Кіріспе
Француз романы, кинорежиссер, деректі фильмдер жасаушы және эссе жазушы Жорж Перек (7 наурыз 1936 – 3 наурыз 1982) – француз романы, кинорежиссер, деректі фильмдер жасаушы және эссе жазушы. Ол «Улипо» тобының мүшесі болды. Оның әкесі Екінші дүниежүзілік соғыстың басында солдат ретінде қаза тапты, ал анасы Холокост кезінде қайтыс болды. Көптеген шығармалары жоғалту, айырылу және жеке бастылық туралы, көбінесе сөз ойындары арқылы айтылады. Перектің көптеген романдары мен эсселерінде эксперименттік сөздерді қолдану, тізімдер мен жіктеу әрекеттері жиі кездеседі, олар көбінесе меланхолиямен сіңген. Перектің алғашқы романы «Заттар» (ағылшын тілінде «Things: A Story of the Sixties») (1965) «Ренодо» сыйлығына ие болды. Перектің ең танымал романы «Өмірді пайдалану жөніндегі нұсқаулық» (La Vie mode d'emploi) 1978 жылы жарық көрді. Кітаптың бетінде ол «роман» деп, көпше түрінде сипатталған, себептері оқығанда белгілі болады. «Өмірді пайдалану жөніндегі нұсқаулық» – Париждің ойдан шығарылған пәтер үйінің тұрғындарының өміріне негізделген, бір-бірімен байланысқан әңгімелер мен идеялар, әдеби және тарихи сілтемелердің тоқуы. Ол жазу шектеулерінің күрделі жоспары бойынша жазылған және негізінен бірнеше элементтерден тұрады, олардың әрқайсысы күрделіліктің қабатын қосады. Оның 600 беттік романының 99 тарауы ғимараттың жоспары бойынша шахматтағы жылқының жүрісі сияқты бөлмелер мен баспалдақтарды сипаттайды және тұрғындарының оқиғаларын баяндайды. Соңында кітаптың барлығы бір сәтте орын алатыны, ал соңғы бұрылысы «космикалық иронияның» мысалы екені анықталады. Оны 1987 жылы Дэвид Беллос ағылшын тіліне аударды. Перек шектеулі жазуымен танымал. Оның 300 беттік романы «Жоғалу» (La disparition) (1969) – липограмма, ол табиғи сөйлем құрылымымен және дұрыс грамматикамен жазылған, бірақ тек «e» әрпі жоқ сөздерді қолданады. Оны Гилберт Адаир 1994 жылы «А Void» деген атпен ағылшын тіліне аударды. Оның повесі «Келгендер» (Les revenantes) (1972) – «e» әрпі жалғыз дауысты әрпі болып табылатын толықтырғыш бір дауысты шығарма. Бұл шектеу тіпті атауға да әсер етеді, ол әдетте Revenantes деп жазылады. 1996 жылы Иан Монк оны «Эксетер мәтіні: зергерлік бұйымдар, құпиялар, секс» деп атап, ағылшын тіліне аударды. Жак Рубо бұл екі роман француз тілінің екі бөлек жиынтығынан сөздерді алғанын және осы уақытқа дейін қолданылмаған сөздерден (оларда «e» және «e»-ден басқа дауыстылар бар) үшінші роман жасауға болатынын атап өтті. «W немесе балалық шақтың естелігі» (W ou le souvenir d'enfance) (1975) – жартылай автобиографиялық туынды, оны жіктеу қиын. Көлемінің екі бөлігінде кезектесіп баяндалған оқиғалар бар: біріншісі, «W» деп аталатын шалғайдағы арал елдің ойдан шығарылған контуры, алдымен Олимпиадалық идеалға негізделген утопиялық қоғам болып көрінеді, бірақ бірте-бірте қорқынышты, тоталитарлық түрме ретінде ашылады. Екінші әңгіме – Перектің Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейінгі балалық шағының сипаттамасы. Екі әңгіме де Холокост тақырыбын ортақ етеді. «Cantatrix sopranica L. Scientific Papers» – шіріген помидормен лақтырғанда сопраноларда туындаған «қайқайлау реакциясы» туралы эксперименттерді егжей-тегжейлі баяндайтын пародиалық ғылыми мақала. Мақаладағы барлық сілтемелер көп тілді ойыншықтар мен әзілдер, мысалы: «(Karybb & Szyla, 1973)». Дэвид Беллос, Перектің бірнеше шығармаларын аударған, Перектің кең ауқымды өмірбаянын жазды: «Жорж Перек: Сөздердегі өмір», ол 1994 жылы Академия Гонкурдың өмірбаянына арналған стипендиясын жеңіп алды. «Жорж Перек» қауымдастығы Парижде автор туралы кең мұрағатқа ие. 1992 жылы Дэвид Беллос Перектің бастапқыда қабылданбаған романын тапты. Роман бірнеше рет қайта өңделіп, «Le Condottière» деп аталып, 2012 жылы жарық көрді; оның ағылшын тіліне аудармасы Беллос 2014 жылы Антонелло да Мессинаның 1475 жылғы сол есімді суреті бойынша «Адамның портреті» деп жарияланды. Бастапқы атау Гаспар деген есімді Пол Верленнің «Гаспар Хаузер ән айтады» поэмасынан (Каспар Хаузерге шабыттанған, 1881 жылғы «Сағдылық» жинағынан) алынған, ал «Гаспар» есімді кейіпкерлер «W немесе балалық шақтың естелігі» және «Өмір: Пайдаланушының нұсқаулығы» романдарында кездеседі, ал «MICRO TRADUCTIONS, 15 variations discrètes sur un poème connu» шығармасында ол Верленнің поэмасын 15 рет шығармашылықпен қайта жазады.
Georges Perec (ʒoʁʒ peʁɛk; 7 March 1936 – 3 March 1982) was a French novelist, filmmaker, documentalist, and essayist. He was a member of the Oulipo group. His father died as a soldier early in the Second World War and his mother was killed in the Holocaust. Many of his works deal with absence, loss, and identity, often through word play.]] Many of Perec's novels and essays abound with experimental word play, lists and attempts at classification, and they are usually tinged with melancholy. Perec's first novel Les Choses (published in English as Things: A Story of the Sixties) (1965) was awarded the Prix Renaudot. Perec's most famous novel La Vie mode d'emploi (Life A User's Manual) was published in 1978. Its title page describes it as "novels", in the plural, the reasons for which become apparent on reading. La Vie mode d'emploi is a tapestry of interwoven stories and ideas as well as literary and historical allusions, based on the lives of the inhabitants of a fictitious Parisian apartment block. It was written according to a complex plan of writing constraints and is primarily constructed from several elements, each adding a layer of complexity. The 99 chapters of his 600 page novel move like a knight's tour of a chessboard around the room plan of the building, describing the rooms and stairwell and telling the stories of the inhabitants. At the end, it is revealed that the whole book actually takes place in a single moment, with a final twist that is an example of "cosmic irony". It was translated into English by David Bellos in 1987. Perec is noted for his constrained writing. His 300 page novel La disparition (1969) is a lipogram, written with natural sentence structure and correct grammar, but using only words that do not contain the letter "e". It has been translated into English by Gilbert Adair under the title A Void (1994). His novella Les revenentes (1972) is a complementary univocalic piece in which the letter "e" is the only vowel used. This constraint affects even the title, which would conventionally be spelt Revenantes. An English translation by Ian Monk was published in 1996 as The Exeter Text: Jewels, Secrets, Sex in the collection Three. It has been remarked by Jacques Roubaud that these two novels draw words from two disjoint sets of the French language, and that a third novel would be possible, made from the words not used so far (those containing both "e" and a vowel other than "e"). W ou le souvenir d'enfance, (W, or the Memory of Childhood, 1975) is a semi autobiographical work which is hard to classify. Two alternating narratives make up the volume: one, a fictional outline of a remote island country called "W", at first appears to be a utopian society modelled on the Olympic ideal, but is gradually exposed as a horrifying, totalitarian prison much like a concentration camp. The second narrative is a description of Perec's childhood during and after World War II. Both narratives converge towards the end, highlighting the common theme of the Holocaust. "Cantatrix sopranica L. Scientific Papers" is a spoof scientific paper detailing experiments on the "yelling reaction" provoked in sopranos by pelting them with rotten tomatoes. All the references in the paper are multi lingual puns and jokes, e. g. "(Karybb & Szyla, 1973)". David Bellos, who has translated several of Perec's works, wrote an extensive biography of Perec: Georges Perec: A Life in Words, which won the Académie Goncourt's bourse for biography in 1994. The Association Georges Perec has extensive archives on the author in Paris. In 1992 Perec's initially rejected novel Gaspard pas mort (Gaspard not dead), which was believed to be lost, was found by David Bellos amongst papers in the house of Perec's friend Alain Guérin [fr]. The novel was reworked several times and retitled Le Condottière [fr] and published in 2012; its English translation by Bellos followed in 2014 as Portrait of a Man after the 1475 painting of that name by Antonello da Messina. The initial title borrows the name Gaspard from the Paul Verlaine poem "Gaspar Hauser Chante" (inspired by Kaspar Hauser, from the 1881 collection Sagesse) and characters named "Gaspard" appear in both W, or the Memory of Childhood and Life: A User's Manual, while in MICRO TRADUCTIONS, 15 variations discrètes sur un poème connu he creatively re writes the Verlaine poem 15 times.
Құрметтер
Астероид № 2817, 1982 жылы ашылған, Перектің құрметіне аталған. 1994 жылы Париждің 20-шы округінде оның атымен көше аталды – Жорж Перек көшесі. 2002 жылы француз почтасы оның құрметіне марка шығарды, оның дизайнын Марк Тараскофф жасаса, Пьер Альбуисон гравировкалады. Перек өз еңбектері үшін 1965 жылы Renaudot сыйлығын, 1974 жылы Jean Vigo сыйлығын және 1978 жылы Médicis сыйлығын жеңіп алды. Ол туған күніне орай, 80 жылдығында Google Doodle-да көрсетілді.