География

Седрос – Фаял аралындағы ең ірі ауылдық округтердің бірі. Ол шығысында Саляомен, батысында Прая-ду-Нортемен шектеседі және жағалаудан аралдың ортасына дейін (және Кальдейра жанартауына) дейін созылады. Алто-ду-Инверно, Алто-ду-Риго немесе Кабеса-да-Вакадағы құнарлы жайылымдар мен қоршалған егістіктерден басқа, жағалаудағы тік жарлар теңіз деңгейінен шамамен биіктейді (осы округтің ең биік жағалау биіктігі Рибейра Фунда жанында). Аймақ бірнеше өзендер мен шағын аңғарлармен кесіліп өтеді, оның ішінде Рибейра Фунда (Терең шатқал), Рибейра Пиньейру (Қайын шатқалы) және Рибейра Суса (Соуса шатқалы, алғашқы қоныстанушылардың бірінің құрметіне аталған), олар жылдың көп бөлігінде құрғап қалады. Халық аралды айналып өтетін Regional E. R. 1 1a тас жолының бойында шоғырланған. Праса (ауыл алаңы) – округтің ең қалалық орталығы, бірақ көптеген жерлер кішкентай аудандармен немесе елді мекендермен (lugares) белгіленеді, онда Порту-де-Эйра, Кабесу, Каскалью, Ковоэс және Рибейра Фунда сияқты қоныстар қалыптасқан. Жоғарырақ, екінші тас жол (Канада да Соуза, Rua de Igreja және Канада до Вале арқылы E. R. 1 1a тас жолымен байланысқан) Канту, Жаналвес және Мирагая (жергілікті тұрғындар Rua de Cima деп атайды) елді мекендерін байланыстырады. Бұл жерлердің әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері бар, ал кейбіреулерінде жергілікті дәмханалар, қоғамдық базарлар (мерсериас) немесе діни қасиетті орындар бар (Седроста төрт империо – Киелі Рухқа арналған ғибадатхана бар).

Экономика

Бұл аймақтың негізгі экономикасы – ауыл шаруашылығы. Қауымның топырағы құнарлы, түрлі бақша және дәнді дақылдар өсіруге мүмкіндік береді. Бидай, жүгері, бұршақ, картоп және тәтті картоп ондаған жылдар бойы аймақтағы негізгі ауыл шаруашылығы өнімдері болып табылады. Сүт өндірісі осы солтүстік жағалауда адамдар қоныстанғаннан бері экономикада маңызды рөл атқарып келді, бірақ ол 1920 жылдардың басында ғана ұйымдастырылған салаға айналды. Осы шақта кәсіпкер жұбай (профессор Константино Магно до Амарал және Д. Тереза) Rua da Igreja ауданында шағын фабрика ашты, кейіннен негізгі шіркеудің қарсысындағы Этнографиялық мұражай (Nulceu Etnográfico dos Cedros) орналасқан ғимаратты иеленді. Кейін Кастро, Мерриньо және Ксавье атты екінші фирма Каскальхода, Канада до Инес бойында жұмыс істей бастады. Хосе Фрейтас та Канто-да-Гатиньяда шағын бизнес ашты, инвесторлар тобы аймақтық жол бойында жұмыс істейтін União dos Lavradores-ты құрды, ал União Industrial Cedrenses (жергілікті жерде "фабрика до Марухо" деп аталады) Прасада құрылды (профессор Амаралдың жұмысы тоқтағаннан кейін). 1941 жылға қарай осы операциялардың көпшілігі сатылып кетті немесе сәтсіздікке ұшырады, ал қалған Кастро, Мерриньо және Ксавье мен União Industrial фирмалары сүттің төмен бағасынан қиындық көріп отырды. Содан кейін профессор Хосе да Роза Айканың кеңесімен бір топ шаруалар бірігіп, аймақта "CALF" кооперативін құрды: "Cooperativa Agrícola dos Lactícinios do Faial". Кооператив идеясы аралдың солтүстігіндегі қауымдарға тез тарады және ол аралдағы ең ірі кәсіпорынға айналды. Кейін Кастро, Мерриньо & Ксавье фирмасын Лиссабоннан келген топ сатып алып, "Лакто Азореана" компаниясын құрды, ол қысқа ғана уақытқа созылды, ақырында Хорта кәсіпкерінің бақылауына өтіп, сәтсіздікке ұшырады. União Industrial Cedrense фирмасын Португалиядағы ең ірі сүт өңдеуші Martins & Rebello сатып алды және ескі Кастро, Мерриньо & Ксавье ғимараттарына ие болып, Каскальхоға (Кооперативтен алыс емес) көшірді. 2004 жылға қарай кооператив бәсекеге төтеп беріп, Еуропа нарығында бәсекелесу үшін өндірісті кеңейтіп, қызметін қайта құрылымдады. Ол Каскальхода орналасқан және Ilha Azul маркасымен ірімшік пен май өндіруге және қаптауға жауапты негізгі кәсіпорын. Седроста Мартинс пен Ребелло ғасыр соңына дейін сақталған жоқ. Клиенттерге бағытталған қайта бағдарламалаудың бір бөлігі ретінде фабрика тағы да дүкен алдындағы ірімшік дүкенін ашты (20 ғасырдың соңында жабылған), сондай-ақ мейрамханалар үшін Moledo үстел ірімшігі сияқты жаңа түрлерін сынап көрді. Туризм аймақтағы екінші маңызды салаға айналды. "Селолық туризм", Этнографиялық мұражай (Nucleo Etnográfico dos Cedros) және бірнеше жаңартылған "түнгі жай және таңғы ас" сияқты коттедждер осы солтүстік жағалаудағы ауылға келушілерді қызықтырады. Мұражайда күнделікті өмірде қолданылған ежелгі шаруашылық құралдары, жабдықтары мен құралдары, сондай-ақ 19-20 ғасырлардағы ауыл мен өмірге байланысты суреттер бар. Қазіргі уақытта мұражай пайдаланылмайды, экспонаттардың көпшілігі "қоймаға" орналастырылған. Аймақта нан пісіру және кондитерлік дүкен, шаштараздар, механикалық шеберханалар, автосалон, мейрамханалар (мысалы, Эскондерихо) және 2012 жылы ашылған Альдина Супермаркадо/Ресторанте супермаркеті бар, ол Каскальхоның жергілікті нарығына, Седростың ядролық елді мекендеріне және азаматтық приходты қоршаған басқа да приходтарға қызмет көрсетеді. Географ және блогер Кристоф Нефф "O Esconderijo" мейрамханасының тарихын өзінің блогында "Nick's Hideway – O Esconderijo" тақырыбындағы жазбасында, Фаял аралындағы 20 жылдық географиялық зерттеулерінің нәтижесінде баяндады.

Діни

Igreja de Nossa Senhora de Fátima (Фатима анамыздың шіркеуі) Рибейра Фундадан тыс жерде орналасқан. Бұл шіркеу бір ғана нефтен, кішкентай тар ғибадатханадан және жергілікті вулканизм тасынан салынған алдыңғы қасбеттегі орталық мұнарадан тұрады. Мұнара, нығайтылған құрылыс, алтыбұрышты пирамидамен және крестпен жабдықталған, оның төрт жағынан үшеуінде сағат орнатылған. Шіркеуге кіру екі симметриялық бұрала баспалдақ арқылы жасалады. Igreja de Santa Bárbara (Санта-Барбара шіркеуі) – Праса алаңында орналасқан приход шіркеуі. Бұл ғимарат Мануэлин, Барокко және Модерн сәулет стилінің эклектикалық үйлесімі болып табылады, ол 1971 жылы түпнұсқа құрылысты жойған өрт салдарынан жасалған қайта құрудың нәтижесінде пайда болды.