Кіріспе
1984 жылғы Айн Рэнд антологиясы. «Ертедегі Айн Рэнд: Оның жарияланбаған көркем шығармаларының таңдауы» – философ Айн Рэндтың жарияланбаған ерте көркем шығармаларының антологиясы. Алғаш рет 1984 жылы, оның қайтыс болғаннан кейін екі жыл өткен соң жарық көрді. Ірікпеге оның «Біз тіріміз» және «Шығанақ» романдарынан алынған қысқа әңгімелер, пьесалар мен үзінділер кіреді.
The Early Ayn Rand: A Selection from Her Unpublished Fiction is an anthology of unpublished early fiction written by the philosopher Ayn Rand, first published in 1984, two years after her death. The selections include short stories, plays, and excerpts of material cut from her novels We the Living and The Fountainhead.
Баспа тарихы
Жазушы Айн Рэнд 1982 жылғы наурыз айында, төрт роман, екі Бродвей пьесасы, бірнеше экрандалған сценарийлер және көптеген ғылыми-публицистикалық эсселер мен сөздерді қамтитын ұзақ мансабынан кейін дүние салды. Ол өзінің әдеби мұрасын, жарияланбаған қолжазбаларын қоса, ұзақ жылдар бойы досы және шәкірті болған Леонард Пейкоффқа тапсырды. Пейкофф оның жарияланбаған көркем туындыларының ішінен таңдаулыларын "The Early Ayn Rand" деген жинаққа біріктірді. Көптеген туындылар жариялануға арналмаған болса да, бұл жинақ Рэндтің жазушы ретінде қалыптасу жолын көрсетеді. Кіріспеде Пейкофф: «Мен бұл материалды жариялауға шешім қабылдадым, себебі Рэнд ханымның жанкүйерлері оның әдеби шеберлігін қалай дамытқанын білуге қызығушылық танытар деп ойлаймын. Енді олар осы даму жолын өздері көре алады» деп жазады. Бұл кітап – Пейкофф редакциялаған «Айн Рэнд кітапханасы» сериясының екінші томы. Ол алғаш рет 1984 жылы New American Library баспасында қатты мұқабамен шықты. 1986 жылы жұмсақ мұқабалы басылымы жарық көрді. 2005 жылы түзетілген және толықтырылған басылым жарыққа шықты.
Мазмұны
Бірінші басылым 1920 жылдары жазылған төрт жарияланбаған әңгімеден басталады. Келесі бөлім 1932 жылы жазылған «Қызыл пешка» киносценарийінің синопсисімен басталады. Бұл сценарий Рэндтің жазушы ретінде алғашқы кәсіби сатылымы болды. Содан кейін 1934 жылы аяқталып, 1936 жылы жарық көрген Рэндтің алғашқы романы «Біз – тірілер» романынан жарияланбаған үзінділер келтірілген. Бөлім 1930 жылдардың ортасында жазылған, бұрын жарияланбаған және қойылмаған «Идеал» пьесасымен аяқталады. («Идеал» кейіннен 1989 жылы Майкл Пакстон қойды.) Үшінші бөлім 1939 жылы жазылған «Екі рет ойла» театрлық детективімен басталады. Пейкоффтың айтуынша, осы пьеса туралы сөйлескенде Рэнд оған: «Ол детективтер сериясын жаза алмайды, себебі бәрі кім өлтіргенін біліп қояр еді» деген. Одан кейін 1943 жылы жазылған Рэндтің «Фонтан» романынан жарияланбаған үзінділер, әсіресе, басты кейіпкер Говард Роарктің актриса Веста Дуннингпен қарым-қатынасын сипаттайтын бөлімдер келтірілген – бұл түпнұсқа мәтінде маңызды эпизод болған, бірақ соңғы нұсқадан алынып тасталған. Жаңартылған басылымда екі әңгіме қосылды. «Түнгі патша» 1926 жыл шамасында жазылған, бұрын жарияланбаған әңгіме. «Әлемдегі ең қарапайым нәрсе» 1940 жылы жазылған және бұрын 1967 жылы «Объективист» журналында және 1969 жылы Рэндтің «Романтикалық манифест» кітабында жарияланған.
Қабылдау
1984 жылы жарық көргеннен кейін кітапқа небары бірнеше сын пікір жазылды, олардың көпшілігі жағымды болды. Олардың ішінде «Лос-Анджелес Таймс» және «Детройт Фри Пресс» газеттерінде жарияланған сын-пікірлер де бар еді. Либертариандық «Reason» журналындағы шолуында әдебиет профессоры Стивен Д. Кокс бұл жинақтың «өте қызықты» екенін, сонымен қатар Рэндтің жеке басы туралы толыққанды ақпараттарды ашты, бірақ жинақтағы мәтін оның бұған дейін жарияланған еңбектерінен нашар болды. Бірнеше жыл өткен соң, Рэндті зерттеуші Мими Райсел Гладштейн кітапты оқудың «ұсынысқа лайық тәжірибе» екенін, Рэндтің «дамыған шеберлігін» көрсететінін айтты. Женни Хейл «Қазіргі заманғы әйел философтар» журналында Рэнд туралы жазған мақаласында бұл таңдамалар Рэндтің «драмалық өнерге деген қабілетін» көрсетіп, оның келешек туындыларындағы тақырыптарды болжауға мүмкіндік беретінін мәлімдеді.