Кіріспе
Мишель Хуэллебектің 1998 жылғы романы, «Атомдалған», сонымен қатар «Элементар бөлшектер» деп те аталады, – француз жазушысы Мишель Хуэллебектің 1998 жылы Францияда жарық көрген романы. Роман екі жартылай бауыр Мишель мен Бруноның және қазіргі қоғамдағы жағдайларына қарсы күресінің тарихын баяндайды. Романды ағылшын тіліне Фрэнк Уинн аударған, Ұлыбританияда «Atomised» деп, ал АҚШ-та «The Elementary Particles» деп жарияланған. Бұл роман автор мен аудармашыға Халықаралық Дублин әдеби сыйлығын әкелді.
the novel by Michel Houellebecq
Atomised, also known as The Elementary Particles , is a novel by the French author Michel Houellebecq, published in France in 1998. It tells the story of two half brothers, Michel and Bruno, and their mental struggles against their situations in modern society. It was translated into English by Frank Wynne as Atomised in the UK and as The Elementary Particles in the US. It won the International Dublin Literary Award for writer and translator.
Сюжет
Романның соңында ашылған сюжеттің өте күрделі көлеміне қарамастан, повесть негізінен бір-бірін жақсы танымайтын екі жартылай бауырдың сұр және нәтижесіз күнделікті өміріне ден қояды. Олар сүйіспеншіліктен мүлдем құр айырылғандай, ал олардың сүйіспеншіліксіз немесе жақын арада сүйіспеншіліксіз болатын жолдарында Бруно өзінің өсіп-өнуі мен жекеленіп қалуына жетпеуінен қапаланған, жалғыз адамға айналады, ал Мишельдің клондаудағы пионерлік жұмысы көбею процесінен сүйіспеншілікті алып тастайды. Адамдар, әрі қарай, тек бөлшектер екені дәлелденеді және денелердің шіруі сияқты (кітаптағы тақырып), олар да бөлшектерден жасалуы мүмкін. Оқиға белгілі бір шеңбердегі повесть түрінде дамып, оқиғаның көп бөлігі 1999 жылы болғанымен, негізінен болашақтағы 50 жылдай уақытта өтеді. Курт Воннегут «Галапагос» романында да осыған ұқсас тәсіл қолданған; алайда, Воннегуттан айырмашылығы, Хоуэллебек оқырманға шеңберді тек эпилогта ғана көрсетеді. Оқиғаның үлкен бөлігі Мишельдің балалық шақтағы сүйіктісі Аннабель, Бруно және Бруноның ажырасқаннан кейінгі достасы Кристиан арасындағы кешкі ас дастарқанындағы әңгімелер түрінде ұсынылады. Бұл оқиға Бруно Клемент пен Мишель Джерзинскийдің өміріне арналған, олардың екеуі де хиппі сияқты анасынан туған француз жартылай бауырлар. Мишель әкесінің анасы тәрбиелейді және ішке қарайтын молекулалық биологқа айналады, ол жыныстық көбеюді жоюға әкелетін жаңалықтардың авторы. Бруноның өсіп-өнуі сипатталғаннан әлдеқайда трагилық: бір зорлық-зомбылыққа толы интернаттан екіншісіне ауысып, ұмытылып, ақырында сүйіспеншіліксіз некеде және жоғары мектепте сабақ беруге келеді. Бруно тәлтірек және тоймас секске тәуелді адамға айналады, оның проституткалармен және Minitel-дегі секс-чаттармен араласуы оны қанағаттандырмайды, тіпті ол жұмысынан мүгедектік демалысына шығып, студенттерінің бірін сүйікті етуге тырысқаннан кейін психиатриялық ауруханаға түседі.
Қабылдау
Роман жүздеген мың дана сатылып, 1998 жылдың жазы мен күзінде Хуэльбек француз зиялылары мен әдебиетшілерінің назарына ілікті. Романның ашық, тіпті порнографиялық сипаттамалары жиі сынға ұшырады, ал Хуэльбек телеарналардағы сұхбаттары мен өзге де жағдайлардағы тұрақсыз мәлімдемелері мен мінез-құлқы үшін мақтау мен кінәнің нысаны болды. Ақырында автор бұл романы үшін «Ноябрь» сыйлығымен марапатталды. Ол осы атаумен соңғы рет марапатталған автор болды. «Ноябрь» сыйлығының негізін қалаушы Филипп Деннери Хуэльбекке сыйлық беруге қарсы болды және қызметтен кетті; сыйлыққа жаңа демеуші – Пьер Берже табылды және сыйлықтың атауы өзгертіліп, «Желтоқсан» деп қойылды. 2008 жылдың сәуір айында Хуэльбекпен ажырасқан анасы Люси Секкалди Францияға оралып, «Кінәсіз» деген романын жариялады. Бұл роман оның романындағы аналық тәрбиесін дұрыс емес бейнелегеніне жауап ретінде жазылған. Баспасөз сұхбатында ол: «Егер ол тағы да менің атымды бірде-бір нәрсеге қолданса, мен оның бетіне таяғымды тигізіп, тістерін түсіремін» деп уәде берді.
Киноға бейімделу
Фильмнің нұсқасы 2006 жылы Берлин кинофестивалінде көрсетіліп, Күміс аю сыйлығын жеңіп алды. «Элементар бөлшектер» неміс фильмінің режиссері Оскар Ролер болды, және Берлин кинофестивалінде премьерасынан кейін бірнеше күн ішінде 23 елдің дистрибьюторларына сатылғаны хабарланды. Актерлік құрамында Мориц Блейбтреу (Бруно), Кристиан Ульмен (Мишель), Франка Потенте (Аннабель) және Мартина Гедек (Кристиан) бар. France 2 телеарнасы Антуан Гарсо режиссерлік еткен «Элементар бөлшектер» телефильмін жасады, оның басты рөлдерін Гвийом Гуи және Жан Шарль Клише сомдады. Ол 2022 жылдың 31 қаңтарында көрсетілді.