Кіріспе

Тейягон – қазіргі Канаданың Онтарио провинциясы, Торонто қаласының Йорк ауданындағы Хэмбер өзенінің шығыс жағалауында орналасқан ирокеялық ауыл. Ол Торонтоның тасымалдау жолының (Carrying Place Trail) бойында болған. Қазіргі Джейн және Аннет көшелерінің қиылысына жақын жерде Бейби Пойнт қауымдастығы орналасқан. Атаудың мағынасы – "Өзенді кесіп өтеді".

Тарих

Перси Робинсонның «Француз режимі кезінде Торонто» еңбегінде Тейяягон Сенека және Мохок тайпаларының бірлесіп мекендеген ауылы ретінде суреттеледі. Хелен Таннердің «Ұлы көлдер аймағының үндістер тарихының атласы» Тейяягонды 1685-1687 жылдар шамасында Сенека ауылы деп сипаттайды, бірақ ол одан бұрын да болған, ал 1696 жылы Миссиссауга тайпасының ауылы болған. Этьен Бруле 1615 жылы Тейяягон арқылы өтіп кеткен. Бұл ауыл дамып келе жатқан тері саудасы үшін маңызды жол бойында орналасқан және «шаруашылық егістіктерімен қоршалған» еді. Ол «қазіргі Симко көліне дейін шамамен бір күндік сапар» қашықтықта екені айтылады. 1678 жылдың 18 қарашасында Рене Роберт Кавелье, Сиер де Ла Салл, Ла Мотт пен Реколет миссионері Луи Хеннепиннің арасында экипажы бар бригантинада Форт-Фронтенактан Ниагараға аттанды. Олар Онтарио көлінің солтүстік жағалауымен дауылдың әсерін азайту мақсатында сапарлады. Кеме үш рет жерге отырып, экипажды 26 қарашада Хамбер өзенінің сағасына тоқтауға мәжбүр етті. Ауыл тұрғындары «күтпеген қонақтарды қонақжайлылықпен қарсы алып, азық-түлікпен қамтамасыз етті». 5 желтоқсанда кеме балтамен мұздан босатылып, қайта жолға шықты. Хеннепин және басқалары бұл ауылда 5000-ға дейін адам тұрғанын және 50 ұзын үйі болғанын жазды. Ла Салл Тейяягонға бірнеше рет, 1680 жылдың жазында және «1681 жылы, мүмкін, екі рет» экспедициялары кезінде тоқтаған. Анишинаабе және француз саудасы 1701 жылғы Монреаль бейбіт шартынан кейін аймақта қарқынды даму алды. Осы саудамен байланысты, 1720-1730 жылдары Тейяягонның жанында шағын француз гарнизоны немесе Корольдік дүкені (Magasin Royal) орналасқан. 1730 жылы француз гарнизоны осы жерден төменге, өзен бойына көшірілді. Кейіннен 1750 жылы Хамбердің сағасында дүкен, ал одан кейін Хамбердің шығысында Форт Руйе салынды. Миссиссауга тайпасы Тейяягон ауылының орнында тұрмады, бірақ 1788-1805 жылдары Хэмбер өзенінің батыс жағалауында, Олд Милл Роуд пен Блур көшесіне жақын жерде орналасқан ауылға ие болды. 1816 жылы Детройттан келген Джеймс Баби қазіргі Бейби Пойнт деп аталатын жерді сатып алды және Тейяягон аумағында тек жеміс бақтарын отырғызды. Жер егіс шаруашылығына пайдаланылмағандықтан, көп өзгеріске ұшырамады. Теяягон аймағын үкімет әскери бекініс және казарма салу үшін сатып алды, бірақ кейін 1912 жылы Роберт Хоум Смитке сатылды, ол Бейби Пойнт тұрғын ауданын салуға кірісті. 1949 жылы Бейби Пойнт Роуд пен Бейби Пойнт Крессенттің оңтүстік-батыс бұрышында «Тайяягон» деген жазуы бар тақта орнатылды.

Картографиялық

Мүмкін, ертедегі еуропалық зерттеушілердің алғашқы халықтардың аттарын еуропалық жазу жүйелеріне түсіруде қиындықтар туғандықтан, көптеген әр түрлі жазылу нұсқалары пайда болған. Оларға Тайяяко’н, Тайяягон, Тейеягон және Тойойугон жатады. "Тейаигон" атауы Жан Батист Луи Франкелин салған 1688 жылғы Жаңа Франция картасында кездеседі, ол "автордың он алты жылдық байқауы" негізінде жасалған. Бұл кішкентай шығанақтың шығыс жағында орналасқандығы көрсетілген, және одан Таронто көлінің батыс саласына қарай тасымалдау жолы басталады.

Археология

Бейби Пойнт жеріндегі қазба жұмыстары алғаш рет XIX ғасырдың соңында жүргізілді. Сол қазба жұмыстарының жазбалары жоғалып кеткен, бірақ олар "қоршау қабырғаларының іздерін" тапқандары белгілі. Ол аюға айналады. Екінші әйел үш қола жүзік және "еуропалық киім киген екі адамның абориген тұлғасының екі жағында бейнеленген" қазылған бұғы мүйізді тарақпен бірге жерленген. Осы жердің солтүстігінде, қазіргі Магвуд паркінде "Көкденің үйіндісі" орналасқан, ол ежелгі жерлеу үйіндісі деп есептеледі.