Кіріспе

Беллвер қамалы – готикалық стильдегі қамал. Ол Испанияның Балеар аралдарындағы Майорка аралында, Пальма қаласының орталығынан батысқа қарай 3 шақырым қашықтықта орналасқан. 14 ғасырда Майорка королі Джеймс II үшін салынған бұл қамал, Еуропадағы сирек кездесетін дөңгелек нысандардың бірі. Алғашқыда Майорка корольдерінің резиденциясы болған қамал, кейіннен 18-шы ғасырдан 20-шы ғасырдың ортасына дейін әскери түрме ретінде пайдаланылды. Қазір азаматтық басқарудағы қамал, аралдың ең танымал туристік орындарының бірі және қалалық Тарих мұражайының орналасқан жері.

Шығуы мен эволюциясы

Қаланың жоспары дөңгелек қабаттан тұрады, оған Иродионға ұқсас дөңгелек мұнаралар бекітілген – бұл Батыс жағалаудағы б.з.д. 15 жылғы төбедегі сарай, ол да дөңгелек болған және үлкен басты мұнарасымен қатар үш кіші мұнарасы да болған. Мұнаралар біріктірілген, ал басты мұнара айналадағы ордың үстінен биік көпір арқылы кешенге жалғастырылған. Қаланың бастапқы дизайнында исламдық ықпал көрінеді, оның ішінде Андалусия сәулетіне тән қос аркалар бар. Қабырғаның бір бөлігін сәулетші Пере Сальва салдырған, ол Ла Альмудаина Корольдік сарайының құрылысында да жұмыс істеген. Қала орналасқан төбеден алынған тас ғимарат құрылысына пайдаланылды, нәтижесінде жарықтар пайда болды. Қала салынғаннан кейін және артиллерия енгізілгеннен кейін жоғарғы балкондағы және барбикан қабырғалары жойылды, олардың орнына әр мұнарадағылар да көп ұзамай жойылды; олардың орнына ойықтар салынды.

Тарих

Қамал бастапқыда Майорка корольдерінің резиденциясы ретінде қызмет етті. Майорка Альмохад халифалығының Тайфасынан жаулап алынғаннан кейін, олар Еуропа құрлығында болмағанда, кейіннен 17 ғасырда вице-корольдердің резиденциясы ретінде сирек қолданылды. Қорғаныс құрылысы ретінде ол орта ғасырларда екі қоршауға ұшырады және екеуіне де қарсы тұра алды: біріншісі 1343 жылы, Петр IV Арагонның Майорка аймақтарын Арагон тажына қайта қосу науқаны кезінде, екіншісі 1391 жылы антисемиттік шаруалар көтерілісінде. Қамал тарихында бір рет ғана жау қолына түсті, ол 1521 жылы Майоркадағы екінші Бауырластар көтерілісі кезіндегі шабуылдан кейін болды. Қамал әдетте Лорд-Варден басқарды. 1408 жылы Арагон королі Мартин I Белвердің иелігін Валдемоссадағы Назареттік Исаның картузына (монастырына) берді. 1459 жылы Вианалық Карл арал мен қамалға иелік ету үшін келді, өйткені ол әкесі Арагон королі Жан II-мен келісімге келген еді, бірақ король соңында иелікті немесе Белвер қамалын бермеді. Қоршалған аумақ болғандықтан, 14 ғасырдың соңынан бастап ол түрме ретінде пайдаланылды, алғашқыда Виларагут королевасы Виоланте, оның кеңесші балалары Джеймс пен Изабелла және Майорка королі Джеймс III-нің басқа да қолдаушылары 1349 жылы Ллюкмайор шайқасында қаза болғаннан кейін осы түрмеге қамалды. Испан мұрагерлік соғысы кезінде ол Филипп Анжудың алғашқы қолдаушыларын, ал Бурбон жеңісінен кейін Габсбургтердің үміткерін қолдаған Молеттерді (Маулеттер) қамауға пайдаланылды. Испанияның тәуелсіздік соғысы кезінде ол Байлен шайқасында тұтқынға алынған бірнеше әскерлерді және кейін саяси тұтқындарды ұстау үшін қолданылды, олардың ең танымалдары – министр Гаспар Мельхор де Жовелланос (1802–1808) еді, ол қамалдың алғашқы сипаттамасын жасап, оның алғашқы жобаларын және суреттерін тапсырды. Осыдан кейін қамал саяси түрме ретінде пайдаланылды, 19 ғасырда Испания тағына үміткер Габсбургтердің бірнеше маңызды қолдаушыларын, ал 20 ғасырда танымал республикашыл және каталондық көшбасшыларын, соның ішінде қала үшін қаланы алғаш рет жеңіп алған Парламент мүшесі Александр Жаме мен қала мэрі болған Эмили Дардерді қамауға пайдаланды, екеуі де кейіннен атылып өлтірді.

Ерекшеліктері

Джеймс Мальорканың корольдік сарайы ретінде салынғандықтан, оның құрылымы сарайдың қажеттіліктерін қорғаныс құрылымдарымен үйлестіреді. Құрылымының ең ерекше белгісі – Мальоркадағы бірегей дөңгелек пішіні. Сыртқы қабырғасы, ішкі ауласы, үш кіші мұнарасы және бастионы да осы пішінде салынған. Қала маңындағы су жолы мен бастионды қоршап тұрған ор қазбасы бар. Ішкі дөңгелек аулаға назар аудару керек. Оның ортасында құдық орналасқан, ол жер астында су жинағыш бар екенін көрсетеді. Ал сарайдың өзі орталық ауланың төңірегінде екі қабатты ғимарат түрінде салынған. Оның барлық үйлері готикалық жартылай дөңгелек аркалардан тұратын галерея арқылы осы аулаға бет бұрады.

Қазіргі қолданылулары

1931 жылы Испанияның Екінші Республикасы Пальма қаласына қаланың төңірегіндегі орманмен бірге бұл қамалдың иелігін берді. 1932 жылы ол мұражайға айналды, ал 1976 жылы қала тарихы мұражайы ретінде қайта жаңартылды. Қамалдың жанында салынған тұрақ пен жолдың арқасында қазір көптеген келушілерді қабылдайды. Басты аула протоколдық және мәдени шаралар, сондай-ақ концерттер сияқты түрлі қоғамдық іс-шаралардың өтетін орны болып табылады. Теңізден немесе қаланың кез келген жерінен көрінуі мен орналасқан жерінің арқасында ол қаланың танымал нышандарының біріне айналды. Айналасындағы орман қалалық атты полицияның (Арбалы шұңқырлар) ат қоражайын қамтиды. Сондай-ақ, 1879 және 1885 жылдар аралығында салынған, әулие Альфонс Родригеске арналған шағын шіркеу бар. Пасхадан кейінгі жексенбіде азаматтар орман мен қамалға жиналып, Диуменге де л'Ангел мерекесін тойлайды.