Кіріспе

1959 жылы Филипп Роттың әңгімелер жинағы, американдық жазушы Филипп Роттың 1959 жылғы "Қош бол, Колумб" повесінің жинағы. Жинаққа "The Paris Review" журналында жарияланған "Goodbye, Columbus" повесі және бес әңгіме кіреді. Бұл Роттың тұңғыш кітабы, оны Houghton Mifflin баспасы шығарды. Нью-Джерси штатының Шорт-Хиллс қаласында өтетін атаулық повестің өзінен басқа, "Қош бол, Колумб" жинағына "Яһудилердің дінге қайтуы", "Сенімді қорғаушы", "Эпштейн", "Әнмен адамды тануға болмайды" және "Фанатик Ели" деген бес әңгіме кіреді. Әрбір әңгімеде екінші және үшінші буынның ассимиляцияланған американдық яһудилерінің ата-аналары мен әже-шешелерінің этникалық геттоларынан шығып, колледжге түсу, кеңседе жұмыс істеу және қала шеткерінде өмір сүру мәселелері көтеріледі. Бұл кітап Ротқа үлкен жетістік әкелді және 1960 жылы АҚШ Ұлттық кітап сыйлығына ие болды. Бірақ кітаптағы кейбір кейіпкерлердің суреттелуіне қатысты пікірлер дау тудырды. "Сенімді қорғаушы" атты әңгіме, үш дінбастың еврей сержантын өз мүддесі үшін пайдалануы туралы, ерекше ашу-ызаға ұшырады. 1962 жылы Рот белгілі афроамерикандық жазушы Ральф Эллисонмен бірге әдебиеттегі аз ұлт өкілдерінің бейнеленуін талқылауға қатысқанда, оған қойылған сұрақтар айыптауға ұласты. Көптеген адамдар Ротты өзін жек көретін яһуди деп айыптады, бұл таңба оған көп жыл бойы жабысты. Атаулық повестің негізінде 1969 жылы Али МакГроу мен Ричард Бенджаминнің басты рөлде ойнаған "Қош бол, Колумб" фильмі түсірілді.

Роттың өз есептері

Рот кітаптың 30 жылдығына арналған алғы сөзінде былай деп жазды: "Анықтықпен де, тікелейлікпен де, және зор қуанышпен, мен болатын жас жазушы осы әңгімелерді 20 жасында жазды. Ол сол кезде Чикаго университетінің аспиранты, Нью-Джерси мен Вашингтондағы әскерге шақырылған солдат, ал армиядан босатылғаннан кейін Чикагода ағылшын тілінен дәріс берген жаңа бастаған оқытушы еді. Басында ол, кез келген сауатты оқырманның тайпалық құпиялар туралы, бала кезінде көршілерінен білген кланының салты мен тыйымдары туралы әңгімесіне қызығушылық танытуы мүмкін екеніне таң қалды – олардың ұнатпаған нәрселері, армандары, ауытқу мен құбылудан қорқулары, ұялулары және табысқа жету туралы ойларына".

Новелла

Жинақтың бас әңгімесі "Қош бол, Колумб" американдық еврейлердің орта тап өміріне сын көзімен қарады, бір рецензенттің айтуынша, олардың "ықылымдыққа толы, шеңберлі ойлауы мен дүниеге құмарлығын" сатиралайды. Бұл рецензенттер арасында қызу пікірталас тудырды, олар бағаларында қарама-қарсы болды. Оқиғаны Ньюарк қалалық кітапханасында аз төлетін жұмыста істейтін Нил Клугман баяндайды. Ол Нью-Джерси штатының Ньюарк қаласындағы қара жұмысшылар ауданында Глэдис тәтесі мен Макс ағасымен бірге тұрады. Бір жазда Нил Бренда Патимкинмен танысып, ғашық болады, ол Рэдклифф колледжінің студенті және Short Hills атты бай шаһаршықта тұратын бай отбасынан шыққан. Нил Бренданы диафрагма алуға көндіреді, бірақ оны анасы тауып алады. "Қош бол, Колумб" деген атау Огайо штатының Колумб қаласындағы Огайо мемлекеттік университетінен бітірген түлектер, соның ішінде Бренданың ағасы Рон айтқан әннен алынған. Рон сол әнді тыңдағанда университеттегі спортшы болып өткен жылдарын еске түсіріп, қуанады. Бұл повесть 1969 жылы сол атпен фильмге түсірілді.

"Иудейлердің дінге оралуы"

Бұл қысқа әңгіме алғаш рет The Paris Review журналының (18-шы саны, 1958 жылғы көктем) басылымында жарияланды. Оззи Фридман, он үш шамасындағы еврей-американдық бала, еврей мектебінің мұғалімі раввин Биндерге қиын сұрақтар қояды: әсіресе, Құдай Марияға жыныстық қатынассыз бала бергені мүмкін бе деп сұрайды. Раввин Биндер Оззидің бойжеткен қыз туралы сұрағын сыпайылықсыз деп есептейді, бірақ Оззи Құдайды және өзінің дінін жақсырақ түсінуді шын ниетпен қалайды. Оззи сұрақтарын қоюын жалғастырғанда, Биндер оны бетінен сабап, Оззидің мұрнынан қан кетуіне себеп болады. Оззи Биндерді қара сөз айтып, ойланбастан синагогтың шатырына қашады. Шатырға жеткен соң Оззи секіріп өлемін деп қорқытады. Раввин мен шәкірттері Оззиді төменнен қарап, оны секірмеуге көндіруге тырысады. Оззидің анасы келіп жетеді. Оззи, егер олар христиандық дәстүр бойынша тізе бүгіп, Құдайтың бойжеткен қызды тудыруға күші жететінін және сондай-ақ Иса Мәсіхке сенетіндерін мойындамаса, секіріп өлемін деп қорқытады; содан кейін ол барлық қатысушылардан ешқашан "дін үшін ешкімді ұрмауға" шақырады. Ақырында ол өрт сөндірушілер ұстап тұрған жарқыраған сары түсті торға секіріп түседі.

"Сенімнің қорғаушысы"

Бастапқыда 1959 жылдың 7 наурызында «The New Yorker» журналында жарияланған (онлайн) оқиға, еврей-американдық армия сержантының өзге еврейді олардың ортақ этникалық тегін пайдаланып, артықшылықтар алу үшін манипуляциялау әрекетіне қарсы тұруы туралы. Бұл оқиға еврей оқырмандары мен діни ұйымдар арасында алаңдаушылық тудырды, және бұл жайт Роттың 1988 жылғы «Факты: Романист автобиографиясы» атты естеліктерінің бесінші тарауында айтылған.

"Эпштейн"

Басты кейіпкер 59 жасында бизнестің, отбасы құрудың және бала тәрбиелеудің жауапкершілігін қабылдап, өмірдің өткізіп алғанын сезінеді және басқа әйелмен махаббатқа түседі. Әйелі оның сифилис ауруына шалдыққан деп ойлап, ажырасуға келіседі, ал кейіннен ол жүрек талмасына ұшырайды.

"Адамды әнінен танып білмейсің"

Аты-жөні айтылмаған баяндаушы жоғары сыныпта Альберто Пелагутти деген тәртіпсіз оқушымен танысқан оқиғаларын еске түсіреді.

"Фанатик Ели"

Кішкентай қауымдастықтың ассимиляцияланған яһудилері, православиелік ешиваның өз маңында ашылуынан бейбіт өмірлерінің басқа ұлт өкілдерімен бұзылуынан қорқады. Адвокат Илай жағдайды реттеуге тырысады, оның әйелі босануға дайындалып жатыр, ал Илайдың жүйкесіне нұқсан келгендігі күдікті.