Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тейягон – қазіргі Канаданың Онтарио провинциясы, Торонто қаласының Йорк ауданындағы Хэмбер өзенінің шығыс жағалауында орналасқан ирокеялық ауыл. Ол Торонтоның тасымалдау жолының (Carrying Place Trail) бойында болған. Қазіргі Джейн және Аннет көшелерінің қиылысына жақын жерде Бейби Пойнт қауымдастығы орналасқан. Атаудың мағынасы – "Өзенді кесіп өтеді".
Teiaiagon was an Iroquoian village on the east bank of the Humber River in what is now the York district of Toronto, Ontario, Canada. It was located along the Toronto Carrying Place Trail. The site is near the current intersection of Jane Street and Annette Street, at which is situated the community of Baby Point. The name means "It crosses the stream."
Тарих
Перси Робинсонның «Француз режимі кезінде Торонто» еңбегінде Тейяягон Сенека және Мохок тайпаларының бірлесіп мекендеген ауылы ретінде суреттеледі. Хелен Таннердің «Ұлы көлдер аймағының үндістер тарихының атласы» Тейяягонды 1685-1687 жылдар шамасында Сенека ауылы деп сипаттайды, бірақ ол одан бұрын да болған, ал 1696 жылы Миссиссауга тайпасының ауылы болған. Этьен Бруле 1615 жылы Тейяягон арқылы өтіп кеткен. Бұл ауыл дамып келе жатқан тері саудасы үшін маңызды жол бойында орналасқан және «шаруашылық егістіктерімен қоршалған» еді. Ол «қазіргі Симко көліне дейін шамамен бір күндік сапар» қашықтықта екені айтылады. 1678 жылдың 18 қарашасында Рене Роберт Кавелье, Сиер де Ла Салл, Ла Мотт пен Реколет миссионері Луи Хеннепиннің арасында экипажы бар бригантинада Форт-Фронтенактан Ниагараға аттанды. Олар Онтарио көлінің солтүстік жағалауымен дауылдың әсерін азайту мақсатында сапарлады. Кеме үш рет жерге отырып, экипажды 26 қарашада Хамбер өзенінің сағасына тоқтауға мәжбүр етті. Ауыл тұрғындары «күтпеген қонақтарды қонақжайлылықпен қарсы алып, азық-түлікпен қамтамасыз етті». 5 желтоқсанда кеме балтамен мұздан босатылып, қайта жолға шықты. Хеннепин және басқалары бұл ауылда 5000-ға дейін адам тұрғанын және 50 ұзын үйі болғанын жазды. Ла Салл Тейяягонға бірнеше рет, 1680 жылдың жазында және «1681 жылы, мүмкін, екі рет» экспедициялары кезінде тоқтаған. Анишинаабе және француз саудасы 1701 жылғы Монреаль бейбіт шартынан кейін аймақта қарқынды даму алды. Осы саудамен байланысты, 1720-1730 жылдары Тейяягонның жанында шағын француз гарнизоны немесе Корольдік дүкені (Magasin Royal) орналасқан. 1730 жылы француз гарнизоны осы жерден төменге, өзен бойына көшірілді. Кейіннен 1750 жылы Хамбердің сағасында дүкен, ал одан кейін Хамбердің шығысында Форт Руйе салынды. Миссиссауга тайпасы Тейяягон ауылының орнында тұрмады, бірақ 1788-1805 жылдары Хэмбер өзенінің батыс жағалауында, Олд Милл Роуд пен Блур көшесіне жақын жерде орналасқан ауылға ие болды. 1816 жылы Детройттан келген Джеймс Баби қазіргі Бейби Пойнт деп аталатын жерді сатып алды және Тейяягон аумағында тек жеміс бақтарын отырғызды. Жер егіс шаруашылығына пайдаланылмағандықтан, көп өзгеріске ұшырамады. Теяягон аймағын үкімет әскери бекініс және казарма салу үшін сатып алды, бірақ кейін 1912 жылы Роберт Хоум Смитке сатылды, ол Бейби Пойнт тұрғын ауданын салуға кірісті. 1949 жылы Бейби Пойнт Роуд пен Бейби Пойнт Крессенттің оңтүстік-батыс бұрышында «Тайяягон» деген жазуы бар тақта орнатылды.
Percy Robinson's Toronto During the French Regime shows Teiaiagon as being a jointly occupied village of Seneca and Mohawk. Helen Tanner's Atlas of Great Lakes Indian History describes Teiaiagon as a Seneca village around the years 1685 1687, although it existed before that time, and as a Mississauga village around 1696. Étienne Brûlé passed through Teiaiagon in 1615. The village was on an important route for the developing fur trade industry, and it was also "surrounded by horticultural fields". It was said to be about "a day's journey from the Toronto Lake, our present Lake Simcoe". On November 18, 1678, René Robert Cavelier, Sieur de La Salle departed Fort Frontenac for Niagara in a brigantine with a crew including La Motte and the Récollet missionary Louis Hennepin, following the north shore of Lake Ontario to mitigate the effects of a storm. The ship was grounded three times, forcing the crew to stop at the mouth of the Humber River on November 26. The surprised inhabitants of the village "were hospitable and supplied them with provisions". On December 5, the ship set off after being cut out of the ice with axes. Hennepin and others have recorded that the village was inhabited by as many as 5,000 people and had 50 long houses. La Salle camped at Teiaiagon several other times, once in the summer of 1680, and "perhaps twice in 1681" during his expeditions. the Anishinaabe and French trade began to flourish in the region shortly after the Great Peace of Montreal of 1701. Associated with this trade, there was a very small French garrison or Magasin Royal located near the site of Teiaiagon from 1720 to 1730. In 1730, the French garrison was located downriver of the site. A store was later built at the mouth of the Humber in 1750 and Fort Rouillé soon after, east of the Humber. The Mississaugas did not live at the site of the village of Teiaiagon, but had a village located across the Humber River, on the west bank of the river, near Old Mill Road and Bloor Street, from 1788 1805. James Bâby from Detroit in 1816 acquired the land now called Baby Point and only had orchards located on the site of Teiaiagon. The site was relatively undisturbed as it was not farmed. The Teiaiagon area was acquired by the government for a military fortress and army barracks, but then was sold to Robert Home Smith, who began developing the Baby Point subdivision in 1912. In 1949, at the south west corner of Baby Point Road and Baby Point Crescent, a plaque was erected, briefly mentioning "Taiaiagon."
Картографиялық
Мүмкін, ертедегі еуропалық зерттеушілердің алғашқы халықтардың аттарын еуропалық жазу жүйелеріне түсіруде қиындықтар туғандықтан, көптеген әр түрлі жазылу нұсқалары пайда болған. Оларға Тайяяко’н, Тайяягон, Тейеягон және Тойойугон жатады. "Тейаигон" атауы Жан Батист Луи Франкелин салған 1688 жылғы Жаңа Франция картасында кездеседі, ол "автордың он алты жылдық байқауы" негізінде жасалған. Бұл кішкентай шығанақтың шығыс жағында орналасқандығы көрсетілген, және одан Таронто көлінің батыс саласына қарай тасымалдау жолы басталады.
Possibly because early European explorers had difficulty in transcribing First Nations names into European orthographic systems, numerous spelling variations exist. These include Taiaiako'n, Taiaiagon, Teyeyagon, and Toioiugon. The name "Teiaigon" appears on a 1688 map of New France drawn by Jean Baptiste Louis Franquelin based on "sixteen years' of observation of the author". It was indicated to be on the eastern side of a small bay, from which a portage route led to the west branch of Lake Taronto.
Археология
Бейби Пойнт жеріндегі қазба жұмыстары алғаш рет XIX ғасырдың соңында жүргізілді. Сол қазба жұмыстарының жазбалары жоғалып кеткен, бірақ олар "қоршау қабырғаларының іздерін" тапқандары белгілі. Ол аюға айналады. Екінші әйел үш қола жүзік және "еуропалық киім киген екі адамның абориген тұлғасының екі жағында бейнеленген" қазылған бұғы мүйізді тарақпен бірге жерленген. Осы жердің солтүстігінде, қазіргі Магвуд паркінде "Көкденің үйіндісі" орналасқан, ол ежелгі жерлеу үйіндісі деп есептеледі.
Excavations at Baby Point were first conducted in the late nineteenth century. Records from that excavation have been lost, though it is known that they revealed "traces of palisade walls". which morphs into a bear. The other woman was buried with three brass rings and a carved moose antler comb depicting "two human figures wearing European style clothes flanking an Aboriginal figure". Just north of the site, in today's Magwood Park, is "Thunderbird Mound", which is believed to be an ancient burial mound.