Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
АҚШ, Айдахо штатындағы тау өткелі
Mountain pass in Idaho, United States
Ред-Рок өткелі – АҚШ-тың батысында, Айдахоның оңтүстік-шығысында, Даунидің оңтүстігіндегі Банок округінде орналасқан төменгі тау өткелі. Ол ежелгі Бонневилл көлінің суағы ретінде геологиялық маңызы зор. Теңіз деңгейінен 4785 фут (1458 м) биіктікте орналасқан бұл өткелден АҚШ 91-ші тас жолы өтеді және шығысында Портнёф, батысында Банок тауларымен шектелген. Өткел келеспелі палеозойлық тақта тас, әктас және доломиттен жасалған, 3 шақырымға созылған тар кеңістік құрайды. Бір кезде бұл өткел 91 метр биік болған, сол кезде Плейстоцен дәуіріндегі Бонневилл көлінің жағалауы осы жерде орналасқан. Өткел өзінің атын шекарасындағы қызыл әктас тік жарларынан алған. Ред-Рок өткелінің беткі қабатында карбонатты сазды аллювий және қара сұрғылт қоңыр балшық топырақ бар.
Red Rock Pass is a low mountain pass in the western United States in southeastern Idaho, located in southern Bannock County, south of Downey. It is geologically significant as the spillway of ancient Lake Bonneville. It is traversed by U. S. Route 91 at an elevation of 4785 feet (1458 m) above sea level, bounded by two mountain ranges; the Portneuf to the east and the Bannock to the west. The pass was cut through resistant Paleozoic shale, limestone, and dolomite, and forms a narrow gap 2 mile (3 km) in length. At one time the pass was 300 feet (91 m) higher, where the shoreline of Pleistocene Lake Bonneville stood. The pass takes its name from the red limestone cliffs which border it. Red Rock Pass has a surface deposit of calcareous silty alluvium with topsoil of dark grayish brown silt loam.
Бонневилл су тасқыны
Соңғы мұз дәуірінде Покателло маңындағы лава ағындары Медведь өзенін Тэтчер көлі арқылы, содан кейін Бонневилл көліне бұруға бастады деп есептеледі. Бұл күрт су құйылу Бонневилдің Ред-Рок тұсында шамадан тыс толып кетуіне себеп болды. Бұл тасқын Ред-Рок асуының жанындағы солтүстік жағалаудағы бітеу материалдың күрт эрозиясына әкелді. Материалдың құлауымен бірге, Марш-Крик аңғары, тікелей төменде орналасқан, қабырғадан қабырғаға дейін суға батты, ал қарқынды ағын асуды қазіргі деңгейіне дейін эрозиялады. Содан кейін тасқын Жылан өзені жазығына құйылып, қазіргі Жылан өзенінің бағытын ұстап, Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы сағасына дейін жетті. Бұл Бонневилл тасқыны, белгілі болғандай, катастрофалық оқиға болды. Судың максималды шығыны секундына шамамен 15 миллион куб фут (420 000 м³/с) құрады, бұл әлемдегі ең үлкен өзен – Амазонканың орташа шығынынан үш есе көп. Ағын жылдамдығы шамамен 1 км/с болды, және ең жоғары шығын бірнеше күн ғана сақталса да, мол су ағындары кем дегенде бір жыл бойы жалғасуы мүмкін.
It is believed that during the last ice age lava flows in the vicinity of Pocatello began to divert the Bear River through Lake Thatcher and then into Lake Bonneville. This sudden influx caused Bonneville to overflow at Red Rock about 14,500 years ago. This overflow caused a sudden erosion of unconsolidated material on the northern shoreline near Red Rock Pass. As the material gave way, Marsh Creek Valley, immediately downstream, was flooded from wall to wall, and the rapid discharge eroded the pass to its present level. The flood then flowed into the Snake River Plain, generally following the path of the present day Snake River to its outlet in the Pacific Northwest. The Bonneville flood, as it is known, was a catastrophic event. The maximum discharge was about 15 million cubic feet per second (420,000 m³/s), or about three times the average flow of the Amazon River, the world's largest river. The speed of flow was approximately , and though peak flow lasted only a few days, voluminous discharges may have continued for at least a year.