Гай Волусен Квадрат: Римдік әскери қолбасшының өмірі мен ерліктері

Кіріспе

Кейінгі Рим Республикасы дәуірінің әскери шенеунігі

Гай Волузен Квадрат (б.з.д. I ғасырдың ортасы) – Рим Республикасының көрнекті әскери қызметкері. Ол Галл соғысы мен 40-шы жылдардағы азамат соғысы кезінде Юлий Цезарьдің басшылығымен он жыл қызмет етті. Цезарь оны стратегиялық ой-қиялы мен батыл адалдығы үшін жоғары бағалады.

Италиялық шығу тегі

Волусенн есімі этруск тілінен (Воласенна) шыққан болуы мүмкін, бірақ кейбір ғалымдар жазу деректеріне сүйене отырып, осы әулеттің умбриялық тегінен екенін айтады.

Әскери қызмет

Галлия соғысы кезінде Волузен 12-ші легионда Сервий Галбаның қолбасшылығы астында трибун болып қызмет етті және 57 ж.б.д. Галба Нантуаттармен жеңілгенде шайқаста көзге түсті. 55 ж.б.д. Цезарь Волузенді бір соғыс кемесімен Цезарь шабуылына дейін оңтүстік-шығыс Британия жағалауын бір апта бойы зерттеуге жіберді. Ол Кент жағалауын Хайт пен Сандвич аралығында тексерген болуы мүмкін. Бірақ Цезарь күштерімен Доверге келгенде, жағаға қону мүмкін емес екенін көрді. Оның орнына ол солтүстікке қарай сапар шегіп, ашық жағажайға, шамамен Уолмерге жақын жерге қонды. Волузен, әдетте, Цезарьдің кемелеріне үлкен зиян келтіретін, толқын кезіндегі зақымды болдырмайтын қолайлы порты таба алмады. Ричборо порты, сәл солтүстікте, 100 жылдан кейін Клавдий шабуылында қолданылды, бірақ Волузен сол жаққа барған-жоқпын, не сол кезде ол жағдайы қолайлы болған-жоқпын білмейміз (Вантум каналын құрастырған геологиялық құрылым туралы біліміміз шектеулі). Кейін Волузен Praefectus Equitum (ат әскерінің қолбасшысы) болды. 53 ж.б.д. Амбиорикс көтерілісі кезінде Цезарь оны ат әскерімен бірге Атуатукада Сугамбрилермен қоршалып алынған Квинт Цицеронды құтқаруға жіберді, бірақ қорқып қалған қорғаушыларды Цезарь әскерінің қалған бөлігі жақын екеніне көндіру қиын болды. 54 немесе 53 ж.б.д. қысында Атребаттардың бұрынғы адал патшасы Коммий оларға қарсы сөз байласып отыр деген күдік туғанда, легат Тит Лабиен оны кездесуге шақырып, сатқындық үшін жазалау үшін Волузен мен бірнеше жүзбасын жіберді. Коммий қашып кетті, бірақ басына жара алды. 51 ж.б.д. Волузен Марк Антонийдің қол астында ат әскерінің қолбасшысы болды және сол жылдың қысында Антоний оған агитация мен партизандық соғыс жүргізіп жатқан Коммийді қууды бұйырды. Ол оны бірнеше шайқаста жеңіп, ақырында бір шайқаста Коммийдің күштерін талқандады, бірақ жамбасына найзадан жара алды. С. П. Оукли бұл кездесуді Ерте Республикада римдіктер мен физикалық жағынан күшті кельттер арасындағы жекпе-жектерді еске түсіретін, Кейінгі Республикадағы жалғыз жекпе-жектің сирек мысалы деп санайды. Коммий өзі қашып кетіп, кейіннен Риммен ешқашан кездеспеу шартымен бейбітшілік сұрады. 48 ж.б.д. Азамат соғысы кезінде Волузенді өлтіруге Эгус және Росцилл, Галлия соғыстары кезінде Цезарьдің ат әскерінде қызмет еткен келт аллоброгтарының екі асыл бауыры тырысты. Бауырластар өз әріптестерінен ақша ұрлап, Помпейдің жағына өтті. Волузеннің өлімі Помпейге пайдалы болуы тиіс еді, бірақ бұл міндет тым қиын болды, сондықтан олар ешқандай белгісіз іс жасамай өтті. Рональд Сайм Волузеннің он жылдық қызметі оның әлеуметтік статусына сай адам үшін ерекше болғанын атап өтті, олардың көптегені "өзінің лауазымдарын еңбегіне емес, достық пен ықпалға немесе пайда табу мен саяси өрлеу үмітіне қарыз болды". Волузеннің үлгілі мансабы, Децидий Саксаныкі сияқты, тіпті Кейінгі Республикада да ат спортымен айналысатын адам сарайшы немесе кәсіпкер емес, мансаптық офицер ретінде өркендеуі мүмкін екенін көрсетеді. Волузен - Цезарь "virtus" сапасын мойындаған үш жоғары лауазымды офицердің бірі.

During the Gallic War Volusenus served as tribunus militum in the 12th Legion under the legatus legionis Servius Galba, and distinguished himself in battle when Galba was defeated by the Nantuates in 57 BC. In 55 BC Volusenus was sent out by Caesar in a single warship to undertake a week long survey of the coast of south eastern Britain prior to Caesar's invasion. He probably examined the Kent coast between Hythe and Sandwich. However, when Caesar arrived at Dover with his forces he saw that landing would be impossible. Instead, he travelled north and landed on an open beach, probably near Walmer. Volusenus had evidently failed to find a suitable harbour, which would have prevented the damage Caesar's exposed ships would suffer at high tide. The great natural harbour at Richborough, a little further north, was used by Claudius in his invasion just 100 years later, but we do not know whether Volusenus travelled that far, or indeed whether it existed in a suitable form at that time (our knowledge of the geomorphology of the Wantsum Channel that created that haven is limited). Volusenus later became Praefectus Equitum (cavalry commander). In 53 BC, during the revolt of Ambiorix, he was sent ahead by Caesar with cavalry to relieve Quintus Cicero, who was besieged by the Sugambri in Atuatuca, but found it difficult to convince the terrified defenders that the rest of Caesar's army was not far behind. When the legate Titus Labienus suspected Commius, the formerly loyal king of the Atrebates, of conspiring against them in the winter of 54 or 53 BC, he invited him to a meeting and sent Volusenus and some centurions to execute him for his treachery. Commius escaped, but sustained a wound to the head. In 51 BC Volusenus was serving as commander of cavalry under Mark Antony, and in the winter of that year was ordered by Antony to pursue Commius, who was conducting a campaign of agitation and guerrilla warfare. He defeated him in several skirmishes, and finally destroyed Commius's forces in a single engagement, although at the cost of a spear wound to the thigh. S. P. Oakley sees this encounter as an unusual example of single combat in the Late Republic, echoing duels between Romans and physically superior Celts in the Early Republic. Commius himself escaped and later sued for peace on the condition that he never again had to meet a Roman. In 48 BC, during the Civil War, an attempt to assassinate Volusenus was made by Aegus and Roscillus, two noble brothers of the Celtic Allobroges who had served in Caesar's cavalry throughout the Gallic Wars. The brothers had been caught defrauding their comrades of pay and decided to defect to Pompey's side. The death of Volusenus was meant to render Pompey useful service, but the task proved too difficult, and they were forced to defect without any such token. Ronald Syme noted that Volusenus's decade long tour of duty might have been uncommon for a man of his equestrian social rank, many of whom "owed their commissions less to merit than to the claims of friendship and influence or the hope of procuring gain and political advancement." The exemplary career of Volusenus, like that of Decidius Saxa, indicates that even in the Late Republic an equestrian might choose to excel as a career officer rather than as a publican or businessman. Volusenus is one of only three ranking officers to whom Caesar ascribes the quality of virtus.

Саяси мансап?

Цицеронның Марк Антонийге қарсы айтқан сөздерінің бірін "үлкен сыбайлас жемқорлықпен" байланыстырып қарағанда, 19 ғасырдың ғалымдары Волузенді б.з.д. 43 жылы халық трибуны деп жиі айтқан. Осы үзінді және Волузеннің Цезарьға берген адалдығы, оның Марк Антонийді қолдаушысы болғанын көрсететіндей түсіндірілді. Бірақ, басқа екі қолжазбада бұл есімнің іс жүзінде етістік (voluissent) екені көрсетілген, сондай-ақ Цицерон мен басқа да дереккөздер Волузенді Антонийдің жақтастарының қатарында көрсетпейді. Т. Р. С. Браутонның "Рим Республикасының магистраттары" кітабында Волузенге халық трибунаты тіркелмеген, ол 56 жылы әскери трибун болғаны және 52-51 жылдары, сондай-ақ 48 жылы атты әскер командирі (praefectus equitum) шеніне ие болғаны ғана расталған.